Câu 1 trang 58 Ngữ Văn 6 tập 1 Chân Trời Sáng Tạo

Hãy tóm tắt cốt truyện và nêu chủ đề của các truyện đã đọc vào bảng theo mẫu sau:

Tên truyện

Tóm tắt cốt truyện (ngắn gọn)

Chủ đề của truyện

Sọ Dừa

Em bé thông minh

Non-bu và Heng-bu

Trả lời:

Tên truyện

Tóm tắt cốt truyện (ngắn gọn)

Chủ đề của truyện

Sọ Dừa

– Ngày xưa, có đôi vợ chồng già hiếm muộn, phải đi ở cho nhà phú ông. Một hôm bà vợ vào rừng hái củi, uống nước trong cái sọ dừa, về nhà có mang, ít lâu sau sinh ra một đứa bé kì dị, không chân không tay, tròn như một quả dừa.
– Thấy đứa bé biết nói, bà giữ lại nuôi và đặt luôn tên là Sọ Dừa. Thương mẹ vất vả, Sọ Dừa nhận chăn đàn bò nhà phú ông.
– Cậu chăn bò rất giỏi. Ba cô con gái nhà phú ông thay nhau đưa cơm cho Sọ Dừa. Hai cô chị kênh kiệu thường hắt hủi, chỉ có cô út đối đãi với cậu tử tế và đem lòng thương yêu. Sọ Dừa nhờ mẹ đến nhà phú ông hỏi vợ. Phú ông thách cưới thật to nhưng thấy Sọ Dừa mang đủ đồ thách cưới đến, đành phải gả cô út cho chàng.
– Nhờ chăm chỉ đèn sách, Sọ Dừa thi đỗ trạng nguyên và được nhà vua cử đi, sứ nước ngoài. Trước khi đi, chàng đưa cho vợ một hòn đá lửa, một con dao và hai quả trứng gà để đề phòng tai hoạ. Nhờ thế mà vợ chàng đã thoát nạn và hai vợ chồng có cuộc sống hạnh phúc.Thể hiện ước mơ của nhân dân về cuộc sống công bằng, ở hiền gặp lành, kẻ độc ác sẽ bị trừng trị.

Em bé thông minh

– Ngày xưa, có một ông vua sai viên quan đi dò la khắp nơi để tìm người tài giỏi.
– Một hôm, trên đường đi, viên quan phát hiện ra tài năng của một em bé con nhà thường dân qua lời đối đáp nhanh nhạy, thông minh đã báo cho nhà vua.
– Vua hay tin đã trực tiếp tạo ra những tình huống oái oăm để thử tài em. Lần thử thách cuối cùng, em bé đã đem trí thông minh của mình thắng điều kiện thách đố của sứ thần, giúp đất nước thoát khỏi cuộc chiến tranh. Sau đó, em được phong làm Trạng nguyên và giúp Vua trong việc triều chính.Truyện đề cao trí thông minh dân gian, phẩm chất trí tuệ của con người, cụ thể là người lao động nghèo. Đó là trí thông minh được đúc rút từ hiện thực cuộc sống vô cùng phong phú.

Non-bu và Heng-bu

– Ngày xưa, trong một gia đình có hai anh em. Người anh là Non-bu tham lam, xấu tính nên giành hết tài sản. Người em là Heng-bu hiền lành, tốt bụng, chẳng nhận được tài sản gì nhưng vẫn siêng năng làm lụng, thường giúp đỡ những người nghèo khổ.
– Một năm, có đôi chim nhạn đến làm tổ trên mái nhà, người em đã đã cứu con chim nhạn khỏi hiểm nguy và đến mùa xuân, đôi chim nhạn quay trở về và nhả cho chàng một hạt bầu.
– Chàng trồng cây bầu và khi quả lớn, chàng bổ ra nhận được rất nhiều trân châu, hồng ngọc, tiền vàng, trở nên giàu có.
– Người anh thấy vậy, cũng đã làm theo nhưng đã bẻ gãy chân một con chim nhạn non với hi vọng sẽ được trả ơn nhưng khi hạt bầu mà người anh trồng được ra quả thì khi bổ ra toàn là các tráng sĩ tây cầm gậy rồi yêu tinh xuất hiện, người anh trở thành kẻ ăn mày. Người em thương xót đã đến đưa gia đình người anh về sống cùng với mình.Thể hiện ước mơ của nhân dân về cuộc sống công bằng, ở hiền gặp lành, kẻ độc ác sẽ bị trừng trị.

Câu 2 trang 58 Ngữ Văn 6 tập 1 Chân Trời Sáng Tạo

Em thích nhất truyện nào trong các truyện trên? Vì sao?

Trả lời:

Dựa vào 3 mẩu truyện trên, em có thể chọn một truyện mà mình thích nhất và trình bày lí do.

Ví dụ: Em thích nhất truyện Sọ Dừa vì truyện đưa ra một kết thúc có hậu cho những người hiền lành, lương thiện và dạy chúng em bài học về cách nhìn người cũng như nếp sống đạo đức, lương thiện.

Hoặc:

Em thích nhất truyện cổ tích Em bé thông minh vì truyện có các thử thách đặt ra với nhân vật rất hấp dẫn và thú vị, qua đó nhân vật bộc lộ được trí thông minh, cách xử lí tình huống rất khéo léo và bất ngờ, mang lại tiếng cười cho người đọc.

Câu 3 trang 58 Ngữ Văn 6 tập 1 Chân Trời Sáng Tạo

Theo em, để có thể kể lại truyện cổ tích một cách sinh động, hấp dẫn (bằng hình thức viết và nói) thì cần phải chú ý những điều gì?

Trả lời:

– Với hình thức viết cần phải chú ý:

+ Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết hoặc nói cần tìm đọc truyện cổ tích. Trong truyện đó, chi tiết nào gây ấn tượng sâu sắc nhất, có nhân vật đáng nhớ nhất, có cốt truyện thú vị nhất?

+ Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý. Cần đọc kĩ truyện đã chọn và tìm ý cho truyện như hoàn cảnh xảy ra câu chuyện, nhân vật, sự việc xảy ra, cảm nghĩ của em về truyện và từ đó có thể sắp xếp các ý đã tìm theo một dàn ý.

+ Bước 3: khi viết bài, cần đảm bảo thể hiện được các đặc điểm của kiểu bài kể lại một truyện cổ tích.

– Đối với hình thức nói, cần lưu ý:

+ Bước 1: xác định đề tài, người nghe có thể là ai, mục đích, không gian và thời gian nói. Từ đó sẽ định hướng được nội dung bài nói, tăng hiệu quả giao tiếp.

+ Bước 2: TÌm ý tưởng cho bài nói, có thể sử dụng thêm hình ảnh, tranh vẽ để bài nói được sinh động.

+ Bứớc 3: Khi kể cần chú ý giọng điệu, phù hợp với nhân vật, sự việc khác nhau. Kết hợp với cử chỉ, nét mặt, điệu bộ để nội dung được hấp dẫn hơn. Chú ý lựa chọn từ ngữ thích hợp với ngôi kể, tránh dùng ngôn ngữ viết.

Câu 4 trang 58 Ngữ Văn 6 tập 1 Chân Trời Sáng Tạo

Truyện cổ tích có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc sống của chúng ta?

Trả lời:

Truyện cổ tích là những giá trị văn hoá dân gian được truyền đời qua nhiều thế hệ, mỗi câu chuyện là những bài học đạo lí, những giá trị văn hoá dân tộc được cha ông ta lưu giữ và truyền lại. Vì vậy, qua những truyện cổ tích chúng ta sẽ thêm hiểu về văn hoá đất nước trong quá khứ và quan trọng hơn là tiếp thu thêm những bài học làm người ý nghĩa cho bản thân.

Hoặc:

Truyện cổ tích là những giá trị văn hoá dân gian được truyền đời qua nhiều thế hệ, mỗi câu chuyện là những bài học đạo lí, những giá trị văn hoá dân tộc được cha ông ta lưu giữ và truyền lại.

Vì vậy, qua truyện cổ tích chúng ta sẽ thêm hiểu về văn hoá đất nước, những bài học đạo lí mà cha ông ta muốn truyền dạy con cháu.

Câu 1 trang 58 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Hãy tóm tắt cốt truyện và nêu chủ đề của các truyện đã đọc vào bảng (làm vào vở) theo mẫu sau:

Tên truyện

Tóm tắt cốt truyện (ngắn gọn)

Chủ đề của truyện

Sọ Dừa

Em bé thông minh

Non-bu và Heng-bu

Hướng dẫn trả lời:

Tên truyện

Tóm tắt cốt truyện
(ngắn gọn)

Chủ đề của truyện

Sọ Dừa

Truyện kể về kiểu nhân vật bất hạnh (có hình dạng xấu xí) là Sọ Dừa. Sọ Dừa sinh ra với hình dáng kì lạ, bị mọi người xem thường, cho là vô tích sự. Tuy nhiên, rồi Sọ Dừa cũng trút bỏ lốt vật, kết hôn cùng cô Út. Sau đó, chàng thi đỗ trạng nguyên và đi sứ, đem vinh quang về cho gia đình. Dù gặp phải trắc trở do hai cô chị ác độc gây nên, thì cuối cùng vợ chồng Sọ Dừa vẫn đoàn tụ và sống hạnh phúc bên nhau đến cuối đời.

- Đề cao giá trị chân chính của một con người.

- Thể hiện tình yêu thương, trân trọng vơi những con người bất hạnh.

- Thể hiện ước mơ của nhân dân với cuộc sống mà người ở hiền gặp lành, ác giả ác báo.

Em bé thông minh

Truyện kể về kiểu nhân vật thông minh - ở đây là một cậu bé. Trải qua những thử thách khó giải do viên quan, nhà vua và sứ giả đưa ra, cậu đã chứng minh được tài trí hơn người của mình. Từ đó, được vua và triều thần công nhận, mời ra cống hiến cho nước nhà.

- Đề cao trí thông minh và trí khôn dân gian (qua hình thức giải đố, vượt qua thách đố…)

Non-bu và Heng-bu

Truyện kể về kiểu nhân vật bất hạnh là Heng-bu. Sau khi mồ côi cha mẹ, anh bị Non-bu là anh trai cướp hết gia sản, phải sống cuộc sống khó khăn. Tuy nhiên, Heng-bu vẫn giữ được tấm lòng lương thiện và nhân hậu, sẵn sàng giúp đỡ một chú chim nhỏ. Vì vậy, anh được hưởng một cuộc sống sung túc, đẩy đủ. Còn người anh Non-bu độc ác và tham lam thì phải chịu hình phạt thích đáng là mất đi tất cả.

- Đề cao những phẩm chất đáng quý của con người (giàu tình yêu thương, nhân hậu, chăm chỉ, lương thiện…)

- Thể hiện ước mơ của nhân dân về một cuộc sống mà người ở hiền gặp lành, ác giả ác báo.

Câu 2 trang 58 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Em thích nhất truyện nào trong các truyện trên? Vì sao?

Hướng dẫn trả lời:

Gợi ý:

- Em thích nhất là truyện Em bé thông minh. Vì truyện có những câu đố hấp dẫn, với cách giải thú vị, đề cao được trí tuệ dân gian.

- Em thích nhất là truyện Non-bu và Heng-bu. Vì truyện có các chi tiết kì ảo hấp dẫn, đồng thời truyện đạt bài học quý giá: ở hiền gặp lành, gieo gió gặt bão.

Câu 3 trang 58 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Theo em, để có thể kể lại truyện cổ tích một cách sinh động, hấp dẫn (bằng hình thức viết và nói) thì cần phải chú ý những điều gì?

Hướng dẫn trả lời:

Để kể lại truyện cổ tích một cách sinh động, hấp dẫn, cần phải chú ý các điều sau:

• Sắp xếp các sự việc theo trình tự thời gian
• Đảm bảo kể đầy đủ các sự việc quan trọng trong truyện đặc biệt là các yếu tố kì ảo, hoang đường
• Có các yếu tố bộc lộ cảm xúc phù hợp với nội dung được kể

Câu 4 trang 58 Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo

Truyện cổ tích có ý nghĩa như thế nào với cuộc sống của chúng ta?

Hướng dẫn trả lời:

Ý nghĩa của truyện cổ tích đối với cuộc sống của chúng ta:

• Tạo ra một thế giới khác lạ, với những tình tiết li kì, những nhân vật sinh động, hấp dẫn
• Hiểu được được cách nhìn, cách nghĩ của người xưa đối với cuộc sống, đồng thời nói lên ước mơ về một xã hội công bằng, tốt đẹp
• Truyền dạy những bài học cuộc sống nhân văn (ở hiền gặp lành, gieo gió gặt bão) một cách dễ hiểu, dễ nhớ

Câu 1. Hãy tóm tắt cốt truyện và nêu chủ đề của các truyện đã đọc vào bảng theo mẫu sau:

Tên truyện

Tóm tắt cốt truyện

Chủ đề truyện

Sọ Dừa

Ngày xưa, có hai vợ chồng nghèo phải đi ở cho phú ông, họ hiền lành chịu khó mà vẫn chưa có con cái. Một hôm, bà vợ vào rừng hái củi, khát quá mà không tìm thấy suốt. Thấy cái sọ dừa đựng đầy nước bèn bưng lên uống. Về nhà bà có mang, ít lâu sau, sinh ra một đứa bé không chân không tay tròn như một quả dừa. Bà toan vứt đi thì đứa con bảo mình là người nên bà giữ lại nuôi và đặt tên nó là Sọ Dừa. Lớn lên, Sọ Dừa được mẹ gửi vào nhà phú ông chăn bò. Ba cô con gái nhà phú ông thay phiên nhau đưa cơm cho Sọ Dừa nhưng chỉ có cô út là đối đãi tử tế với Sọ Dừa. Phát hiện Sọ Dừa không phải người trần, cô út đem lòng yêu mến. Sọ Dừa đòi mẹ đến nhà phú ông hỏi vợ cho, phú ông cười mỉa mai và thách cưới rất nặng. Đến ngày cưới, Sọ Dừa chuẩn bị đầy đủ sính lễ đem đến nhà phú ông và xuất hiện với hình dáng của một chàng trai khôi ngô tuấn tú khiến hai cô chị ghen tức. Hai vợ chồng sống với nhau hạnh phúc, Sọ Dừa đỗ trạng nguyên được vua cử đi sứ. Trước ngày lên đường, chàng đưa cho vợ một con dao, hai quả trứng gà, dặn luôn mang bên người. Lại nói hai cô chị vì muốn thay thế em gái làm bà trạng, tính kệ hãm hại em khiến cô rơi xuống biển. Nhờ những đồ vật chồng đưa cho, cô thoát chết và chờ được ngày chồng đến cứu. Hai vợ chồng đoàn tụ còn hai cô chị thấy em gái trở về bình an, liền trốn đi biệt xứ.

Truyện thể hiện tấm lòng nhân ái với những con người hiền lành, tốt bụng và niềm thương cảm với những con người bất hạnh.

Em bé thông minh

Ngày xưa, có một ông vua nọ vì muốn tìm người tài giúp nước nên sai một viên quan đi dò la khắp nơi. Viên quan đi đến đâu cũng ra những câu đố oái oăm nhưng vẫn chưa tìm thấy người nào thật lỗi lạc. Một hôm nọ, viên quan đi qua cánh đồng ở một làng kia, thấy bên vệ đường có hai cha con đang làm ruộng, viên quan liền lại gần và hỏi người cha rằng trâu của ông một ngày cày được bao nhiêu đường. Người cha chưa biết trả lời thế nào thì đứa con đã hỏi lại viên quan rằng ngựa của ông ta một ngày đi được mấy bước. Quan nghe đến đấy thì nghĩ bụng đã tìm ra nhân tài, liền về bẩm báo với nhà vua. Vua nghe chuyện thấy mừng nhưng vẫn muốn thử tài cậu bé một lần nữa. Vua sai ban cho làng ấy ba thúng gạo nếp với ba con trâu đực ra lệnh phải nuôi cho ba con trâu đẻ thành chín con, năm sau đem nộp bằng không cả làng phải chịu tội. Cậu bé thấy vậy bảo làng giết thịt trâu và đồ hai thúng gạo nếp ăn còn mình cùng cha lên kinh đô gặp vua. Đến hoàng cung, cậu bé đã thuyết phục vua hiểu rõ lí do trâu đực không thể đẻ con và được vua ban thưởng hậu hĩnh. Lúc bấy giờ, nước láng giềng muốn xâm lược nước ta, để dò xét họ liền sai sứ giả mang một cái vỏ ốc vặn dài hai đầu với lời thách đố xuyên được sợi chỉ qua. Vua sai viên quan đến hỏi cậu bé và câu đố được giải khiến sứ giả nước láng giềng kinh ngạc. Về sau, cậu bé được phong làm trạng nguyên.

Truyện đề cao trí thông minh được đúc kết từ kinh nghiệm thực tế trong đời sống.

Non-bu và Heng-bu

Ngày xưa, một gia đình nọ có hai anh em. Anh là Non-bu tham lam, xấu tính. Em là Heng-bu hiền lành, tốt bụng. Người anh giành hết tài sản. Còn người em không có gì nhưng vẫn chăm chỉ làm ăn, giúp đỡ mọi người. Một năm, có đôi chim nhạn đến làm tổ trên mái nhà, Hen-bu đã đã cứu con chim nhạn khỏi hiểm nguy và đến mùa xuân. Đôi chim nhạn quay trở về và nhả cho chàng một hạt bầu. Chàng trồng cây bầu và khi quả lớn, chàng bổ ra nhận được rất nhiều trân châu, hồng ngọc, tiền vàng, trở nên giàu có. Non-bu thấy vậy về nhà mua một đôi chim nhạn để nuôi. Sau đó còn tự bẻ gãy chân một con chim nhạn rồi băng bó vết thương, để được trả ơn khi hạt bầu. Đến khi Non-bu trồng được ra quả thì khi bổ ra toàn là các tráng sĩ tây cầm gậy rồi yêu tinh xuất hiện, người anh trở thành kẻ ăn mày. Nghe tin anh trai nghèo khó, suy sụp chạy đến tìm và mời gia đình anh trai sống cùng mình.

Truyện thể hiện khát vọng của nhân dân về một cuộc sống công bằng, cái thiện chiến thắng cái ác, người ở hiền gặp lành.

Câu 2. Em thích nhất truyện nào trong các truyện trên? Vì sao?

- Học sinh tự lựa chọn truyện mình yêu thích nhất.

- Gợi ý: Sọ Dừa. Vì qua truyện Sọ Dừa, em học được rằng không nên nhìn nhận, đánh giá con người chỉ qua vẻ bề ngoài của họ. Điều quan trọng là vẻ đẹp phẩm chất bên trong của con người.

Câu 3. Theo em, để có thể kể lại truyện cổ tích một cách sinh động, hấp dẫn (bằng hình thức viết và nói) thì cần phải chú ý những điều gì?

• Cần đọc kĩ truyện cổ tích để nắm được những nội dung chính.
• Tìm ý, sắp xếp các ý và lập dàn ý.
• Chú ý cách sử dụng từ ngữ, diễn đạt…

Câu 4. Truyện cổ tích có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc sống của chúng ta?

• Truyện cố tích chứa đựng những giá trị văn hóa dân gian lâu đời của dân tộc Việt Nam.
• Mỗi câu chuyện đều gửi gắm những bài học có giá trị nhân văn sâu sắc.
• Truyện giúp chúng ta hiểu hơn về nguồn cội, truyền thống của dân tộc.

Câu 1 (trang 58 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Trả lời:

Tên truyện

Tóm tắt cốt truyện
 (ngắn gọn)

Chủ đề của truyện

Sọ Dừa

Truyện kể về kiểu nhân vật bất hạnh (có hình dạng xấu xí) là Sọ Dừa. Sọ Dừa sinh ra với hình dáng kì lạ, bị mọi người xem thường, cho là vô tích sự. Tuy nhiên, rồi Sọ Dừa cũng trút bỏ lốt vật, kết hôn cùng cô Út. Sau đó, chàng thi đỗ trạng nguyên và đi sứ, đem vinh quang về cho gia đình. Dù gặp phải trắc trở do hai cô chị ác độc gây nên, thì cuối cùng vợ chồng Sọ Dừa vẫn đoàn tụ và sống hạnh phúc bên nhau đến cuối đời.

- Đề cao giá trị chân chính của một con người.

- Thể hiện tình yêu thương, trân trọng vơi những con người bất hạnh.

- Thể hiện ước mơ của nhân dân với cuộc sống mà người ở hiền gặp lành, ác giả ác báo.

Em bé thông minh

Truyện kể về kiểu nhân vật thông minh - ở đây là một cậu bé. Trải qua những thử thách khó giải do viên quan, nhà vua và sứ giả đưa ra, cậu đã chứng minh được tài trí hơn người của mình. Từ đó, được vua và triều thần công nhận, mời ra cống hiến cho nước nhà.

- Đề cao trí thông minh và trí khôn dân gian (qua hình thức giải đố, vượt qua thách đố…)

Non-bu và Heng-bu

Truyện kể về kiểu nhân vật bất hạnh là Heng-bu. Sau khi mồ côi cha mẹ, anh bị Non-bu là anh trai cướp hết gia sản, phải sống cuộc sống khó khăn. Tuy nhiên, Heng-bu vẫn giữ được tấm lòng lương thiện và nhân hậu, sẵn sàng giúp đỡ một chú chim nhỏ. Vì vậy, anh được hưởng một cuộc sống sung túc, đẩy đủ. Còn người anh Non-bu độc ác và tham lam thì phải chịu hình phạt thích đáng là mất đi tất cả.

- Đề cao những phẩm chất đáng quý của con người (giàu tình yêu thương, nhân hậu, chăm chỉ, lương thiện…)

- Thể hiện ước mơ của nhân dân về một cuộc sống mà người ở hiền gặp lành, ác giả ác báo.

Câu 2 (trang 58 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Trả lời

Dựa vào 3 mẩu truyện trên, em có thể chọn một truyện mà mình thích nhất và trình bày lí do.

Ví dụ:Em thích nhất truyện Sọ Dừa vì truyện đưa ra một kết thúc có hậu cho những người hiền lành, lương thiện và dạy chúng em bài học về cách nhìn người cũng như nếp sống đạo đức, lương thiện.

Câu 3 (trang 58 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Trả lời:

Với hình thức viết cần phải chú ý:

- Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết hoặc nói cần tìm đọc truyện cổ tích. Trong truyện đó, chi tiết nào gây ấn tượng sâu sắc nhất, có nhân vật đáng nhớ nhất, có cốt truyện thú vị nhất?

- Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý. Cần đọc kĩ truyện đã chọn và tìm ý cho truyện như hoàn cảnh xảy ra câu chuyện, nhân vật, sự việc xảy ra, cảm nghĩ của em về truyện và từ đó có thể sắp xếp các ý đã tìm theo một dàn ý.

- Bước 3: khi viết bài, cần đảm bảo thể hiện được các đặc điểm của kiểu bài kể lại một truyện cổ tích.

Đối với hình thức nói, cần lưu ý:

- Bước 1: Xác định đề tài, người nghe có thể là ai, mục đích, không gian và thời gian nói.  Từ đó sẽ định hướng được nội dung bài nói, tăng hiệu quả giao tiếp.

- Bước 2: TÌm ý tưởng cho bài nói, có thể sử dụng thêm hình ảnh, tranh vẽ để bài nói được sinh động.

- Bứớc 3: Khi kể cần chú ý giọng điệu, phù hợp với nhân vật, sự việc khác nhau. Kết hợp với cử chỉ, nét mặt, điệu bộ để nội dung được hấp dẫn hơn. Chú ý lựa chọn từ ngữ thích hợp với ngôi kể, tránh dùng ngôn ngữ viết.

Câu 4 (trang 58 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Trả lời:

Truyện cổ tích là những giá trị văn hoá dân gian được truyền đời qua nhiều thế hệ, mỗi câu chuyện là những bài học đạo lí quý báu. Vì vậy, qua những truyện cổ tích chúng ta sẽ thêm hiểu về văn hoá đất nước trong quá khứ và tiếp thu thêm những bài học làm người ý nghĩa cho bản thân.

Câu 1 (trang 58 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Hãy tóm tắt cốt truyện và nêu chủ đề của các truyện đã đọc vào bảng theo mẫu sau:

Tên truyện

Tóm tắt cốt truyện

Chủ đề truyện

Phương pháp giải:

Đọc lại 3 truyện đã học ở tuần 2 và hoàn thiện bảng.

Lời giải chi tiết:

Tên truyện

Tóm tắt cốt truyện

Chủ đề truyện

Sọ Dừa

Ngày xưa có hai vợ chồng nghèo họ hiền lành nhưng mãi không có con. Một hôm người vợ thấy cái sọ dừa bên trong đựng đầy nước bèn bưng lên uống. Rồi bà mang thai. Và bà sinh ra một đứa bé không chân không tay tròn như một quả dừa. Sọ Dừa đến ở nhà phú ông. Cậu chăn bò rất giỏi, Phú ông mừng lắm. Rồi chàng được phú ông gả cho cô út mà không chê chàn xấu xí. Ngày cưới một chàng trai khôi ngô tuấn tú cùng cô út xuất hiện. Hai vợ chồng Sọ Dừa ở với nhau rất hạnh phúc. Sọ Dừa đèn sách ngày đêm thi đậu trạng nguyên. Cô út bị hai cô chị hãm hại nhưng nhờ duyên số, may mắn vợ chồng lại đoàn tụ.

Thể hiện ước mơ của nhân dân về cuộc sống công bằng, ở hiền gặp lành, kẻ độc ác sẽ bị trừng trị

Em bé thông minh

Có ông vua nọ sai viên quan tìm người tài giỏi. Viên quan đi khắp nơi để tìm. Khi qua một cánh đồng thấy hai cha con đang làm ruộng. Viên quan đã ra câu đố trâu một ngày cày được mấy đường. Đứa bé hỏi ngược lại: ngựa một ngày đi được mấy bước, ông ta cứng miệng cho đấy là người có tài liền về tâu với vua. Vua ra câu đố làm cho trâu đực đẻ con, thịt một con chim sẻ dọn ba cỗ thức ăn. Cậu bé giải đố bằng cách: ba cậu không đẻ, rèn cây dao bằng kim? Vua phục tài ban thưởng cho cậu. Vua láng giềng muốn xâm phạm bờ cõi nước ta sai sứ đem một vỏ ốc đố làm cách nào xâu chỉ qua được. Cậu bé giúp vua giải đố: Lấy con kiến càng cột chỉ vào, thoa mỡ đầu bên kia kiến đánh hơi sang trước sự thán phục của sứ giả. Vua phong em bé làm trạng nguyên và xây dinh thự bên hoàng cung để tiện hỏi han

Truyện đề cao trí thông minh dân gian, phẩm chất trí tuệ của con người, cụ thể là người lao động nghèo. Đó là trí thông minh được đúc rút từ hiện thực cuộc sống vô cùng phong phú

Non-bu và Heng-bu

Ngày xưa, trong một gia đình có hai anh em. Người anh là Non-bu tham lam, xấu tính nên giành hết tài sản. Người em là Heng-bu hiền lành, tốt bụng, chẳng nhận được tài sản gì nhưng vẫn siêng năng làm lụng, thường giúp đỡ những người nghèo khổ. Một năm, có đôi chim nhạn đến làm tổ trên mái nhà, người em đã cứu con chim nhạn khỏi hiểm nguy và đến mùa xuân, đôi chim nhạn quay trở về và nhả cho chàng một hạt bầu. Chàng trồng cây bầu và khi quả lớn, chàng bổ ra nhận được rất nhiều trân châu, hồng ngọc, tiền vàng, trở nên giàu có. Người anh thấy vậy, cũng đã làm theo nhưng lại bẻ gãy chân một con chim nhạn non với hi vọng sẽ được trả ơn nhưng khi hạt bầu mà người anh trồng được ra quả thì bổ ra toàn là các tráng sĩ tay cầm gậy rồi yêu tinh xuất hiện, người anh trở thành kẻ ăn mày. Người em thương xót đã đến đưa gia đình người anh về sống cùng với minh

Thể hiện ước mơ của nhân dân về cuộc sống công bằng, ở hiền gặp lành, kẻ độc ác sẽ bị trừng trị

Câu 2 (trang 58 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

 Em thích nhất truyện nào trong các truyện trên? Vì sao?

Phương pháp giải:

Tùy theo cảm nhận của bản thân, chọn truyện mà em thích nhất và trình bày lí do.

Lời giải chi tiết:

Dựa vào 3 mẩu truyện trên, em có thể chọn một truyện mà mình thích nhất và trình bày lí do.

Ví dụ: Em thích nhất truyện Sọ Dừa vì truyện đưa ra một kết thúc có hậu cho những người hiền lành, lương thiện và dạy chúng em bài học về cách nhìn người cũng như nếp sống đạo đức, lương thiện.

Câu 3 (trang 58 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Theo em, để có thể kể lại truyện cổ tích một cách sinh động, hấp dẫn (bằng hình thức viết và nói) thì cần phải chú ý những điều gì?

Phương pháp giải:

Đọc lại phần Nói và viết để xác định yêu cầu cho việc kể truyện cổ tích.

Lời giải chi tiết:

Với hình thức viết cần phải chú ý:

- Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết hoặc nói cần tìm đọc truyện cổ tích. Trong truyện đó, chi tiết nào gây ấn tượng sâu sắc nhất, có nhân vật đáng nhớ nhất, có cốt truyện thú vị nhất?

- Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý. Cần đọc kĩ truyện đã chọn và tìm ý cho truyện như hoàn cảnh xảy ra câu chuyện, nhân vật, sự việc xảy ra, cảm nghĩ của em về truyện và từ đó có thể sắp xếp các ý đã tìm theo một dàn ý.

- Bước 3: Khi viết bài, cần đảm bảo thể hiện được các đặc điểm của kiểu bài kể lại một truyện cổ tích.

Đối với hình thức nói, cần lưu ý:

- Bước 1: Xác định đề tài, người nghe có thể là ai, mục đích, không gian và thời gian nói. Từ đó sẽ định hướng được nội dung bài nói, tăng hiệu quả giao tiếp.

- Bước 2: Tìm ý tưởng cho bài nói, có thể sử dụng thêm hình ảnh, tranh vẽ để bài nói được sinh động.

- Bứớc 3: Khi kể cần chú ý giọng điệu, phù hợp với nhân vật, sự việc khác nhau. Kết hợp với cử chỉ, nét mặt, điệu bộ để nội dung được hấp dẫn hơn. Chú ý lựa chọn từ ngữ thích hợp với ngôi kể, tránh dùng ngôn ngữ viết

Câu 4 (trang 58 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Truyện cổ tích có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc sống của chúng ta?

Phương pháp giải:

Nhớ lại các bài học từ truyện cổ tích và trả lời câu hỏi này.

Lời giải chi tiết:

Truyện cổ tích là những giá trị văn hoá dân gian được truyền đời qua nhiều thế hệ, mỗi câu chuyện là những bài học đạo lí, những giá trị văn hoá dân tộc được cha ông ta lưu giữ và truyền lại. Vì vậy, qua những truyện cổ tích chúng ta sẽ thêm hiểu về văn hoá đất nước trong quá khứ và quan trọng hơn là tiếp thu thêm những bài học làm người ý nghĩa cho bản thân.

Câu 1 (trang 58 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Hãy tóm tắt cốt truyện và nêu chủ đề của các truyện đã đọc vào bảng theo mẫu sau:

Phương pháp giải:

Đọc lại 3 truyện đã học ở tuần 2 và hoàn thiện bảng.

Lời giải chi tiết: (ảnh minh họa)

Câu 2 (trang 58 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

 Em thích nhất truyện nào trong các truyện trên? Vì sao?

Phương pháp giải:

Tùy theo cảm nhận của bản thân, chọn truyện mà em thích nhất và trình bày lí do.

Lời giải chi tiết:

Dựa vào 3 mẩu truyện trên, em có thể chọn một truyện mà mình thích nhất và trình bày lí do.

Ví dụ: Em thích nhất truyện Sọ Dừa vì truyện đưa ra một kết thúc có hậu cho những người hiền lành, lương thiện và dạy chúng em bài học về cách nhìn người cũng như nếp sống đạo đức, lương thiện.

Câu 3 (trang 58 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Theo em, để có thể kể lại truyện cổ tích một cách sinh động, hấp dẫn (bằng hình thức viết và nói) thì cần phải chú ý những điều gì?

Phương pháp giải:

Đọc lại phần Nói và viết để xác định yêu cầu cho việc kể truyện cổ tích.

Lời giải chi tiết:

Với hình thức viết cần phải chú ý:

- Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết hoặc nói cần tìm đọc truyện cổ tích. Trong truyện đó, chi tiết nào gây ấn tượng sâu sắc nhất, có nhân vật đáng nhớ nhất, có cốt truyện thú vị nhất?

- Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý. Cần đọc kĩ truyện đã chọn và tìm ý cho truyện như hoàn cảnh xảy ra câu chuyện, nhân vật, sự việc xảy ra, cảm nghĩ của em về truyện và từ đó có thể sắp xếp các ý đã tìm theo một dàn ý.

- Bước 3: khi viết bài, cần đảm bảo thể hiện được các đặc điểm của kiểu bài kể lại một truyện cổ tích.

Đối với hình thức nói, cần lưu ý:

- Bước 1: xác định đề tài, người nghe có thể là ai, mục đích, không gian và thời gian nói.  Từ đó sẽ định hướng được nội dung bài nói, tăng hiệu quả giao tiếp.

- Bước 2: TÌm ý tưởng cho bài nói, có thể sử dụng thêm hình ảnh, tranh vẽ để bài nói được sinh động.

- Bứớc 3: Khi kể cần chú ý giọng điệu, phù hợp với nhân vật, sự việc khác nhau. Kết hợp với cử chỉ, nét mặt, điệu bộ để nội dung được hấp dẫn hơn. Chú ý lựa chọn từ ngữ thích hợp với ngôi kể, tránh dùng ngôn ngữ viết

Câu 4 (trang 58 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Truyện cổ tích có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc sống của chúng ta?

Phương pháp giải:

Nhớ lại các bài học từ truyện cổ tích và trả lời câu hỏi này.

Lời giải chi tiết:

+ Truyện cổ tích luôn là món ăn tinh thần được ưa chuộng nhất của trẻ nhỏ: Bởi vì trong những câu chuyện cổ tích đó, bọn trẻ có thể tha hồ suy nghĩ, tưởng tượng ra rất nhiều hình ảnh phong phú khác nhau về niềm tin, cuộc sống và những điều thần thoại mà người lớn vốn không mấy quan tâm nhưng với chúng lại thật phi phàm, đáng ngưỡng mộ.

+ Truyện cổ tích luôn hướng đến những cái đẹp hoàn mỹ, ở hiền chắc chắn sẽ gặp lành, thể hiện ước mơ và khát vọng về một cuộc sống tươi đẹp của nhân dân ta.

+ Truyện cổ tích còn giúp trẻ hiểu hơn về cội nguồn dân tộc. Những câu truyện cổ tích đều được dân gian sáng tác và bắt nguồn từ lòng tự hào dân tộc. Qua đó giúp các em hiểu thế nào là tình yêu nước, tinh thần đoàn kết của dân tộc, ghi nhớ công ơn của cha ông ta.