I. Tác giả

- Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Trọng An

II. Tác phẩm Phòng tránh đuối nước

• Thể loại: Văn bản thông tin
• Xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác

- In trong cẩm nan Phòng tránh đuối nước

• Phương pháp biểu đạt: thuyết minh
• Tóm tắt Phòng tránh đuối nước

- Văn bản viết về các kĩ năng cơ bản để phòng tránh đuối nước xảy ra bao gồm 4 nguyên tắc cơ bản

• Bố cục tác phẩm Phòng tránh đuối nước

- Phần 1: mục 1 bảo đảm an toàn những nơi nước sâu nguy hiểm

- Phần 2: mục 2 học bơi

- Phần 3: mục 3 kiểm tra an toàn trước khi xuống nước và trong các môi trường nước cụ thể

- Phần 4: Còn lại tuận thủ những nguyên tắc an toàn khi bơi lội

• Giá trị nội dung tác phẩm Phòng tránh đuối nước

- Những kĩ năng, nguyên tắc phòng tránh đuối nước

• Giá trị nghệ thuật tác phẩm Phòng tránh đuối nước

- Giải thích đơn giản, khách quan, rõ ràng.

- Bố cục tác phẩm chặt chẽ.

III. Tìm hiểu chi tiết tác phẩm Phòng tránh đuối nước

• Thông tin văn bản

- Bảo đảm an toàn những nơi có nước sâu nguy hiểm

+ Rào ao hôi, xung quanh nhà lại

+ Làm nắp đậy an toàn

+ Cắm biển báo nơi nước sâu nguy hiểm

- Học bơi

+ Chọn chỗ nước nông

+ Xuống nước cùng với người lớn biết bơi

- Kiểm tra an toàn trước khi xuống nước và các môi trường nước cụ thể

+ Tại hồ bơi công cộng

+ Tại bãi biển

+ Tại hồi bơi bơi gia đình

- Tuân thủ các nguyên tắc an toàn khi bơi lội

• Mục đích của văn bản

- Làm đảm bảo an toàn cho tính mạng con người

- Giảm thiểu tình trạng đuối nước

- Học sinh biết cách học bơi đúng cách.

Nội dung chính

Văn bản giúp người đọc nắm được các quy tắc phòng tránh đuối nước

Câu 1 (trang 111, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Văn bản trên thuyết minh về vấn đề gì? Gồm những đề mục nào?

Phương pháp giải:

Chú ý nhan đề và đọc kĩ nội dung của văn bản

Lời giải chi tiết:

Văn bản thuyết minh về vấn đề các quy tắc phòng tránh đuối nước

Câu 2 (trang 111, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Các điều khoản phòng tránh đuối nước trong mục 4 (Tuân thủ những quy tắc an toàn khi bơi lội) thường được trình bày thành hai vế (một vế nêu tên hoặc tóm tắt điều khoản, một vế giải thích điều khoản ấy) như trong bảng dưới đây:

Điều khoản

Phần nêu tên hay tóm tắt điều khoản

Giải thích điều khoản

 *

Không bơi sau khi ăn

bởi như thế rất có hại cho dạ dày

 * 

…

Hãy tìm trong mục 4 một số điều khoản có cách trình bày tương tự và bổ sung vào bảng

Phương pháp giải:

Đọc và tìm trong mục 4 một số điều khoản có cách trình bày tương tự

Lời giải chi tiết:

Điều khoản

Phần nêu tên hay tóm tắt điều khoản

Giải thích điều khoản

Không bơi sau khi ăn

bởi như thế rất có hại cho dạ dày

Kiểm tra lại độ sâu

hầu hết những ổn thương ở vùng cổ và lưng thường do những cú nhảy bổ nhào hoặc lặn dưới hồ có mực nước cạn

Chỉ bơi ở những nơi an toàn, cho phép bơi lội

khó mà biết được dưới mặt nước hiền hòa kia ẩn chứa những hiểm họa gì

Không bơi lội một mình nơi vắng vẻ

sẽ không có ai cứu khi gặp tình huống nguy hiểm dù bơi giỏi

Không bơi khi quá nóng hoặc mệt

môi trường nước có thể làm thân nhiệt hạ xuống đột ngột hoặc khiến mất sức nhiều hơn

Không nên bơi lội trong vùng nước dơ bẩn hay bùn lầy

không thể nhìn thấy được dưới đấy nước và có thể bị mắc cách bệnh ngoài da, ngứa ngáy khắp người

Không vừa ăn, vừa bơi

tránh sặc nước

Không bơi khi người có nhiều mồ hôi hoặc vừa đi ngoài nắng về

dễ bị cảm

Lên bờ ngay khi trời tối, có sấm chớp và mưa

Câu 3 (trang 112, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Theo em, văn bản trên có nên đưa thêm hình minh họa hay không? Nếu có, nên đưa hình minh họa cho nội dung đề mục nào? Nếu không, hãy giải thích lí do.

Phương pháp giải:

Nêu ý kiến của bản thân em

Lời giải chi tiết:

Theo em, văn bản nên đưa thêm hình minh họa ở mục 1,2,3.

Câu 4 (trang 112, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Những dấu hiệu nào giúp em nhận biết văn bản trên thuộc kiểu văn bản giới thiệu, thuyết minh về một quy tắc hay luật lệ trong hoạt động?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

Những dấu hiệu giúp em nhận biết văn bản trên thuộc kiểu văn bản giới thiệu, thuyết minh về một quy tắc hay luật lệ trong hoạt động là:

- Mục đích viết: thuyết minh về các quy tắc phòng tránh đuối nước

- Văn bản ngắn gọn, súc tích, sử dụng ngôn ngữ khoa học.

- Hình thức văn bản chia rõ rệt thành các phần dễ hiểu, có hình ảnh minh họa sinh động

I. Giới thiệu tác giả Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Trọng An 

BS. Nguyễn Trọng An nguyên là 1 thương binh nặng tại Chiến trường Đồng bằng sông Cửu Long vào những năm 1970, nhưng BS.An đã vượt lện bệnh tật, học tập tại Đại học Y Hà Nội để trở thành BS. Nhi Khoa. Bản thân BS. tiếp tục được đào tạo cơ bản tại các trường đại học có danh tiếng tại Hà Lan, Philippines và Hoa kỳ… nên BS. An đã vận dụng kiến thức để đóng góp góp tích cực cho sự nghiệp Bảo vệ quyền trẻ em ở VN. Những năm đầu là BS. Điều trị của Viện Nhi VN-Thụy Điển, Hà Nội, sau chuyển về UB BVCSTEVN phụ trách Chương trình Quốc gia Phòng chống Suy dinh dưỡng trẻ em. BS. An đã dành cả cuộc đời cho sự nghiệp Bảo vệ trẻ em, chăm sóc TE Mồ côi, khuyết tật, nhiễm HIV/AIDS. Sau này năm 2008, khi chuyển về Bộ LĐTBXH làm Phó Cục trưởng Cục BVCSTE, BS đã khởi xướng đề nghị bổ sung vào Bộ Luật Lao động 2012, kéo dài thời gian nghỉ đẻ của bà mẹ từ 4 tháng lên 6 tháng để TE được bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu . Đấu tranh đảm bảo quyền được sống của trẻ em, mọi trẻ em VN đều có quyền được tiếp cận Vaccine có chất lượng và an toàn, hướng dẫn toàn dân phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ em.

Sau khi về hưu, BS. An làm Phó GĐ Trung tâm Nghiên cứu và đào tạo phát triển cộng đồng (RTCCD) vẫn tiếp tục các hoạt động BVCSTE, phối hợp với tổ chức HealthRight QT mở các khóa Đào tạo về BVCSTE và CTXH với trẻ em tại Hà Nội và các ĐP trên toàn quốc, khuyến nghị CP đưa vào Luật Trẻ em 2016, quy định trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, mồ côi, khuyết tật được Chăm sóc thay thế, ưu tiên Chăm sóc nhận nuôi tại gia đình và cộng đồng( Foster Care) và quy định mọi TE được chăm sóc cho sự phát triển toàn diện, ưu tiên trong những năm đầu đời. Luật đã được Quốc hội thông qua và nếu thực hiện tốt, hứa hẹn hàng triệu trẻ em Việt Nam sẽ được công bằng về cơ hội phát triển, được bình đẳng tiếp cận mọi dịch vụ về Y tế, dinh dưỡng, giáo dục và phúc lợi xã hội.

II. Khái quát tác phẩm Phòng tránh đuối nước

1. Hoàn cảnh sáng tác

In trong Cẩm nang phòng tránh đuối nước  

2. Thể loại

Văn bản thông tin là văn bản được viết để truyền đạt thông tin, kiến thức. Loại văn bản này rất phổ biến, hữu dụng trong đời sống. Nó bao gồm nhiều thể loại: thông báo, chỉ dẫn, mô tả công việc, hướng dẫn sử dụng sản phẩm, lịch biểu, cơ sở dữ liệu, hợp đồng quảng cáo, các văn bản hành chính, từ điển, bản tin… Loại văn bản này thường trình bày một cách khách quan, trung thực, không có yếu tố hư cấu, tưởng tượng. Qua văn bản thông tin, người đọc, người nghe hiểu chính xác những gì được mô tả, giới thiệu.

3. Bố cục

Tác phẩm gồm 4 phần:

 Phần 1: Mục 1 bảo đảm an toàn những nơi nước sâu nguy hiểm

 Phần 2: Mục 2 học bơi

 Phần 3: Mục 3 kiểm tra an toàn trước khi xuống nước và trong các môi trường nước cụ thể

 Phần 4: Còn lại tuận thủ những nguyên tắc an toàn khi bơi lội

4. Tóm tắt 

Văn bản viết về các kĩ năng cơ bản để phòng tránh đuối nước xảy ra 

5. Giá trị nội dung

Văn bản giúp người đọc nắm được các quy tắc phòng tránh đuối nước

6. Đặc sắc nghệ thuật 

- Hình thức: Ngắn gọn, súc tích, chia rõ rệt thành các phần dễ hiểu, có hình ảnh minh họa sinh động

- Sử dụng ngôn ngữ khoa học

7. Phòng tránh đuối nước

Nếu em không chạm vào nước thì sẽ không thể biết bơi. Nhưng ngay cả khi đã biết bơi thành thạo thì em vẫn phải tuân thủ những quy tắc an toàn về bơi lội để phòng tránh đuối nước. Dưới đây là một số quy tắc phòng tránh cần tuân thủ.

* Hướng dẫn đọc hiểu 

Nội dung chính Phòng tránh đuối nước: Văn bản nêu ra những cách phòng tránh đuối nước.

Câu 1 (trang 111 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Văn bản trên thuyết minh về vấn đề gì? Gồm những đề mục nào?

Trả lời: 

- Văn bản thuyết minh về vấn đề các quy tắc phòng tránh đuối nước.

- Đề mục:

1. Bảo đảm an toàn những nơi có nước sâu, nguy hiểm
2. Học bơi
3. Kiểm tra an toàn trước khi xuống nước trong các môi trường nước cụ thể
4. Tuân thủ những quy tắc an toàn khi bơi lội.

Câu 2 (trang 111 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Các điều khoản phòng tránh đuối nước trong mục 4 (Tuân thủ những quy tắc an toàn khi bơi lội) thường được trình bày thành hai vế (một vế nêu tên hoặc tóm tắt điều khoản, một vế giải thích điều khoản ấy) như trong bảng dưới đây:

Điều khoản

Phần nêu tên hay tóm tắt điều khoản

Giải thích điều khoản

Không bơi sau khi ăn

Bởi thế rất có hại cho dạ dày

. . .

. . .

Hãy tìm trong mục 4 một số điều khoản có cách trình bày tương tự và bổ sung vào bảng. 

Trả lời: 

Điều khoản

Phần nêu tên hay tóm tắt điều khoản

Giải thích điều khoản

*

Không bơi sau khi ăn

Bởi như thế rất có hại cho dạ dày.

*

Chỉ bơi khi có sự giám sát của người lớn, ngay cả ở chỗ nông dành cho trẻ em. Trước khi xuống nước, nên kiểm tra độ sâu.

Hầu hết những tổn thương ở vùng cổ và lưng do những cú nhảy bổ nhào hoặc lặn dưới hồ có mực nước cạn.

*

Chỉ bơi ở những nơi an toàn, cho phép bơi lội

Không biết được dưới mặt nước kia có những cái gì.

*

Không bơi một mình tại nơi vắng vẻ

Khó phát hiện nếu bạn bị sặc nước

*

Không nên bơi lội trong vùng nước dơ bẩn hay bùn lầy.

Vì em sẽ không thể nhìn thấy được dưới đáy nước và có thể bị mắc các bệnh ngoài da, ngứa ngáy khắp người.

Câu 3 (trang 112 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Theo em, văn bản trên có nên đưa thêm hình minh họa vào không? Nếu có, nên đưa hình minh họa cho nội dung đề mục nào? Nếu không, hãy giải thích lí do . 

Trả lời: 

Theo em, văn bản nên đưa thêm hình minh họa cho đề mục 1, 4.

Câu 4 (trang 112 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Những dấu hiệu nào giúp em nhận biết văn bản trên thuộc kiểu văn bản giới thiệu, thuyết minh về một quy tắc hay luật lệ trong hoạt động?

Trả lời: 

Những dấu hiệu giúp em nhận biết văn bản trên thuộc kiểu văn bản giới thiệu, thuyết minh về một quy tắc hay luật lệ trong hoạt động là:

- Mục đích viết: thuyết minh về các quy tắc phòng tránh đuối nước

- Văn bản ngắn gọn và sử dụng ngôn ngữ khoa học.

- Các phần được phân chia rõ ràng, đề mục khoa học, dễ hiểu.

* Hướng dẫn đọc 

Nội dung chính: Đưa ra những quy tắc an toàn trong bơi lội để phòng tránh đuối nước. 

Câu 1 (trang 111 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Văn bản trên thuyết minh về vấn đề gì? Gồm những đề mục nào?

Trả lời: 

Văn bản trên thuyết minh về vấn đề phòng tránh đuối nước. 

Gồm những đề mục: 

- Bảo đảm an toàn ở những nơi có nước sâu, nguy hiểm. 

- Học bơi

- Kiểm tra an toàn trước khi xuống nước trong các môi trường nước cụ thể

- Tuân thủ những quy tắc an toàn khi bơi lội

Câu 2 (trang 111 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Các điều khoản phòng tránh đuối nước trong mục 4 thường được trình bày thành 2 vế ( một vế nêu tên hoặc tóm tắt điều khoản, một vế giải thích điều khoản ấy) như trong bảng dưới đây:

Điều khoản

Phần nêu tên hay tóm tắt điều khoản

Giải thích điều khoản

Không bơi sau khi ăn

Bởi thế rất có hại cho dạ dày

. . .

. . .

Hãy tìm trong mục 4 một số điều khoản có cách trình bày tương tự và bổ sung vào bảng. 

Trả lời: 

Điều khoản

Phần nêu tên hay tóm tắt điều khoản

Giải thích điều khoản

1

Không bơi sau khi ăn

Bởi thế rất có hại cho dạ dày

2

Chỉ bơi ở những nơi an toàn, cho phép bơi lội

Khó biết những hiểm họa dưới mặt nước.

3

Không bơi một mình nơi vắng vẻ

Không ai cứu khi em gặp tình huống nguy hiểm

4

Không bơi khi quá nóng hoặc mệt

Môi trường nước làm thân nhiệt hạ xuống đột ngột hoặc khiến em mất sức nhiều hơn.

5

Không nên bơi lội trong vùng nước dơ bẩn hay bùn lầy

Vì không thể nhìn thấy đáy nước và có thể bị mắc các bệnh ngoài da, ngứa ngáy khắp người,

6

Không vừa ăn vừa bơi

Tránh sặc nước

7

Không bơi khi người em có nhiều mồ hôi hoặc bừa đi ngoài nắng về

Dễ bị cảm.

Câu 3 (trang 112 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Theo em, văn bản trên có nên đưa thêm hình minh họa vào không? Nếu có, nên đưa hình minh họa cho nội dung đề mục nào? Nếu không, hãy giải thích lí do . 

Trả lời: 

Theo em, văn bản trên nên đưa thêm hình minh họa. Nên đưa vào mục 3. Kiểm tra an toàn trước khi xuống nước trong các môi trường nước cụ thể. Vì mục này có nhắc đến cảnh báo và kí hiệu nếu có hình minh họa sẽ dễ hiểu hơn. 

Câu 4 (trang 112 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Những dấu hiệu nào giúp em nhận biết văn bản trên thuộc kiểu văn bản giới thiệu, thuyết minh về một quy tắc hay luật lệ trong hoạt động?

Trả lời: 

Về hình thức: Chia làm đề mục cụ thể. 

Về nội dung: Ngôn ngữ khoa học, quy tắc. 

Câu 1. Văn bản trên thuyết minh về vấn đề gì? Gồm những đề mục nào?

- Vấn đề: Cách phòng tránh đuối nước.

- Các đề mục gồm:

• Bảo đảm an toàn ở những nơi có nước sâu, nguy hiểm
• Học bơi
• Kiểm tra an toàn trước khi xuống nước trong các môi trường nước cụ thể
• Tuân thủ những quy tắc an toàn khi bơi lội

Câu 2. Các điều khoản phòng tránh đuối nước trong mục 4 (Tuân thủ những quy tắc an toàn khi bơi lội) thường được trình bày thành hai vế (một vế nêu tên hoặc tóm tắt điều khoản, một vế giải thích điều khoản ấy) như trong bảng dưới đây:

Điều khoản

Phần nêu tên hay tóm tắt điều khoản

Giải thích điều khoản

Không bơi sau khi ăn

Bơi như thế rất có hại cho dạ dày

…

…

Hãy tìm trong mục 4 một số điều khoản có cách trình bày tương tự và bổ sung vào bảng (làm vào vở).

Gợi ý:

Điều khoản

Phần nêu tên hay tóm tắt điều khoản

Giải thích điều khoản

Không bơi sau khi ăn

Bơi như thế rất có hại cho dạ dày

Trước khi xuống nước, kiểm tra lại độ sâu

Hầu hết những tổn thương ở vùng cổ hay lưng thường do những cú nhảy bổ nhào hoặc lặn dưới hồ có mực nước cạn

Chỉ bơi ở những nơi an toàn, cho phép bơi lội

Khó mà biết được dưới mặt nước hiền hòa kia ẩn chứa những hiểm họa gì

Không bơi lội một mình nơi vắng vẻ

Không ai cứu khi gặp tình huống nguy hiểm dù bơi giỏi

Không bơi khi quá nóng và mệt

Môi trường nước có thể làm thân nhiệt hạ xuống đột ngột hoặc khiến mất sức nhiều hơn

Không nên bơi lội trong vùng nước dơ bẩn hay bùn lầy

Không thể nhìn thấy được dưới đáy nước và có thể bị mắc các bệnh ngoài da, ngứa ngáy khắp người

Không vừa ăn, vừa bơi

Tránh sặc nước

Không bơi khi người có nhiều mồ hôi hoặc vừa đi ngoài nắng về

Dễ bị cảm

Lên bờ ngay khi trời tối có sấm chớp và mưa

Câu 3. Theo em, văn bản trên có nên đưa thêm hình minh họa hay không? Nếu có, nên đưa hình minh họa cho nội dung đề mục nào? Nếu không, hãy giải thích lí do.

Văn bản cần đưa thêm hình minh họa. Có thể đưa hình minh họa cho nội dung của các đề mục đề người đọc dễ hình dung cụ thể hơn.

Câu 4. Những dấu hiệu nào giúp em nhận biết văn bản trên thuộc kiểu văn bản giới thiệu, thuyết minh về một quy tắc hay luật lệ trong hoạt động?

- Mục đích: Các cách phòng tránh đuối nước.

- Hình thức: nhan đề, đề mục rõ ràng; nội dung được trình bày ngắn gọn; có hình ảnh minh họa…

I. Tác giả văn bản Phòng tránh đuối nước

- Thạc sĩ – bác sĩ Nguyễn Trọng An 

- Bác sỹ Nguyễn Trọng An, Nguyên Phó cục trưởng Cục Bảo vệ và Chăm sóc trẻ em (Bộ Lao động Thương binh và Xã hội), Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và đào tạo phát triển cộng đồng (RTCCD) đã vinh dự trở thành người Việt Nam duy nhất được tổ chức HealthRight Quốc tế vinh danh vì đã có những cống hiến to lớn trong công tác bảo vệ và chăm sóc trẻ em.

II. Tìm hiểu tác phẩm Phòng tránh đuối nước

• Thể loại: 

Phòng tránh đuối nước thuộc thể loại văn bản thuyết minh

• Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác: 

 - Văn bản Phòng tránh đuối nước là do nhóm biên soạn đặt. Văn bản Phòng tránh đuối nước được trích trong Cẩm nang phòng tránh đuối nước, Thạc sĩ – bác sĩ Nguyễn Trọng An chủ biên, NXB Kim Đồng, 2019

• Phương thức biểu đạt: 

Phòng tránh đuối nước có phương thức biểu đạt là thuyết minh

• Tóm tắt văn bản Phòng tránh đuối nước: 

Văn bản Phòng tránh đuối nước cung cấp cho chúng ta tri thức về cách phòng tránh đuối nước. Đầu tiên là quy tắc đảm an toàn ở những nơi có nước sâu nguy hiểm. Thứ hai là văn bản khuyên ta nên học bơi. Thứ ba là chúng ta cần kiểm tra an toàn trước khi xuống nước và trong các môi trường nước cụ thể. Cuối cùng, văn bản hướng dẫn chúng ta tuân thủ những quy tắc an toàn khi bơi lội.

• Bố cục bài Phòng tránh đuối nước: 

Phòng tránh đuối nước có bố cục gồm 4 phần:

- Phần 1: Từ đầu đến “nước sâu, nguy hiểm”: Quy tắc đảm an toàn ở những nơi có nước sâu nguy hiểm

- Phần 2: Tiếp đến “giám sát trên bờ”: Quy tắc học bơi

- Phần 3: Tiếp đến “người lớn”: Cần kiểm tra an toàn trước khi xuống nước và trong các môi trường nước cụ thể.

- Phần 4: Còn lại: Tuân thủ những quy tắc an toàn khi bơi lội.

• Giá trị nội dung: 

- Văn bản Phòng tránh đuối nước cung cấp cho chúng ta tri thức về cách phòng tránh đuối nước.

• Giá trị nghệ thuật: 

- Đề mục rõ ràng, trình bày các phần hợp lí, khoa học, dễ theo dõi

- Lập luận chặt chẽ, giàu sức thuyết phục

III. Tìm hiểu chi tiết tác phẩm Phòng tránh đuối nước

• Quy tắc đảm an toàn ở những nơi có nước sâu nguy hiểm

- Rào quanh ao, hồ nước, rãnh nước xung quanh nhà hoặc nơi công cộng.

- Làm nắp đậy an toàn, khoá cẩn thận các dụng cụ chứa nước trong gia đình như: giếng, bễ, lu chứa,...

- Cắm biển báo những nơi nước sâu, nguy hiểm.

• Quy tắc học bơi

- Chọn chỗ nước nông. 

- Xuống nước cùng với người lớn biết bơi. 

- Mặc áo phao hoặc mang theo phao bơi.

- Có người cứu hộ giám sát trên bờ.

• Cần kiểm tra an toàn trước khi xuống nước và trong các môi trường nước cụ thể

Tại hồ bơi công cộng

- Cần quan sát để biết chắc chắn rằng bể bơi có đầy đủ người cứu hộ và những người này ở khoảng cách đủ gần để có thể cứu hộ ngay lập tức.

Tại bãi biển

- Luôn tuân thủ các cảnh báo và kí hiệu của đội cứu hộ, luôn bơi gần với người giám hộ và đứng ở vị trí nông hơn người giám hộ.

Tại hồ bơi gia đình

- Nếu nhà em có hồ bơi, cần phải trang bị đầy đủ các phương tiện cứu hộ, làm hàng rào bảo vệ cao ít nhất 1,2 m quanh hồ bơi. Em không được tự bơi, trừ khi có sự theo dõi của người lớn.

Tuân thủ những quy tắc an toàn khi bơi lội

- Chỉ bơi khi có sự đồng ý và giám sát của người lớn, ngay cả ở những hồ bơi rất nông dành cho trẻ em. Trước khi xuống nước, em nên kiểm tra lại độ sâu.

+ Lí do: Hầu hết những tổn thương vùng cổ và lưng thường do những cú nhảy bổ nhào hoặc lặn dưới hồ có mực nước cạn.

- Chỉ bơi ở những nơi an toàn, cho phép bơi lội. 

+ Lí do: Chúng ta khó mà biết được dưới mặt nước hiền hoà kia ẩn chứa những hiểm hoạ gì, cho nên, trước khi xuống nước, em hãy quan sát xem có biển cấm bơi không, hoặc hỏi những người xung quanh xem vùng nước đó có được phép bơi lội hay không.

- Không bơi lội một mình nơi vắng vẻ, ngay cả khi em là người bơi lội giỏi

+ Lí do: Sẽ không có ai cứu em khi gặp tình huống nguy hiểm.

- Không bơi sau khi ăn

+ Lí do: rất hại cho dạ dày.

- Không bơi khi quá nóng hoặc mệt. Em cần phải bảo đảm rằng cơ thể mình khoẻ mạnh trước khi xuống nước.

+ Lí do: Môi trường nước có thể làm thân nhiệt hạ xuống đột ngột hoặc khiến em mất sức nhiều hơn.

- Không nên bơi lội trong vùng nước dơ bẩn hay bùn lầy. Em không nên bơi lội ở những nơi có nước chảy quá nhanh, cho dù việc bơi lội xuôi dòng có thể dễ dàng với em hơn.

+ Lí do: Vì em sẽ không thể nhìn thấy được đáy nước và có thể bị mắc các bệnh ngoài da, ngứa ngáy khắp người. 

- Không vừa ăn, vừa bơi. Em cần phải khởi động thật kĩ trước khi xuống nước.

+ Lí do: để tránh sặc nước

- Không bơi khi người em có nhiều mồ hôi hoặc vừa đi ngoài nắng về.

+ Lí do: Rất dễ bị cảm.

- Lên bờ ngay khi trời tối, có sấm chớp và mưa.

→ Văn bản trên đã thuyết minh đầy đủ, rõ ràng (chia rõ đề mục) về các cách giúp chúng ta phòng tránh đuối nước. Chúng ta nên đọc kĩ và ghi nhớ.

Câu hỏi 1: Văn bản trên thuyết minh về vấn đề gì? Gồm những đề mục nào?

Gợi ý trả lời:

– Văn bản thuyết minh về vấn đề các quy tắc phòng tránh đuối nước.

– Gồm 4 đề mục:

+ Bảo đảm an toàn ở những nơi có nước sâu, nguy hiểm.

+ Học bơi.

+ Kiểm tra an toàn trước khi xuống nước trong các môi trường nước cụ thể.

+ Tuân thủ những quy tắc an toàn khi bơi lội.

Câu hỏi 2: Các điều khoản phòng tránh đuối nước trong mục 4 (Tuân thủ những quy tắc an toàn khi bơi lội) thường được trình bày thành hai vế (một vế nêu tên hoặc tóm tắt điều khoản, một vế giải thích điều khoản ấy) như trong bảng dưới đây:

Hãy tìm trong mục 4 một số điều khoản có cách trình bày tương tự và bổ sung vào bảng (làm vào vở).

Gợi ý trả lời:

Điều khoảnPhần nêu tên hay tóm tắt điều khoảnGiải thích điều khoảnKhông bơi sau khi ănBởi như thế rất có hại cho dạ dàyKiểm tra lại độ sâuHầu hết những tổn thương ở vùng cổ hay lưng thường do những cú nhảy bổ nhào hoặc lặn dưới hồ có mực nước cạnChỉ bơi ở những nơi an toàn, cho phép bơi lộiKhó mà biết được dưới mặt nước hiền hòa kia ẩn chứa những hiểm họa gìKhông bơi lội một mình nơi vắng vẻSẽ không ai cứu khi gặp tình huống nguy hiểm dù bơi giỏiKhông bơi khi quá nóng và mệtMôi trường nước có thể làm thân nhiệt hạ xuống đột ngột hoặc khiến mất sức nhiều hơnKhông nên bơi lội trong vùng nước dơ bẩn hay bùn lầyKhông thể nhìn thấy được dưới đáy nước và có thể bị mắc các bệnh ngoài da, ngứa ngáy khắp ngườiKhông vừa ăn, vừa bơiTránh sặc nướcKhông bơi khi người có nhiều mồ hôi hoặc vừa đi ngoài nắng vềDễ bị cảm

Lên bờ ngay khi trời tối có sấm chớp và mưa

Câu hỏi 3: Theo em, văn bản trên có nên đưa thêm hình minh họa hay không? Nếu có, nên đưa hình minh họa cho nội dung đề mục nào? Nếu không, hãy giải thích lí do.

Gợi ý trả lời:

– Văn bản nên đưa thêm hình minh họa ở mục 1, 2, 3. Vì nó sẽ giúp học sinh đọc hình dùng ra những quy tắc bơi rõ ràng hơn, tránh mơ hồ.

Câu hỏi 4: Những dấu hiệu nào giúp em nhận biết văn bản trên thuộc kiểu văn bản giới thiệu, thuyết minh về một quy tắc hay luật lệ trong hoạt động?

– Những dấu hiệu giúp em nhận biết văn bản trên thuộc kiểu văn bản giới thiệu, thuyết minh về một quy tắc hay luật lệ trong hoạt động:

+ Mục đích viết: thuyết minh về các quy tắc phòng tránh đuối nước.

+ Văn bản ngắn gọn, súc tích, sử dụng ngôn ngữ khoa học.

+ Hình thức văn bản chia rõ rệt thành các phần dễ hiểu, có hình ảnh minh họa sinh động.

Hướng dẫn đọc hiểu

Câu 1: Văn bản trên thuyết minh về vấn đề gì? Gồm những đề mục nào?

Câu 2: Các điều khoản phòng tránh đuối nước trong mục 4 (Tuân thủ những quy tắc an toàn khi bơi lội) thường được trình bày thành hai vế (một vế nêu tên hoặc tóm tắt điều khoản, một vế giải thích điều khoản ấy) như trong bảng dưới đây:

Hãy tìm trong mục 4 một số điều khoản có cách trình bày tương tự và bổ sung vào bảng (làm vào vở).

Câu 3: Theo em, văn bản trên có nên đưa thêm hình minh họa hay không? Nếu có, nên đưa hình minh họa cho nội dung đề mục nào? Nếu không, hãy giải thích lí do.

Câu 4: Những dấu hiệu nào giúp em nhận biết văn bản trên thuộc kiểu văn bản giới thiệu, thuyết minh về một quy tắc hay luật lệ trong hoạt động?

Trả lời:

Câu 1:

Văn bản thuyết minh về vấn đề các quy tắc phòng tránh đuối nước gồm những đề mục chính sau:

• Bảo đảm an toàn ở những nơi có nước sâu, nguy hiểm.
• Học bơi.
• Kiểm tra an toàn trước khi xuống nước trong các môi trường nước cụ thể.
• Tuân thủ những quy tắc an toàn khi bơi lội.

Câu 2:

Điều khoản

Phần nêu tên hay tóm tắt điều khoản

Giải thích điều khoản

Không bơi sau khi ăn

Bởi như thế rất có hại cho dạ dày

Kiểm tra lại độ sâu

Hầu hết những tổn thương ở vùng cổ hay lưng thường do những cú nhảy bổ nhào hoặc lặn dưới hồ có mực nước cạn

Chỉ bơi ở những nơi an toàn, cho phép bơi lội

Khó mà biết được dưới mặt nước hiền hòa kia ẩn chứa những hiểm họa gì

Không bơi lội một mình nơi vắng vẻ

Sẽ không ai cứu khi gặp tình huống nguy hiểm dù bơi giỏi

Không bơi khi quá nóng và mệt

Môi trường nước có thể làm thân nhiệt hạ xuống đột ngột hoặc khiến mất sức nhiều hơn

Không nên bơi lội trong vùng nước dơ bẩn hay bùn lầy

Không thể nhìn thấy được dưới đáy nước và có thể bị mắc các bệnh ngoài da, ngứa ngáy khắp người

Không vừa ăn, vừa bơi

Tránh sặc nước

Không bơi khi người có nhiều mồ hôi hoặc vừa đi ngoài nắng về

Dễ bị cảm

Lên bờ ngay khi trời tối, có sấm chớp và mưa

Câu 3:

Theo em, văn bản nên đưa thêm hình minh họa ở mục 1,2,3. Vì nó sẽ giúp học sinh đọc hình dùng ra được những quy tắc bơi rõ ràng hơn và tránh khó hiểu, mơ hồ.

Câu 4:  

Những dấu hiệu giúp em nhận biết văn bản trên thuộc kiểu văn bản giới thiệu, thuyết minh về một quy tắc hay luật lệ trong hoạt động là:

• Mục đích viết: thuyết minh về các quy tắc phòng tránh đuối nước.
• Văn bản ngắn gọn, hàm súc.
• Hình thức văn bản chia rõ rệt thành các phần dễ hiểu và kèm thêm hình ảnh minh họa sinh động.
• Ngôn ngữ mang tính khoa học.