Câu 1. Dựa vào bảng sau hãy tóm tắt nội dung của ba văn bản (làm vào vở):

Văn bản

Nội dung chính

Bài học đường đời đầu tiên

Dế Mèn là một chú dế cường tráng bởi biết ăn uống điều độ. Tuy nhiên, cậu chàng lại có tính kiêu căng, luôn nghĩ mình “có thể sắp đứng đầu thiên hạ”. Dế Mèn luôn coi thường những người xung quanh, đặc biệt là Dế Choắt - người bạn hàng xóm gầy gò và yếu ớt. Một lần, Dế Mèn bày trò trêu chị Cốc khiến cho Dế Choắt phải chịu oan. Choắt bị chị Cốc mổ đến kiệt sức. Trước khi chết, Choắt khuyên Dế Mèn bỏ thói kiêu căng của mình. Dế Mèn vô cùng ân hận và nhận ra bài học đường đời đầu tiên của mình.

Giọt sương đêm

Bọ Dừa đến xóm Bờ Giậu để tìm một chỗ trọ. Ông đã quyết định ngủ tạm ngoài vòm trúc và trong đêm ấy ông đã cảm nhận được những âm thanh, hình ảnh quen thuộc. Bỗng một giọt sương đêm rơi xuống cổ khiến ông tỉnh giấc, sực nhớ quê nhà. Sáng hôm sau Bọ Dừa đã quyết định trở về quê.

Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ

Trong khu vườn nhà, nhân vật “tôi” được bố cho chơi các trò chơi như nhắm mắt sờ từng bông hoa rồi tập đoán, ngửi mùi hương và đoán tên hoa, đoán tiếng bước chân… Qua đó truyện gửi gắm bài học về tình yêu thương người cha dành cho đứa con.

Câu 2. Theo em, cách cảm nhận cuộc sống của các nhân vật trong ba văn bản trên có gì giống và khác nhau.

- Giống nhau: Cả ba nhân vật đều có được những trải nghiệm và bài học rút ra sau mỗi trải nghiệm đó.

- Khác nhau:

• Bài học đường đời đầu tiên: Nhân vật Dế Mèn mắc sai lầm, rút ra bài học về thói kiêu căng, hống hách.
• Giọt sương đêm: Bọ Dừa đã có một đêm ngủ ngoài trời, cảm nhận những hình ảnh, âm thanh quen thuộc và một giọt sương đêm khiến ông sực nhớ về quê hương.
• Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ: Nhân vật tôi đã có cảm nhận sâu sắc về cuộc sống thông qua những trò chơi cảm nhận thiên nhiên.

Câu 3. Trong ba văn bản trên, văn bản nào thuộc thể loại truyện đồng thoại? Dựa vào đâu, em cho là như vậy?

- Văn bản thuộc thể loại truyện đồng thoại: Bài học đường đời đầu tiên, Giọt sương đêm.

- Nguyên nhân: Cả hai văn bản có đặc trưng của truyện đồng thoại.

• Nhân vật là loài vật được nhân cách hóa (Dế Mèn, Bọ Dừa)
• Vừa mang đặc điểm của loài vật, vừa thể hiện đặc điểm của con người

Câu 4. Vẽ sơ đồ sau vào vở và điền vào những đặc điểm của kiểu bài kể lại một trải nghiệm của bản thân.

• Người viết kể về diễn biến của sự việc mà mình đã trải qua.
• Dùng ngôi thứ nhất để chia sẻ trải nghiệm.
• Trình bày các sự việc theo trình tự hợp lí.
• Nêu ý nghĩa của trải nghiệm.

Câu 5. Em rút ra bài học kinh nghiệm gì về cách kể lại một trải nghiệm của bản thân.

Dùng ngôi kể thứ nhất.

• Lựa chọn, điều chỉnh từ ngữ cho phù hợp với ngôn ngữ nói.
• Thay đổi cao độ, tốc độ, âm lượng của giọng nói để thể hiện những nội dung, nhân vật, sự kiện và cảm xúc khác nhau, tạo cảm cảm xúc cho người nghe.
• Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ như nét mặt, cử chỉ để diễn tả hành động của các nhân vật trong câu chuyện.
• Tương tác với người nghe bằng cách nhìn vào mắt họ.

Câu 6. Qua những gì đã học trong bài này, em nghĩ gì về ý nghĩa của trải nghiệm đối với cuộc sống của chúng ta.

Mỗi trải nghiệm trong cuộc sống sẽ đem đến cho con người những bài học ý nghĩa. Từ đó chúng ta sẽ trưởng thành hơn, có thêm những hiểu biết quý giá cho mình.

Câu 1 (trang 113, sgk, Ngữ văn 6)

Dựa vào bảng sau hãy tóm tắt nội dung của ba văn bản (làm vào vở)

Bảng tóm tắt nội dung chính của ba văn bản

Văn bản

Nội dung chính

Bài học đường đời đầu tiên

Văn bản miêu tả Dế Mèn có vẻ đẹp cường tráng nhưng tính cách kiêu căng xốc nổi đã gây ra cái chết của Dế Choắt . Dế Mèn hối hận và rút ra bài học  cho mình.

Giọt sương đêm

Văn bản kể về Bọ Dừa đến xóm Bờ Giậu để tìm một chỗ trọ. Bọ Dừa đã quyết định ngủ tạm ngoài vòm trúc và trong đêm ấy ông đã cảm nhận được những âm thanh, hình ảnh quen thuộc và đặc biệt là giọt sương đêm rơi khiến ông tỉnh giấc, sực nhớ quê nhà. Sáng hôm sau ông đã quyết định trở về quê.

Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ

Truyển kể về nhân vật tôi đã được người cha hướng dẫn những cách cảm nhận về cuộc sống, nhắm mắt sờ từng bông hoa rồi tập đoán, ngửi mùi hương và đoán tên hoa, những món quà… Qua đó thấy được tình yêu thương người cha dành cho đứa con.

Câu 2 (trang 113, sgk, Ngữ văn 6) 

Theo em, cách cảm nhận cuộc sống của các nhân vật trong ba văn bản trên có gì giống và khác nhau.

- Giống nhau: các nhân vật đều có những trải nghiệm từ cuộc sống và qua các trải nghiệm đó, mỗi nhân vật đều rút ra được cho bản thân những bài học quý giá.

- Khác nhau:

    + Bài học đường đời đầu tiên: nhân vật đã trải qua vấp ngã, sai lầm khiến bản thân phải ân hận. Từ đó rút ra được bài học cho chính mình.

    + Giọt sương đêm: nhân vật đã trải qua một đêm thức trắng và sực tỉnh, nhận ra điều mình lãng quên từ lâu.

    + Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ: nhân vật đã có những cảm nhận sâu sắc về cuộc sống thông qua những trải nghiệm từ thiên nhiên, con người xung quanh mình.

Câu 3 (trang 109, sgk, Ngữ văn 6)

Trong ba văn bản trên, văn bản nào thuộc thể loại truyện đồng thoại? Dựa vào đâu, em cho là như vậy?

Văn bản Bài học đường đời đầu tiên và Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ thuộc thể loại truyện đồng thoại. Vì hai văn bản đều có những đặc điểm đặc trưng của truyện đồng thoại:

   + Nhân vật là các loài vật được nhân hoá.

   + Nhân vật mang những đặc điểm sinh hoạt của loài vật vừa thể hiện đặc điểm của con người.

Câu 4 (trang 109, sgk, Ngữ văn 6)

Vẽ sơ đồ sau vào vở và điền vào những đặc điểm của kiểu bài kể lại một trải nghiệm của bản thân.

Ads (0:00)

Câu 5 (trang 109, sgk, Ngữ văn 6)

 Em rút ra bài học kinh nghiệm gì về cách kể lại một trải nghiệm của bản thân.

- Bài học kinh nghiệm về cách kể lại một trải nghiệm của bản thân.

    + Xác định đề tài và lựa chọn trải nghiệm của bản thân kỉ niệm sâu sắc, ý nghĩa.

    + Nhớ lại những sự việc và sắp xếp các ý theo trình tự câu chuyện hợp lí.

Câu 6 (trang 109, sgk, Ngữ văn 6)

Qua những gì đã học trong bài này, em nghĩ gì về ý nghĩa của trải nghiệm đối với cuộc sống của chúng ta.

 Qua những bài học này, em hiểu rằng trong cuộc sống những trải nghiệm sẽ giúp ta có thêm kinh nghiệm sống, cảm nhận thiên nhiên, con người và cuộc sống trọn vẹn hơn.

 Từ đó, em hiểu được những giá trị trong cuộc sống và hoàn thiện nhân cách, tâm hồn mình hơn.

Câu 1 (trang 109 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Trả lời:

Bảng tóm tắt nội dung chính của ba văn bản

Văn bản

Nội dung chính

Bài học đường đời đầu tiên

Văn bản miêu tả Dế Mèn có vẻ đẹp cường tráng nhưng tính cách kiêu căng xốc nổi đã gây ra cái chết của Dế Choắt . Dế Mèn hối hận và rút ra bài học  cho mình.

Giọt sương đêm

Văn bản kể về Bọ Dừa đến xóm Bờ Giậu để tìm một chỗ trọ. Bọ Dừa đã quyết định ngủ tạm ngoài vòm trúc và trong đêm ấy ông đã cảm nhận được những âm thanh, hình ảnh quen thuộc và đặc biệt là giọt sương đêm rơi khiến ông tỉnh giấc, sực nhớ quê nhà. Sáng hôm sau ông đã quyết định trở về quê.

Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ

Truyển kể về nhân vật tôi đã được người cha hướng dẫn những cách cảm nhận về cuộc sống, nhắm mắt sờ từng bông hoa rồi tập đoán, ngửi mùi hương và đoán tên hoa, những món quà… Qua đó thấy được tình yêu thương người cha dành cho đứa con.

Câu 2 (trang 109 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Trả lời:

Theo em, cách cảm nhận cuộc sống của các nhân vật trong ba văn bản trên có gì giống và khác nhau.

- Giống nhau: các nhân vật đều có những trải nghiệm từ cuộc sống và qua các trải nghiệm đó, mỗi nhân vật đều rút ra được cho bản thân những bài học quý giá.

- Khác nhau:

+ Bài học đường đời đầu tiên: nhân vật đã trải qua vấp ngã, sai lầm khiến bản thân phải ân hận. Từ đó rút ra được bài học cho chính mình.

+ Giọt sương đêm: nhân vật đã trải qua một đêm thức trắng và sực tỉnh, nhận ra điều mình lãng quên từ lâu.

+ Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ: nhân vật đã có những cảm nhận sâu sắc về cuộc sống thông qua những trải nghiệm từ thiên nhiên, con người xung quanh mình.

Câu 3 (trang 109 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Trả lời:

Văn bản Bài học đường đời đầu tiên và Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ thuộc thể loại truyện đồng thoại. Vì hai văn bản đều có những đặc điểm đặc trưng của truyện đồng thoại:

- Nhân vật là các loài vật được nhân hoá.

- Nhân vật mang những đặc điểm sinh hoạt của loài vật vừa thể hiện đặc điểm của con người.

Câu 4 (trang 109 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Trả lời:

Sơ đồ

Câu 5 (trang 109 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Trả lời:

Bài học kinh nghiệm về cách kể lại một trải nghiệm của bản thân.

- Xác định đề tài và lựa chọn trải nghiệm của bản thân kỉ niệm sâu sắc, ý nghĩa.

- Nhớ lại những sự việc và sắp xếp các ý theo trình tự câu chuyện hợp lí.

Câu 6 (trang 109 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Trả lời:

Qua những bài học này , em hiểu rằng trong cuộc sống những trải nghiệm sẽ giúp ta có thêm kinh nghiệm sống, cảm nhận thiên nhiên, con người và cuộc sống trọn vẹn hơn. Từ đó, em hiểu được những giá trị trong cuộc sống và hoàn thiện nhân cách, tâm hồn mình hơn.

Câu 1 trang 109 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Dựa vào bảng sau, hãy tóm tắt nội dung của bảng văn bản (làm vào vở):

Văn bản

Nội dung chính

Bài học đường đời đầu tiên

Giọt sương đêm

Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ

Xem đáp án tại đây

Văn bản

Nội dung chính

Bài học đường đời đầu tiên

Câu chuyện kể về chàng Dế Mèn khỏe mạnh, cường tráng nhưng kiêu căng, xốc nổi, thường bày trò nghịch dại. Vì vậy, cậu đã gây ra cái chết thảm thương của Dế Choắt. Từ đó, Dế Mèn rút ra bài học đường đời đầu tiên và thay đổi bản thân mình.

Giọt sương đêm

Câu chuyện kể về ông Bọ Dừa. Trong một đêm ngủ trọ lại dưới khóm trúc của xóm Bờ Dậu, ông đã bị một giọt sương đêm lạnh toát rơi trúng cổ. Giọt sương ấy làm ông sực nhớ tới quê nhà - nơi mà suốt bao năm nay ông mải lo làm ăn, đi xa biền biệt mà quên khuấy mất. Vậy là, ngay sáng hôm sau, Bọ Dừa đã sửa soạn hành lí bay về quê nhà.

Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ

Câu chuyện kể về những ngày tháng tuổi thơ hạnh phúc bên người cha của nhân vật “tôi”. Ở khu vườn tươi tốt, tràn ngập các loại hoa, người bố đã dạy cho nhân vật “tôi” cách phân biệt tất cả chỉ qua những cái chạm và mùi hương. Ngoài ra, người cha còn dạy cho nhân vật “tôi” những bài học quý giá trong cuộc sống. Cứ như thế, người cha vừa là bạn vừa là thầy, đã giúp dẫn lối cho nhân vật “tôi” trở nên gần gũi với thiên nhiên hơn và ngày càng trưởng thành hơn.

Câu 2 trang 109 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Theo em, cách cảm nhận cuộc sống của các nhân vật trong ba văn bản trên có điểm gì giống và khác nhau?

Xem đáp án tại đây:

- Điểm giống: ba nhân vật đều đã có những trải nghiệm đáng nhớ và rút ra được bài học cho bản thân mình, từ đó thay đổi và hoàn thiện bản thân theo chiều hướng tốt đẹp hơn.

- Điểm khác:

• Bài học đường đời đầu tiên: bài học mà Dế Mèn nhận được khiến nhân vật vô cùng đau khổ và hối hận, từ đó quyết tâm sửa chữa, thay đổi bản thân
• Giọt sương đêm: trải nghiệm đáng nhớ của Bọ Dừa được giọt sương đêm lạnh lẽo đánh thức, từ đó nhân vật nhớ về quê hương của mình từ lâu bị áp lực cuộc sống dồn nén, vì vậy nhân vật quyết định gác lại tất cả để trở về thăm nhà
• Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ: thông qua những bài học giản dị của bố và trải nghiệm của chính mình ở trong khu vườn, nhân vật đúc kết được những bài học thú vị về các loài hoa cỏ, cũng như bài học quý giá về cuộc sống

Câu 3 trang 109 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Trong ba văn bản trên, văn bản nào thuộc thể loại truyện đồng thoại? Dựa vào đâu em cho là như vậy?

Xem đáp án tại đây:

- Trong ba văn bản, văn bản Bài học đường đời đầu tiên và Giọt sương đêm là truyện đồng thoại.

- Dựa vào các đặc điểm sau:

• Nhân vật trong câu chuyện là các loài vật được nhân hóa (có tên gọi, hành động, suy nghĩ như con người)
• Các con vật vừa giữ được các đặc điểm tự nhiên vốn có (thức ăn, nơi ở, sở thích), vừa có những đặc điểm của con người (làm việc, nghỉ ngơi, lo nghĩ về tương lai...)

Câu 4 trang 109 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Vẽ sơ đồ sau vào vở và điền những đặc điểm của kiểu bài kể lại một trải nghiệm của bản thân:

Xem đáp án tại đây:

(Ảnh minh họa)

Câu 5 trang 109 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Em rút ra bài học kinh nghiệm gì về cách kể lại một trải nghiệm của bản thân?

Xem đáp án tại đây:

Bài học kinh nghiệm về cách kể lại một trải nghiệm của bản thân:

• Nên chọn kỉ niệm sâu sắc, có ý nghĩa với bản thân để dễ trình bày và biểu cảm
• Kể lại câu chuyện theo trình tự hợp lí, kết hợp yếu tố miêu tả và biểu cảm thích hợp

Câu 6 trang 109 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Qua những gì đã học trong bài này, em nghĩ gì về ý nghĩa của trải nghiệm đối với cuộc sống của chúng ta?

Xem đáp án tại đây:

Ý nghĩa của trải nghiệm đối với cuộc sống của chúng ta là:

• Giúp chúng ta có thêm nhiều kinh nghiệm, bài học, kiến thức quý giá
• Giúp chúng ta nhận được các bài học đáng nhớ để hoàn thiện và thay đổi bản thân ngày càng tốt hơn

Câu 1 (trang 113 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Nhớ lại nội dung chính của 3 văn bản và điền vào bảng.

Lời giải chi tiết:

Văn bản

Nội dung

Bài học đường đời đầu tiên

Dế Mèn là chàng dế thanh niên cường tráng biết ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực. Tuy nhiên Dế Mèn tính tình kiêu căng, tự phụ và Dế Mèn không chịu giúp Dế Choắt – người hàng xóm trạc tuổi Dế Mèn với vẻ ngoài ốm yếu, gầy gò nhưu gã nghiện thuốc phiện. Dế Mèn vì thiếu suy nghĩ đã bày trò trêu chị Cốc khiến Dế Choắt chết oan. Dế Mèn sau khi chôn cất Dế Choắt vô cùng ân hận và suy nghĩ về bài học đường đời đầu tiên

Giọt sương đêm

Văn bản kể về Bọ Dừa đến xóm Bờ Giậu để tìm một chỗ trọ. Bọ Dừa đã quyết định ngủ tạm ngoài vòm trúc và trong đêm ấy ông đã cảm nhận được những âm thanh, hình ảnh quen thuộc và đặc biệt là giọt sương đêm rơi khiến ông tỉnh giấc, sực nhớ quê nhà. Sáng hôm sau ông đã quyết định trở về

Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ

Truyện kể về nhân vật tôi đã được người cha hướng dẫn những cách cảm nhận về cuộc sống, nhắm mắt sờ từng bông hoa rồi tập đoán, ngửi mùi hương và đoán tên hoa, những món quà… Qua đó thấy được tình yêu thương người cha dành cho đứa con

Câu 2 (trang 113 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Nhớ lại các nhân vật chính trong 3 văn bản trên, liệt kê những điểm giống và khác nhau của 3 nhân vật.

Lời giải chi tiết:

Văn bản

Bài học đường đời đầu tiên

Giọt sương đêm

Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ

Giống

Các nhân vật đều có những trải nghiệm từ cuộc sống và qua các trải nghiệm đó, mỗi nhân vật đều rút ra được cho bản than những bài học quý giá

Khác

Nhân vật đã trải qua vấp ngã, sai lầm khiến bản thân phải ân hận. Từ đó rút ra được bài học cho chính mình

Nhân vật đã trải qua một đêm thức trắng và sực tỉnh, nhận ra điều mình lãng quên từ lâu

Nhân vật đã có những cảm nhận sâu sắc về cuộc sống thông qua những trải nghiệm từ thiên nhiên, con người xung quanh mình.

Câu 3 (trang 113 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Nhớ lại kiến thức về truyện đồng thoại.

Lời giải chi tiết:

- Văn bản Bài học đường đời đầu tiên và Giọt sương đêm thuộc thể loại truyện đồng thoại. Vì hai văn bản đều có những đặc điểm đặc trưng của truyện đồng thoại:

+ Nhân vật là các loài vật được nhân hoá.

+ Nhân vật mang những đặc điểm sinh hoạt của loài vật vừa thể hiện đặc điểm của con người.

Câu 4 (trang 113 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Vẽ sơ đồ sau vào vở và điền vào những đặc điểm của kiểu bài kể lại một trải nghiệm của bản thân.

Phương pháp giải:

Vẻ sơ đồ vào vở, nhớ lại các đặc điểm của kiểu bài và điền vào sơ đồ cho đúng.

Lời giải chi tiết: (ảnh minh họa)

Câu 5 (trang 113 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Rút ra những kinh nghiệm về nội dung, hình thức và các lưu ý khi làm bài.

Lời giải chi tiết:

Bài học kinh nghiệm về cách kể lại một trải nghiệm của bản thân:

- Xác định đề tài và lựa chọn trải nghiệm của bản thân kỉ niệm sâu sắc, ý nghĩa.

- Nhớ lại những sự việc và sắp xếp các ý theo trình tự câu chuyện hợp lý.

Câu 6 (trang 113 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Đây là câu hỏi mở, các em tự suy nghĩ và rút ra bài học cho bản thân mình.

Lời giải chi tiết:

Qua những bài học này, em hiểu rằng trong cuộc sống có những trải nghiệm sẽ giúp ta có thêm kinh nghiệm sống trọn vẹn hơn. Từ đó, em hiểu được những giá trị trong cuộc sống và hoàn thiện nhân cách, tâm hồn mình hơn.

Tri thức Ngữ Văn
* Truyện đồng thoại là thể loại văn học dành cho thiếu nhi. Nhân vật trong truyện đồng thoại thường là loài vật hoặc đồ vật được nhân hóa lên. Qua đó thể hiện ý nghĩa, thông điệp về cuộc sống
*Văn bản Bài học đường đời đầu tiên
- Tô Hoài
- Xuất xứ: Văn bản Bài học đường đời đầu tiên trích trong chương I của truyện Dế Mèn phiêu lưu kí.
- Tóm tắt: Dế Mèn là tên một chú dế ở tuổi mới lớn, có cơ thể cường tráng bởi biết ăn uống điều độ. Tuy nhiên, cậu lại có tính kiêu căng, hống hách, luôn nghĩ mình "có thể sắp đứng đầu thiên hạ". Dế Mèn luôn coi thường những người xung quanh, đặc biệt là Dế Choắt - người bạn hàng xóm gầy gò và yếu ớt. Một lần, để ra oai, Dế Mèn bày trò trêu chị Cốc khiến cho người hàng xóm bằng tuổi - Dế Choắt phải chịu oan, bị chị Cốc mổ đến thoi thóp. Trước khi chết, Choắt khuyên Dế Mèn bỏ thói kiêu căng, hống hách của mình. Dế Mèn vô cùng ân hận vì đã gây nên cái chết cho người hàng xóm và nhận ra bài học đường đời đầu tiên của mình.
- Bố cục:
+ Phần 1. Từ đầu đến "là tay ghê gớm, có thể sắp đứng đầu thiên hạ" : Dế Mèn giới thiệu về bản thân.
+ Phần 2. Tiếp theo đến "Tôi về, không một chút bận tâm" : Sự kiêu căng, hống hách của Dế Mèn (Hoặc Câu chuyện của Dế Mèn với người bạn hàng xóm là Dế Choắt)
+ Phần 3. Còn lại: Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn (Hoặc Câu chuyện về trò đùa ngỗ nghịch của Dế Mèn)
- Bài học rút ra từ văn bản "Bài học đường đời đầu tiên" :
+ Bài học về tính tự kiêu, kiêu căng, ngạo mạn, thích ra oai.
+ Bài học về thói ích kỉ, trịnh thượng, chỉ biết nghĩ đến lợi ích của bản thân
+ bài học về thói ngông cuồng, suy nghĩ nông nổi thì sớm muộn rồi cũng mang vạ vào thân.

* Văn bản Giọt sương đêm
- Tác giả Trần Đức Tiến
- Phương thức biểu đạt chính: Tự sự.
- Xuất xứ: In trong tập truyện Xóm Bờ Giậu, NXB Kim Đồng, 2018.
- Giá trị nghệ thuật: Là truyện đồng thoại, sử dụng nhân cách hóa các loài vật kết hợp các biện pháp tu từ so sánh, liệt kê, điệp từ.
- Giá trị nội dung: Qua câu chuyện của những loài vật và đặc biệt là nhân vật Bọ Dừa, tác giả vừa khắc họa thành công những đặc trưng của loài vật vừa thể hiện lời nhắc nhở con người đừng vì cuộc sống xô bồ mà quên mất quê hương mình.
- Ý nghĩa của câu chuyện: Tác phẩm nhắc nhở con người đừng vì cuộc sống làm ăn xô bồ mà quên đi quê hương của mình.

* Văn bản Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ
- Tác giả: Nguyễn Ngọc Thuần
- Xuất xứ: Trích chương V, truyện dài cùng tên, xuất bản năm 2004, đạt giải nhất cuộc thi Văn học Thiếu nhi lần III.
- Thể loại: Truyện dài.
- Phương thức biểu đạt: Tự sự.
- Giá trị nội dung: Văn bản đưa ra một cách cảm nhận thiên nhiên xung quanh ta: Cảm nhận bằng mọi giác quan. Đồng thời gửi đến thông điệp về món quà và cách gửi quà, nhận quà. Qua đó cho thấy tình yêu thiên nhiên, tình cha con và tình cảm với những "món quà" của các nhân vật.
- Giá trị nghệ thuật: Giọng kể trẻ thơ hồn nhiên, văn phong đẹp, mượt à, nhẹ nhàng đậm chất sáng tạo, ngôn ngữ nam trung Bộ kết hợp ngôn ngữ đậm chất cổ tích, nhiều hình ảnh có sức gợi cảm cao, giọng điệu trữ tình, trong trẻo, hồn nhiên
Truyện ngắn sử dụng những hình ảnh ẩn dụ biểu tượng: Những đóa hoa, những món quà.

Hướng dẫn soạn bài 4 Ôn tập - trang 109 sách Chân trời sáng tạo Văn 6
Câu 1 trang 109 SGK Dựa vào bảng sau hãy tóm tắt nội dung của ba văn bản (làm vào vở)
- Bài học đường đời đầu tiên
- Giọt sương đêm
- Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ
Trả lời:
- Văn bản Bài học đường đời đầu tiên: Văn bản kể về chàng thanh niên Dế Mèn có vẻ đẹp cường tráng nhưng tính cách hung hăng, kiêu căng, xốc nổi đã gây ra cái chết của Dế Choắt. Dế Mèn hối hận và rút ra bài học đường đời đầu tiên cho mình.
- Văn bản Giọt sương đêm: Văn bản kể về Bọ Dừa đến xóm Bờ Giậu để tìm một chỗ trọ. Bọ Dừa đã quyết định ngủ tạm ngoài vòm trúc. Trong đêm ấy ông đã cảm nhận được những âm thanh, hình ảnh quen thuộc của làng quê. Đặc biệt là hình ảnh giọt sương đêm rơi khiến ông tỉnh giấc, sực nhớ quê nhà. Sáng hôm sau ông đã quyết định trở về quê. Qua đó nhắc nhở con người đừng vì cuộc sống xô bồ mà quên mất quê hương mình.
- Văn bản Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ: Truyển kể về nhân vật tôi đã được người cha hướng dẫn cách cảm nhận về khu vườn, về thiên nhiên, cuộc sống, cả nhận bằng mọi giác quan, nhắm mắt sờ từng bông hoa rồi tập đoán, ngửi mùi hương và đoán tên hoa, những món quà. Qua đó gửi gắm thông điệp về cách cảm nhận mọi thứ bằng cả tâm hồn, chúng ta sẽ phát hiện ra những giá trị tốt đẹp ngay từ những điều bình dị trong cuộc sống.
Đồng thời gửi đến thông điệp về món quà và cách gửi quà, nhận quà. Qua đó cho thấy tình yêu thiên nhiên, tình cha con và tình cảm với những "món quà" của các nhân vật.

Câu 2. Trang 109 Theo em, cách cảm nhận cuộc sống của các nhân vật trong ba văn bản trên có gì giống và khác nhau.
Trả lời
Theo em, cách cảm nhận cuộc sống của các nhân vật trong ba văn bản trên có có điểm giống và khác nhau là:
- Giống nhau: Các nhân vật trong 3 văn bản đều có những trải nghiệm đáng nhớ từ chính cuộc sống. Qua các trải nghiệm đó, mỗi nhân vật đều rút ra được cho bản thân những bài học quý giá về nhân cách, về quê hương, về thiên nhiên, về gia đình.
- Khác nhau:
+ Văn bản Bài học đường đời đầu tiên: Nhân vật ở tuổi mới lớn, với vẻ đẹp hình thể cường tráng nên kiêu căng, xốc nổi. Trải qua trò đùa dại dội khiến bản thân phải ân hận suốt đời. Từ đó rút ra được bài học cho chính mình.
+ Văn bản Giọt sương đêm: Nhân vật đã trải qua một đêm thức trắng và sực tỉnh, nhận ra rằng bản thân vì mải buôn bán mà đã lãng quên quê nhà. Sáng hôm sau ông đã quyết định trở về quê.
+ Văn bản Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ: Nhân vật là cậu bé 10 tuổi ban đầu không thể đoán được tên loài hoa, không biết gì về chúng. Dần dần đã am hiểu khu vườn, thuộc tên các loài hoa, am hiểu hương sắc từng loài đến mức nhắm mắt lại, chỉ ngửi mùi hoa cũng có thể đoán được bây giờ là mùa gì và bông hoa nào đang nở. Và bài học về thái độ tôn trọng người khác từ câu chuyện người bố nhận món quà của bạn Tý

Câu 3. trang 109 Trong ba văn bản trên, văn bản nào thuộc thể loại truyện đồng thoại? Dựa vào đâu, em cho là như vậy?
Trả lời
Văn bản Bài học đường đời đầu tiên và Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ thuộc thể loại truyện đồng thoại. Vì hai văn bản đều có những đặc điểm đặc trưng của truyện đồng thoại:
- Các nhân vật là các loài vật được nhân hóa (nhân cách hóa).
- Nhân vật mang vừa mang đặc điểm vốn có của loài vật vừa được kể, tả như đặc điểm của con người:

Câu 4. trang 109 Vẽ sơ đồ sau vào vở và điền vào những đặc điểm của kiểu bài kể lại một trải nghiệm của bản thân.
Trả lời
Sơ đồ những đặc điểm của kiểu bài kể lại một trải nghiệm của bản thân:

Câu 5 . trang 109 Em rút ra bài học kinh nghiệm gì về cách kể lại một trải nghiệm của bản thân.
Trả lời
Những bài học kinh nghiệm về cách kể lại một trải nghiệm của bản thân là:
- Xác định đề tài và lựa chọn trải nghiệm của bản thân kỉ niệm sâu sắc, ý nghĩa.
- Nhớ lại những sự việc và sắp xếp các ý theo trình tự câu chuyện hợp lí, có kết hợp tả, biểu cảm, kể theo bố cục 3 phần
- Cuối trải nghiệm cần nêu rõ bài học mà bản thân nhận được thông qua trải nghiệm đó.

Câu 6. trang 109 Qua những gì đã học trong bài này, em nghĩ gì về ý nghĩa của trải nghiệm đối với cuộc sống của chúng ta .
Trả lời

Qua những gì đã học trong bài này, em hiểu rằng:
- Trải nghiệm mang lại nhiều ý nghĩa, giá trị trong cuộc sống.
- Trải nghiệm sẽ giúp ta có thêm hiểu biết, thêm nhiều kinh nghiệm kĩ năng sống
- Trải nghiệm giúp ta có cảm nhận sâu sắc, phong phú vềthiên nhiên, con người.
- Từ đó, em càng yêu thiên nhiên, yêu đất nước, yêu cuộc sống và hoàn thiện nhân cách, tâm hồn mình hơn.