Câu 1 (trang 130 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Trả lời:

Văn bản nào trong các văn bản Lao xao ngày hè, Thương nhớ bầy ong, Một năm ở tiểu học là các văn bản hồi kí. Dựa vào đặc điểm của thể loại em có thể khẳng định như vậy:

- Văn bản kể lại chuỗi sự việc mà tác giả là người kể.

- Truyện là những sự việc có thật diễn ra tại quá khứ gắn với quãng đường thơ ấucủa tác giả.

- Nhân vật xưng “tôi”, người kể chuyện ngôi thứ nhất , là hình ảnh của tác giả trong tác phẩm và là hình bóng của tác giả ngoài đời.

- Văn bản có sự kết hợp giữa kể chuyện với miêu tả và biểu cảm.

Câu 2 (trang 130 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Trả lời:

Trong các văn bản đã học, em thích nhất là văn bản Thương nhớ bầy ong. Truyện kể lại về những ngày xưa, khi gia đình nhân vật tôi còn nuôi ong. Nhân vật yêu thích việc xem ong họp đàn. Và những lần ong trại đã để lại trong nhân vật những nỗi buồn không nói thành lời, giống như một phần linh hồn của mình đã san đi nơi khác. Và cuối cùng, nhân vật đúc rút ra cho mình có những vật vô tri vô giác, nhỏ nhẻ, vụn vặt đều mang linh hồn vương vấn với hồn ta và khiến ta yêu mến.

Câu 3 (trang 130 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Trả lời:

Khi viết một bài văn tả cảnh sinh hoạt, em cần lưu ý đến:

- Để tả cảnh sinh hoạt cần quan sát và dùng lời văn gợi tả, làm sống lại bức tranh sinh hoạt, giúp người đọc hình dung được rõ nét về không khí, đặc điểm nổi bật của cảnh.

- Cần giới thiệu được cảnh sinh hoạt, thời gian, địa điểm diễn ra cảnh sinh hoạt.

- Tả lại cảnh sinh hoạt theo trình tự hợp lí.

- Thể hiện được hoạt động của con người trong thời gian, không gian cụ thể.

- Gợi được quang cảnh, không khí chung, những hình ảnh tiêu biểu của bức tranh sinh hoạt.

- Sử dụng từ ngữ phù hợp, nêu được cảm nhận của người viết về cảnh được miêu tả.

- Đảm bảo cấu trúc bài văn ba phần.

Câu 4 (trang 130 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Trả lời:

Những lưu ý khi chuẩn bị và trình bày bài nói về cảnh sinh hoạt mà mình quan sát:

- Xác định  đề tài, người nghe, mục đích, không gian và thời gian nói.

- Tìm ý, lập dàn ý.

- Luyện tập và trình bày.

- Trao đổi và đánh giá.

Câu 5 (trang 130 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Trả lời:

Gợi ý tham khảo: có thể trình bày theo dàn ý

- Mở bài: Giới thiệu mùa khiến em yêu thích nhất trong năm là mùa xuân

- Thân bài:

+ Mùa xuân có thời tiết ấm áp, dễ chịu

+ Trong tiết trời xuân, mưa phùn lất phất bay, tưới mát cho muôn loài, mang lại nguồn sống cho cỏ cây hoa lá.

+ Những mầm non e ấp trên những cành cây khẳng khiu, bừng tỉnh sau một giấc ngủ đông dài.

+ Trăm loài hoa đua nhau khoe sắc, rực rỡ chào đón xuân về.

- Kết bài: Em rất yêu thích mùa xuân, mang lại cho con người những niềm vui và hi vọng về một năm với nhiều khởi đầu tốt đẹp.

Câu 6 (trang 130 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Trả lời:

Thiên nhiên là những điều bí ẩn, mỗi loài đều có đời sống và tiếng nói riêng. Qua đó, thiên nhiên muốn con người cùng lắng nghe, trò chuyện, tâm tình như những người bạn, cùng trân trọng và yêu mến cuộc sống.

Câu 1. Văn bản nào trong các văn bản Lao xao ngày hè, Thương nhớ bầy ong, Đánh thức trầu, Một năm ở tiểu học thuộc thể loại hồi kí? Dựa vào đâu em khẳng định như vậy?

- Văn bản thuộc hồi lí: Lao xao ngày hè, Thương nhớ bầy ong, Một năm ở tiểu học.

- Dựa vào:

• Các văn bản kể lại một chuỗi sự việc.
• Những sự việc trong văn bản xảy ra ở quá khứ gắn với quãng đường thơ ấu của tác giả.
• Nhân vật kể chuyện xưng “tôi”, người kể chuyện theo ngôi thứ nhất, là hình ảnh của tác giả trong tác phẩm và là hình bóng của tác giả ngoài đời.
• Văn bản có sự kết hợp giữa kể chuyện với miêu tả và biểu cảm.

Câu 2. Trong các văn bản hồi kí đã học, em thích nhất văn bản nào? Vì sao? Hãy tóm tắt nội dung văn bản ấy.

Trong các văn bản đã học, văn bản thích nhất là: Lao xao ngày hè. Vì văn bản đã cung cấp những thông tin thú vị về các loài chim ở làng quê.

Truyện kể về khung cảnh làng kể vào hè. Nhân vật tôi đã có những quan sát và nhận xét về các loài chim ở vùng quê. Cùng với đó là những trải nghiệm thú vị vào mỗi độ hè về.

Câu 3. Khi viết một bài văn tả cảnh sinh hoạt, em cần lưu ý đến những gì?

• Giới thiệu được cảnh sinh hoạt, thời gian và địa điểm diễn ra cảnh sinh hoạt.
• Tả lại cảnh sinh hoạt theo một trật tự hợp lý (từ xa đến gần, từ bao quát đến cụ thể…)
• Thể hiện được hoạt động của con người trong thời gian, không gian cụ thể.
• Gợi tả được quang cảnh, không khí chung, những hình ảnh tiêu biểu, nổi bật của bức tranh sinh hoạt.
• Sử dụng các từ ngữ chỉ đặc điểm, tính chất, hoạt động…
• Nêu được suy nghĩ, cảm nhận của người viết về cảnh được miêu tả.
• Cấu trúc bài văn gồm ba phần.

Câu 4. Em rút ra được những lưu ý gì khi chuẩn bị và trình bày bài nói về cảnh sinh hoạt mà mình quan sát?

• Xác định được đề tài, mục đích, người nghe, không gian và thời gian nói.
• Tìm ý và lập dàn ý.
• Luyện tập trình bày theo dàn ý.
• Nội dung trình bày đầy đủ, kết hợp giọng điệu, ngôn ngữ hình thể…

Câu 5. Hãy chia sẻ với bạn học cùng nhóm cảm nhận của em về vẻ đẹp thiên nhiên của một mùa trong năm. Trong khi nói, cố gắng sử dụng biện pháp tu từ phù hợp.

(1) Mở bài: Dẫn dắt giới thiệu về vẻ đẹp của một mùa trong năm (mùa thu).

(2) Thân bài

• Giới thiệu khái quát về mùa thu.
• Vẻ đẹp nổi bật của mùa xuân.
• Những kỉ niệm đẹp về mùa thu…

(3) Kết bài: Cảm nhận của người viết về mùa thu.

Câu 6. Theo em, “thiên nhiên muốn trò chuyện cùng ta” điều gì?

Thiên nhiên cũng có tâm hồn. Con người cần phải lắng nghe, cảm nhận và tôn trọng thiên nhiên. Hãy coi thiên nhiên như những người bạn, để trân trọng và bảo vệ.

Câu 1 trang 130 Ngữ văn 6 tập 1 (Chân trời sáng tạo)

Văn bản nào trong các văn bản Lao xao ngày hè, Thương nhớ bầy ong, Đánh thức trầu, Một năm ở tiểu học thuộc thể loại hồi kí? Dựa vào đâu em khẳng định như vậy?

Trả lời

- Cả ba văn bản Lao xao ngày hè, Thương nhớ bầy ong, Một năm ở tiểu học là các văn bản hồi kí.

- Dựa vào các đặc điểm sau có thể khẳng định như vậy:

+ Văn bản kể lại chuỗi sự việc mà tác giả là người kể.

+ Truyện là những sự việc có thật diễn ra tại quá khứ gắn với quãng đường thơ ấu của tác giả.

+ Nhân vật xưng “tôi”, người kể chuyện ngôi thứ nhất , là hình ảnh của tác giả trong tác phẩm và là hình bóng của tác giả ngoài đời.

+ Văn bản có sự kết hợp giữa kể chuyện với miêu tả và biểu cảm.

Câu 2 trang 130 Ngữ văn 6 tập 1 (Chân trời sáng tạo)

Trong các văn bản hồi kí đã học, em thích nhất văn bản nào? Vì sao? Hãy tóm tắt nội dung văn bản ấy.

Trả lời

- Trong các văn bản đã học, em thích nhất là văn bản Thương nhớ bầy ong. Vì đây là văn bản đem lại cho em thật nhiều hiểu biết về loài ong mà em chưa từng biết đến.

- Tóm tắt nội dung văn bản: Truyện kể lại về những ngày xưa, khi gia đình nhân vật tôi còn nuôi ong. Nhân vật yêu thích việc xem ong họp đàn. Và những lần ong trại đã để lại trong nhân vật những nỗi buồn không nói thành lời, giống như một phần linh hồn của mình đã san đi nơi khác. Và cuối cùng, nhân vật đúc rút ra cho mình có những vật vô tri vô giác, nhỏ nhẻ, vụn vặt đều mang linh hồn vương vấn với hồn ta và khiến ta yêu mến.

Câu 3 trang 130 Ngữ văn 6 tập 1 (Chân trời sáng tạo)

Khi viết một bài văn tả cảnh sinh hoạt, em cần lưu ý đến những gì?

Trả lời

Khi viết một bài văn tả cảnh sinh hoạt, em cần lưu ý đến:

- Để tả cảnh sinh hoạt cần quan sát và dùng lời văn gợi tả, làm sống lại bức tranh sinh hoạt, giúp người đọc hình dung được rõ nét về không khí, đặc điểm nổi bật của cảnh.

- Cần giới thiệu được cảnh sinh hoạt, thời gian, địa điểm diễn ra cảnh sinh hoạt.

- Tả lại cảnh sinh hoạt theo trình tự hợp lí.

- Thể hiện được hoạt động của con người trong thời gian, không gian cụ thể.

- Gợi được quang cảnh, không khí chung, những hình ảnh tiêu biểu của bức tranh sinh hoạt.

- Sử dụng từ ngữ phù hợp, nêu được cảm nhận của người viết về cảnh được miêu tả.

- Đảm bảo cấu trúc bài văn ba phần.

Câu 4 trang 130 Ngữ văn 6 tập 1 (Chân trời sáng tạo)

Em rút ra được những lưu ý gì khi chuẩn bị và trình bày bài nói về cảnh sinh hoạt mà mình quan sát?

Trả lời

Những lưu ý khi chuẩn bị và trình bày bài nói về cảnh sinh hoạt mà mình quan sát:

- Xác định  đề tài, người nghe, mục đích, không gian và thời gian nói.

- Tìm ý, lập dàn ý.

- Luyện tập và trình bày.

- Trao đổi và đánh giá.

Câu 5 trang 130 Ngữ văn 6 tập 1 (Chân trời sáng tạo)

Hãy chia sẻ với bạn học cùng nhóm cảm nhận của em về vẻ đẹp thiên nhiên của một mùa trong năm. Trong khi nói, cố gắng sử dụng biện pháp tu từ phù hợp.

Trả lời

Gợi ý tham khảo: có thể trình bày theo dàn ý

- Mở bài: Giới thiệu mùa khiến em yêu thích nhất trong năm là mùa xuân

- Thân bài:

+ Mùa xuân là mùa có khí hậu ấm áp, dễ chịu nhất trong năm.

+ Trong tiết trời xuân, những cơn mưa phùn lất phất bay, tưới mát cho muôn loài, mang lại nguồn sống cho cỏ cây hoa lá.

+ Những mầm non e ấp trên những cành cây khẳng khiu, bừng tỉnh sau một giấc ngủ đông dài.

+ Trăm loài hoa đua nhau khoe sắc, rực rỡ chào đón xuân về.

+ ....

- Kết bài: Em rất yêu thích mùa xuân, mang lại cho con người những niềm vui và hi vọng về một năm với nhiều khởi đầu tốt đẹp.

Câu 6 trang 130 Ngữ văn 6 tập 1 (Chân trời sáng tạo)

Theo em, “thiên nhiên muốn trò chuyện cùng ta” điều gì?

Trả lời

Thiên nhiên là những điều bí ẩn, mỗi loài đều có đời sống và tiếng nói riêng. Qua đó, thiên nhiên muốn con người cùng lắng nghe, trò chuyện, tâm tình như những người bạn, cùng trân trọng và yêu mến cuộc sống.

Tôi chợt nhận ra thiên nhiên đang trò chuyện, và luôn muốn thủ thỉ cùng con người. Bằng cây, lá, gió. Bằng hương hoa phảng phất ru lòng bình yên. Bằng nhịp điệu cần mẫn loài ong, bằng rong chơi cánh bướm. Và bằng bản nhạc đàn bổng trầm say đắm của muôn chim…Thiên nhiên đang mỉm cười. Và trao tặng: dành tặng hơi thở điều hòa nhịp nhàng từ lá xanh, dành tặng hoa thơm trái ngọt suối mát lành. Dành cả mặt đất thênh thang cho vạn loài nương náu.

Thiên nhiên không phân biệt cho người già khác với người trẻ, gái khác trai, da đen khác da trắng, người giàu cho ít người nghèo cho nhiều, người hiền lương hay kẻ xấu ác… Và dù người ta chặt cây, đốt rừng, làm ô nhiễm sông ngòi, đất đai – thiên nhiên vẫn chỉ lặng im, hiền từ, bao dung, vẫn ôm ấp tất cả và vẫn cứ cho đi khi còn có thể… Công bằng và yêu thương.
(Lắng nghe thiên nhiên -Lương Đinh Khoa )

Câu 1 trang 130 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Văn bản nào trong các văn bản Lao xao ngày hè, Thương nhớ bầy ong, Đánh thức trầu, Một năm ở Tiểu học thuộc thể loại hồi kí? Dựa vào đâu em khẳng định như vậy?

Đáp án:

- Văn bản Một năm ở Tiểu học và Thương nhớ bầy ong thuộc thể loại hồi kí.

- Em khẳng định như vậy, dựa vào các yếu tố sau:

• Người kể chuyện: là ngôi thứ nhất trong hồi kí, xưng “tôi” - là hình bóng, bản thân tác giả trong quá khứ đã qua.
• Nội dung: kể lại những sự việc mà người viết đã từng tham gia, chứng kiến trong quá khứ (các sự việc đó là tuổi thơ của tác giả, ông đã hồi tưởng và kể lại)
• Hình thức: là chuỗi các sự việc liên tiếp được tác giả ghi chép, kể lại theo trình tự nhất định
• Phương thức biểu đạt: tự sự (kể) kết hợp với miêu tả và biểu cảm (bộc lộ cảm xúc)

Câu 2 trang 130 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Trong các văn bản hồi kí đã học, em thích nhất văn bản nào? Vì sao? Hãy tóm tắt nội dung văn bản ấy.

Đáp án:

Học sinh lựa chọn theo ý thích của mình.

Tham khảo các ý kiến sau:

Mẫu 1: Em thích nhất là văn bản Thương nhớ bầy ong. Vì những câu chuyện về loài ong và những lần ong trại khiến em cảm thấy rất thích thú.

→ Nội dung văn bản Thương nhớ bầy ong: Kể về những ngày thơ ấu của nhân vật "tôi" cùng niềm đam mê thích thú với những con ong được nuôi sau vườn nhà. Những lần ong trại đã xảy ra trong quá khứ, đã khiến nhân vật "tôi" cảm thấy vô cùng đau khổ. Từ đó, rút ra những triết lí riêng của một đứa trẻ.

Mẫu 2: Em thích nhất là văn bản Một năm ở Tiểu học. Vì những câu chuyện về tuổi thơ của nhân vật tôi được kể rất hấp dẫn và thú vị.

→ Nội dung văn bản Một năm ở Tiểu học: Kể về những điều biến đổi trong cuộc sống và trong học tập của nhân vật tôi trong một năm sau khi cha mất. Cùng với đó, là sự trưởng thành hơn trong cách nghĩ và hành động của nhân vật.

Câu 3 trang 130 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Khi viết một bài văn tả cảnh sinh hoạt, em cần lưu ý đến những gì?

Đáp án:

Khi viết một văn bản tả cảnh sinh hoạt, em cần lưu ý những yêu cầu sau:

- Giới thiệu được cảnh sinh hoạt, thời gian và địa điểm diễn ra cảnh sinh hoạt

- Tả lại cảnh sinh hoạt theo một trật tự hợp lí (từ xa đến gần, từ bao quát đến cụ thể...)

- Thể hiện được hoạt động của con người trong không gian thời gian cụ thể

- Gợi tả được quanh cảnh, không khí chung, những hình ảnh tiêu biểu, nổi bật của bức tranh sinh hoạt

- Sử dụng phù hợp các từ ngữ chỉ đặc điểm, tính chất, hoạt động...

- Nêu được suy nghĩ, cảm nhận của người viết về cảnh được miêu tả

- Cấu trúc bài viết gồm 3 phần:

• Mở bài: giới thiệu cảnh sinh hoạt
• Thân bài: miêu tả cảnh sinh hoạt theo trình tự hợp lí
• Kết bài: phát biểu suy nghĩ hoặc nêu ấn tượng chung về cảnh sinh hoạt

Câu 4 trang 130 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Em rút ra được những lưu ý gì khi chuẩn bị và trình bày bài nói về cảnh sinh hoạt mà mình quan sát?

Đáp án:

Những lưu ý khi chuẩn bị và trình bày bài nói về cảnh sinh hoạt mà mình quan sát:

- Khi chuẩn bị:

• Cần xác định đúng đề tài, đối tượng người nghe, mục đích, không gian và thời gian nói
• Lập dàn ý chi tiết cho bài nói dựa trên các ý đã tìm trong bài viết tả cảnh sinh hoạt

- Khi trình bày:

• Nên chuẩn bị phần mở đầu và phần kết sao cho hấp dẫn (Gợi ý: đưa ra một tấm ảnh, một bức tranh, một câu thơ, lời ca... liên quan đến cảnh sinh hoạt để mở đầu bài nói)
• Lựa chọn từ ngữ cho đúng với văn nói
• Lựa chọn cách nói tự nhiên, phù hợp
• Phân bố thời gian nói hợp lí

Câu 5 trang 130 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Hãy chia sẻ với bạn học cùng nhóm cảm nhận của em về vẻ đẹp thiên nhiên của một mùa trong năm. Trong khi nói, cố gắng sử dụng biện pháp tu từ phù hợp.

Đáp án:>> Xem các đoạn văn mẫu hay tại đây: Cảm nhận của em về vẻ đẹp thiên nhiên của một mùa trong năm có sử dụng biện pháp tu từ thích hợp lớp 6

Câu 6 trang 130 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Theo em, thiên nhiên muốn trò chuyện cùng ta điều gì?

Đáp án:

Theo em, thiên nhiên muốn trò chuyện với chúng ta về:

• Những vẻ đẹp và ý nghĩa của thiên nhiên (cây cối, muôn loài, núi rừng, sông suối...)
• Mong muốn được yêu thương, trân trọng và bảo vệ

Câu 1 trang 130 Ngữ Văn 6 tập 1 Chân Trời Sáng Tạo

Văn bản nào trong các văn bản Lao xao ngày hè, Thương nhớ bầy ong, Đánh thức trầu, Một năm ở tiểu học thuộc thể loại hồi kí? Dựa vào đâu em khẳng định như vậy?

Trả lời:

Trong 4 văn bản trên, văn bản Lao xao ngày hè, Thương nhớ bầy ong, Một năm ở Tiểu học là các văn bản hồi kí. Vì nó mang các đặc điểm:

– Văn bản kể lại chuỗi sự việc mà tác giả là người kể.

– Truyện là những sự việc có thật diễn ra tại quá khứ gắn với quãng đường thơ ấu của tác giả.

– Nhân vật xưng “tôi”, là hình bóng của tác giả ngoài đời.

– Văn bản có sự kết hợp giữa kể chuyện với miêu tả và biểu cảm.

Câu 2 trang 130 Ngữ Văn 6 tập 1 Chân Trời Sáng Tạo

Trong các văn bản hồi kí đã học, em thích nhất văn bản nào? Vì sao? Hãy tóm tắt nội dung văn bản ấy.

Trả lời:

Em có thể tùy chọn văn bản mình ấn tượng nhất. Ví dụ:

Trong các văn bản đã học, em thích nhất là văn bản Thương nhớ bầy ong. Truyện kể lại về những ngày xưa, khi gia đình nhân vật tôi còn nuôi ong. Nhân vật yêu thích việc xem ong họp đàn. Và những lần ong trại đã để lại trong nhân vật những nỗi buồn không nói thành lời, giống như một phần linh hồn của mình đã san đi nơi khác. Và cuối cùng, nhân vật đúc rút ra cho mình có những vật vô tri vô giác, nhỏ nhẻ, vụn vặt đều mang linh hồn vương vấn với hồn ta và khiến ta yêu mến.

Câu 3 trang 130 Ngữ Văn 6 tập 1 Chân Trời Sáng Tạo

Khi viết một bài văn tả cảnh sinh hoạt, em cần lưu ý đến những gì?

Trả lời:

Khi viết một bài văn tả cảnh sinh hoạt, em cần lưu ý đến:

– Dùng lời văn gợi tả, làm sống lại bức tranh sinh hoạt.

– Cần giới thiệu được cảnh sinh hoạt, thời gian, địa điểm diễn ra cảnh sinh hoạt.

– Tả lại cảnh sinh hoạt theo trình tự hợp lý.

– Thể hiện được hoạt động của con người trong thời gian, không gian cụ thể.

– Gợi được quang cảnh, không khí chung, những hình ảnh tiêu biểu của bức tranh sinh hoạt.

– Sử dụng từ ngữ phù hợp, nêu được cảm nhận của người viết về cảnh được miêu tả.

– Đảm bảo cấu trúc bài văn ba phần.

Câu 4 trang 130 Ngữ Văn 6 tập 1 Chân Trời Sáng Tạo

Em rút ra được những lưu ý gì khi chuẩn bị và trình bày bài nói về cảnh sinh hoạt mà mình quan sát?

Trả lời:

Những lưu ý khi chuẩn bị và trình bày bài nói về cảnh sinh hoạt mà mình quan sát:

– Xác định đề tài, người nghe, mục đích, không gian và thời gian nói.

– Tìm ý, lập dàn ý.

– Luyện tập và trình bày.

– Trao đổi và đánh giá.

Câu 5 trang 130 Ngữ Văn 6 tập 1 Chân Trời Sáng Tạo

Hãy chia sẻ với bạn học cùng nhóm cảm nhận của em về vẻ đẹp thiên nhiên của một mùa trong năm. Trong khi nói, cố gắng sử dụng biện pháp tu từ phù hợp.

Trả lời:

Các em có thể trình bày với bạn theo dàn ý sau:

Mở bài: Giới thiệu mùa khiến em yêu thích nhất trong năm là mùa xuân

Thân bài:

– Mùa xuân có thời tiết ấm áp, dễ chịu

– Trong tiết trời xuân, mưa phùn lất phất bay, tưới mát cho muôn loài, mang lại nguồn sống cho cỏ cây hoa lá.

– Những mầm non e ấp trên những cành cây khẳng khiu, bừng tỉnh sau một giấc ngủ đông dài.

– Trăm loài hoa đua nhau khoe sắc, rực rỡ chào đón xuân về.

Kết bài: Em rất yêu thích mùa xuân, mang lại cho con người những niềm vui và hi vọng về một năm với nhiều khởi đầu tốt đẹp.

Câu 6 trang 130 Ngữ Văn 6 tập 1 Chân Trời Sáng Tạo

Theo em, “thiên nhiên muốn trò chuyện cùng ta” điều gì?

Trả lời:

Thiên nhiên là những điều bí ẩn, mỗi loài đều có đời sống và tiếng nói riêng. Qua đó, thiên nhiên muốn con người cùng lắng nghe, trò chuyện, tâm tình như những người bạn, cùng trân trọng và yêu mến cuộc sống. Như vậy, cuộc sống của con người sẽ trở nên hòa hợp và tốt đẹp hơn.

Kiến thức Ngữ Văn
* Văn bản Lao xao ngày hè
- Tác giả Nguyễn Duy Khán
- Xuất xứ: Trích chương 6 của tập hồi kí Tuổi thơ im lặng.
- Thể loại: Hồi kí.
- Phương thức biểu đạt chính: Tự sự.
- Nội dung: Lao xao ngày hè là hồi ức của nhân vật tôi về những ngày hè tươi đẹp. Qua việc miêu tả chi tiết từ cảnh vật thiên nhiên đến hoạt động của con người, tác giả đã thể hiện tình yêu thiên nhiên,
- Nghệ thuật: Hồi kí kết hợp với các biện pháp tu từ: Liệt quê hương cũng như những hiểu biết sâu sắc về đồng quê cũng như tâm lí trẻ con. Kê, so sánh, ẩn dụ..

* Văn bản Thương nhớ bầy ong
- Tác giả: Huy Cận (1919-2005), ông là nhà thơ lớn, một đại biểu xuất sắc của phong trào Thơ Mới với hồn thơ ảo não. Thơ Huy Cận hàm súc, giàu chất suy tưởng triết lí.
- Xuất xứ: Tác giả đặt tên là Tổ ong "trại" trích từ tập 1 Hồi kí Song đôi.
- Thể loại: Hồi kí.
- Phương thức biểu đạt chính: Tự sự.
- Giá trị nội dung: Thương nhớ bầy ong là hồi ức của nhân vật tôi về những đõ ong mà nhân vật tôi đã từng được nhìn thấy, cảm nhận, mê đắm ngày nhỏ. Kèm theo những hồi ức tươi đẹp ấy là nỗi buồn không dứt, buồn đến phát khóc khi chúng rời xa. Từ đó nêu lên triết lí, những vật nhỏ bé, vô tri vô giác đều gây vương vấn, ám ảnh vào tâm hồn, ảnh hưởng đến thơ ca, nghệ thuật của mỗi người.
- Giá trị nghệ thuật: Hồi kí kết hợp các biện pháp tu từ: So sánh, câu hỏi tu từ, đối lập.
Thể loại hồi kí có đan xen giữa tự sự, miêu tả và biểu cảm (kể chuyện với giọng văn thấm đẫm chất trữ tình) giúp diễn tả đầy đủ, sâu sắc chủ đề văn bản.

* Văn bản Một năm ở Tiểu học:
- Tác giả: Nguyễn Hiến Lê
- Ngôi kể thứ nhất, tác giả là người kể
- Nội dung: Tác giả kể lại chuỗi sự việc có thật diễn ra tại quá khứ gắn với quãng đời học sinh của nhân vật "tôi", là hình ảnh của tác giả trong tác phẩm và là hình bóng của tác giả Nguyễn Hiến Lê ngoài đời.
- Nghệ thuật: Văn bản có sự kết hợp giữa kể chuyện với miêu tả và biểu cảm.

Ôn tập
(Hướng dẫn Soạn bài Ôn tập - Ngữ văn 6, Sánh Chân trời sáng tạo, trang 130)
Câu 1. Trang 130 Văn bản nào trong các văn bản Lao xao ngày hè, Thương nhớ bầy ong, Đánh thức trầu, Một năm ở tiểu học thuộc thể loại hồi kí? Dựa vào đâu em khẳng định như vậy?
Trả lời:
- Trong các văn bản Lao xao ngày hè, Thương nhớ bầy ong, Đánh thức trầu, Một năm ở tiểu học thì 3 văn bản: Lao xao ngày hè, Thương nhớ bầy ong, Một năm ở tiểu học thuộc thể loại hồi kí.
- Em khẳng định như vậy vì:
+ Các văn bản đều có đặc điểm của thể loại hồi kí: Tái hiện quá khứ người thật, việc thật; mà tác giả chính là người trong cuộc hoặc chứng kiến. Như vậy, hồi kí là một dạng thức thuộc loại hình kí. Hồi kí kể lại những sự kiện đã xảy ra trong quá khứ mà tác giả là người tham dự hay chứng kiến. Nội dung phản ánh trong hồi kí mang tính xác thực cao. Đó là những sự việc và con người để lại ấn tượng sâu sắc, gắn với những kỉ niệm riêng nhưng đồng thời tái hiện chân thực đời sống lịch sử – xã hội và văn hóa của thời đã qua.
+ Các văn bản đều kể lại một chuỗi sự việc, trong đó người kể là tác giả.
+ Mỗi văn bản đều kể lại chuỗi sự việc đã xảy ra trong quá khứ gắn với quãng đường thơ ấu của tác giả.
+ Nhân vật kể chuyện xưng "tôi", kể lại câu chuyện theo ngôi thứ nhất
+ Hình ảnh của tác giả trong văn bản là hình bóng của tác giả ngoài đời.
+ Văn bản có sự kết hợp giữa kể chuyện với miêu tả và biểu cảm.
+Giọng kể chuyện thấm đẫm chất trữ tình giúp diễn tả đầy đủ, sâu sắc chủ đề văn bản.

Câu 2. Trang 130 Trong các văn bản hồi kí đã học, em thích nhất văn bản nào? Vì sao? Hãy tóm tắt nội dung văn bản ấy.
Trả lời:
*Trong các văn bản đã học, văn bản thích nhất là: Lao xao ngày hè. Vì văn bản đã cung cấp cho em biết những thông tin thú vị về các loài chim ở làng quê; văn bản còn giúp em hiểu về hồi ức của nhân vật tôi về những ngày hè tươi đẹp gắn với cảnh vật thiên nhiên, cuộc sống con người; vì văn bản còn bồi đắp cho em tình yêu thiên nhiên sâu sắc.
*Tóm tắt nội dung văn bản: Trời chớm hè, cây cối um tùm, ngát hương hoa, bướm ong rộn rịp xôn xao. Thế giới các loài chim ở đồng quê hiện lên thật sinh động dưới ngòi bút của tác giả. Bồ các to mồm. Chị Điệp nhanh nhảu. Rồi sáu sậu, sáo đen, tu hú, chim ngói, chim nhạn hiền lành, gần gũi với con người. Bìm bịp suốt ngày đêm rúc trong bụi cây, diều hâu hung ác bắt gà con, quạ lia lia láu láu dòm chuồng lợn, chèo bẻo kẻ cắp nhưng hung hăng, thích đánh nhau, đánh cả diều hâu lẫn quạ. Chim cắt hung dữ, không một loài chim nào trị được thế mà bị chèo bẻo đánh cho ngắc ngoải. Trong những ngày hè, nhân vật tôi đã có những quan sát và nhận xét về các loài chim ở vùng quê cùng với những trải nghiệm thú vị về thiên nhiên và con người ở làng quê.

Câu 3. Trang 130 Khi viết một bài văn tả cảnh sinh hoạt, em cần lưu ý đến những gì?
Trả lời:
Khi viết một bài văn tả cảnh sinh hoạt, em sẽ:
- Em sẽ đọc kĩ yêu cầu của đề để xác định đúng thể loại và nọi dung sẽ viết.
- Sau đó em sẽ quan sát, nhớ, liên tưởng, hình dung cảnh sinh hoạt sẽ tả

- Rồi tìm các ý cơ bản của bài văn
- Sắp xếp ý, rồi lập thành dàn ý theo bố cục:
+Giới thiệu được cảnh sinh hoạt sẽ tả. Ấn tượng cảm xúc chung
+ Giới thiệu thời gian và địa điểm diễn ra cảnh sinh hoạt.
+ Tả bao quát chung của cảnh kết hợp cảnh thiên nhiên
+ Tả lại cảnh sinh hoạt theo một trật tự hợp lý (từ xa đến gần, từ bao quát đến cụ thể.. ; miêu tả từng góc, từng phần cụ thể của cảnh) về sự xuất hiện của con người trong thời gian, không gian cụ thể; tả những hoạt động của con người
+ Tả những hình ảnh tiêu biểu, nổi bật của bức tranh sinh hoạt, miêu tả những hành động, cử chỉ, điệu bộ.. của người trong cảnh
+ Nêu được suy nghĩ, cảm nhận của người viết về cảnh được miêu tả. Liên hệ những mong muốn của bản thân
- Sau đó viết bài văn theo cấu trúc bài văn gồm ba phần. Sử dụng các từ ngữ chỉ đặc điểm, tính chất, hoạt động..

Câu 4. Trang 130 Em rút ra được những lưu ý gì khi chuẩn bị và trình bày bài nói về cảnh sinh hoạt mà mình quan sát?
Trả lời:
Khi chuẩn bị và trình bày bài nói về cảnh sinh hoạt mà mình quan sát, em sẽ lưu ý về:
- Xác định được đề tài, mục đích, người nghe, không gian và thời gian nói.
- Tìm ý và lập dàn ý.
- Luyện tập trình bày theo dàn ý.
- Nội dung trình bày đầy đủ, kết hợp giọng điệu, ngôn ngữ hình thể..

Câu 5. Trang 130 Hãy chia sẻ với bạn học cùng nhóm cảm nhận của em về vẻ đẹp thiên nhiên của một mùa trong năm. Trong khi nói, có gắng sử dụng biện pháp tu từ phù hợp.
Trả lời:
- Mở bài: Dẫn dắt, giới thiệu, nêu cảm xúc về vẻ đẹp thiên nhiên của một mùa trong năm mà em yêu thích.
- Thân bài
+ Giới thiệu khái quát thời gian, không gian, thời tiết
+ Cảm xúc về vẻ đẹp nổi bật của mùa đó (thiên nhiên, cảnh vật, sản vật, cảnh sinh hoạt đặc trưng trong mùa đó)
+ Cảm xúc cảu em về một kỉ niệm đẹp trong mùa đó..
- Kết bài: Cảm nhận của em về mùa đó.

Câu 6. Trang 130 Theo em, "thiên nhiên muốn trò chuyện cùng ta" điều gì?
Trả lời:
Trong cuộc sống, thiên nhiên có vai trò vô cùng quan trọng với con người. Con người muốn tồn tại, muốn có cuộc sống tốt tốt đẹp thì phải sống chan hòa với thiên nhiên. Như thế, theo em, thiên nhiên muốn nói với chúng ta:
-Thiên nhiên cũng có tâm hồn, có cảm xúc, có suy nghĩ như con người.
- Con người cần đối xủa bình đẳng với thiên nhiên, coi thiên nhiên như những người bạn
- Con người cần phải lắng nghe, cảm nhận thiên nhiên, bảo vệ thiên nhiêm, môi trường sống bằng những việc làm thiết thực.