Top 6 Bài soạn "Bên bờ Thiên Mạc" (Ngữ văn 8 - SGK Cánh diều) hay nhất
![](https://alltop.vn/backend/media/avatar/1385/avatar_original.jpg)
Mời các bạn tham khảo một số bài soạn "Bên bờ Thiên Mạc" (Ngữ văn 8 - SGK Cánh diều) hay nhất mà Alltop.vn đã tổng hợp trong bài viết dưới đây. Chúc các bạn...xem thêm ...
Bài soạn "Bên bờ Thiên Mạc" (Ngữ văn 8 - SGK Cánh diều) - mẫu 1
Chuẩn bị
(trang 68, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Đọc trước đoạn trích truyện Bên bờ Thiên Mạc; tìm hiểu thêm thông tin về tác giả Hà Ân.
Phương pháp giải:
Đọc trước văn bản, tìm hiểu thêm thông tin về tác giả
Lời giải chi tiết:
Hà Ân tên thật là Hoàng Hiển Mô, (16 tháng 1 năm 1928 – 25 tháng 1 năm 2011 tại Hà Nội), quê ở Hà Nội; là một nhà văn Việt Nam. Ông nổi tiếng với các tác phẩm tiểu thuyết lịch sử, truyện kể lịch sử và dã sử.
Năm 1947, ông gia nhập Trung đoàn thủ đô liên khu I trong kháng chiến chống Pháp, rồi làm trưởng ty Hoa kiều vụ tỉnh Lào Cai năm 1948. Năm 1955, ông về làm giáo viên văn hóa ở trường quân y và hậu cần. Năm 1964, Hà Ân bắt đầu làm công việc nghiên cứu ở Viện bảo tàng quân đội. Từ năm 1964, ông làm biên tập viên cho Nhà xuất bản Hà Nội đến khi nghỉ hưu năm 1990.
Đọc hiểu 1
Câu 1 (trang 69, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Trần Quốc Tuấn đã giao nhiệm vụ gì cho Hoàng Đỗ?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn văn bản tương ứng với câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
Trần Quốc Tuấn đã giao nhiệm vụ đưa tin đến tướng quân Trần Quang Khải cho Hoàng Đỗ.
Đọc hiểu 2
Câu 2 (trang 69, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Khi nhận được nhiệm vụ, thái độ của Hoàng Đỗ như thế nào?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn văn bản tương ứng với câu hỏi
Lời giải chi tiết:
Hoàng Đỗ cảm thấy băn khoăn, sợ không đảm đương được nhiệm vụ này.
Đọc hiểu 3
Câu 3 (trang 71, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Phần thưởng xứng đáng mà Trần Bình Trọng đã trao cho cậu bé Hoàng Đỗ là gì?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn văn bản tương ứng với câu hỏi
Lời giải chi tiết:
Phần thưởng xứng đáng mà Trần Bình Trọng đã trai cho cậu bé Hoàng Đỗ là việc xóa bỏ thân phận nô tì của cậu, cho cậu làm một người dân tự do.
Đọc hiểu 4
Câu 4 (trang 71, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Hãy hình dung về nỗi xúc động của ông già Màn Trò.
Phương pháp giải:
Hình dung theo tưởng tượng
Lời giải chi tiết:
Ông già Màn Trò bất ngờ, xúc động, không dám tin Hoàng Đỗ đã thoát khỏi thân phận nô tì thấp kém.
CH cuối bài 1
Câu 1 (trang 72, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Tác phẩm Bên bờ Thiên Mạc gắn liền với sự kiện lịch sử nào của dân tộc? Xác định nội dung chính của mỗi phần trong đoạn trích.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản và tìm hiểu về sự kiện lịch sử được nói tới trong văn bản.
Lời giải chi tiết:
- Tác phẩm gắn với sự kiện: cuộc kháng chiến chống quân Mông-Nguyên lần thứ hai (năm 1285).
- Có thể chia văn bản thành 2 phần:
+ Phần 1: Trần Quốc Tuấn giao nhiệm vụ đưa tin cho Hoàng Đỗ.
+ Phần 2: Trần Bình Trọng xóa bỏ thân phân phận nô tì cho Hoàng Đỗ.
CH cuối bài 2
Câu 2 (trang 72, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Hãy liệt kê tên các nhân vật trong đoạn trích. Những nhân vật nào là nhân vật có thật trong lịch sử?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản và liệt kê các nhân vật
Lời giải chi tiết:
Các nhân vật trong đoạn trích: Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng, Hoàng Đỗ, ông già Màn Trò.
Những nhân vật lịch sử là: Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng
CH cuối bài 3
Câu 3 (trang 72, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Nêu một số chi tiết cụ thể (lời nói, suy nghĩ, hành động,…) mà tác giả đã sử dụng để khắc họa về Trần Bình Trọng, Trần Quốc Tuấn và Hoàng Đỗ. Từ đó, nhận xét về tính cách, phẩm chất của ba nhân vật ấy.
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản và nêu các chi tiết cụ thể tác giả dùng để khắc hoạ Trần Bình Trọng
Lời giải chi tiết:
- Trần Bình Trọng:
+ "Cậu bé chăn ngự đã biết đem tất cả....hạnh phúc đối với những người làm tướng"-> Ông rất có mắt nhìn người, không coi thường năng lực của Hoàng Đỗ dù biết cậu chỉ là một cậu bé chăn cừu.
+ "Nhưng đột nhiên, ông nhớ lại và thấy trước đây, ông chưa đối xử rộng tình với quân sĩ và gia nô của ông."-> Một người chủ tướng, chủ nhân tốt, biết nghĩ đến người cấp dưới của mình.
+ "Trần Bình Trọng dùng mũi kiếm... dùng thuốc đấu trán cho Hoàng Đỗ"-> Là một người chủ tướng nhưng Trần Bình Trọng thấu hiểu tâm tư nguyện vọng của người dưới trướng mình.
=> Trần Bình Trọng là vị tướng tài năng, rất giỏi nhìn người, có sự thấu hiểu cho những người dưới trướng mình.
- Trần Quốc Tuấn:
+ “Đây là một đạo...Việc lớn của nước nằm trong viên sáp này đó" -> Trần Quốc Tuấn rất có mắt nhìn người. Hoàng Đỗ chỉ là một đứa trẻ nhưng khi được ông giao nhiệm vụ cậu cũng sẵn sàng nhận và làm.
+ "Binh pháp gọi như....như vậy đâu!"-> Ông là người học rộng hiểu sâu.
+ "Ta cũng đã nghĩ trước....vận nước đâu"-> Luôn suy nghĩ, dự liệu, cẩn thận trước mọi thứ.
=> Trần Quốc Tuấn là người có mắt nhìn người rất tinh tế và nhìn đúng người. Luôn suy nghĩ, dự liệu, cẩn thận trước mọi thứ.
- Hoàng Đỗ:
+ “Phải trung với nước. Dù có chết cho nước cháu cũng không sợ”-> mặc dù cậu bé này vẫn còn nhỏ tuổi nhưng trong thâm tâm cậu đã cháy lên ngọn lửa yêu nước vô cùng lớn, sẵn sàng hi sinh vì nước, dù có chết thì cũng chẳng sợ gì.
+ "cháu sợ không đảm đương được việc này"-> đứng trước với việc lớn như này mà bản thân mình phải tự làm cậu cũng tỏ ra lo lắng và sợ hãi.
+ "Nuốt xong, cháu không chịu chết....mạng giặc."-> Hoàng Đỗ là một cậu bé gan dạ, có lòng căm hận giặc.
=> Hoàng Đỗ là một cậu bé ngoan ngoãn, nhanh nhẹn và có lòng yêu nước nồng nàn từ khi còn rất nhỏ.
CH cuối bài 4
Câu 4 (trang 72, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Đặc điểm của truyện lịch sử được thể hiện qua những yếu tố nào ở văn bản này?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ văn bản
Lời giải chi tiết:
Đặc điểm của truyện lịch sử được thể hiện qua những yếu tố:
- Văn bản Bên bờ Thiên Mạc có nội dung liên quan đến các nhân vật lịch sử như Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng.
- Văn bản cũng có nội dung liên quan đến sự kiện lịch sử: Cuộc chiến đánh quân Mông-Nguyên lần thứ hai của quân đội nhà Trần.
- Văn bản không đơn thuần là kể lại sự kiện lịch sử, con người có thật mà có sự đan xen với yếu tố hư cấu, tưởng tượng, có sự bổ sung, sáng tạo của tác giả.
- Bối cảnh của văn bản là một hoàn cảnh xã hội cụ thể đặt trong một sự kiện lịch sử cuộc chiến đánh quân Mông-Nguyên lần thứ hai của quân đội nhà Trần.
- Nhân vật chính trong Bên bờ Thiên Mạc (Hà Ân), ngoài những nhân vật chính có thật trong lịch sử như Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng còn có các nhân vật hư cấu như cha con ông già Màn Trò - Hoàng Đỗ.
- Văn bản có các từ ngữ chỉ tước hiệu hay danh xưng thời phong kiến như: nô tì, tướng quân...
CH cuối bài 5
Câu 5 (trang 72, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Trong đoạn trích trên, điều gì gây ấn tượng sâu sắc nhất đối với em? Vì sao?
Phương pháp giải:
Trả lời theo cảm nhận cá nhân
Lời giải chi tiết:
Điều gây ấn tượng sâu sắc nhất với em trong đoạn trích trên là tinh thần dũng cảm của chú bé Hoàng Đỗ, tuy tuổi nhỏ nhưng em đã làm được những điều có ích cho đất nước.
CH cuối bài 6
Câu 6 (trang 72, SGK Ngữ văn 8, tập 2)
Đoạn trích Bên bờ Thiên Mạc giúp em hiểu thêm được gì về tấm lòng của những người con nước Việt khi đất nước có giặc ngoại xâm?
Phương pháp giải:
Trả lời theo cảm nhận cá nhân.
Lời giải chi tiết:
Khi đất nước lâm nguy trước kẻ thù xâm lực, mỗi người dân Việt Nam cần phải đứng lên dũng cảm chống lại giặc ngoại xâm, thể hiện tinh thần yêu nước, lòng tự tôn dân tộc bằng nhiều cách khác nhau.
![Ảnh minh họa (Nguồn internet) ảnh 1](https://alltop.vn/backend/media/images/posts/1385/Bai_soan_Ben_bo_Thien_Mac_Ngu_van_8_-_SGK_Canh_dieu_hay_nhat-239574.jpg)
Bài soạn "Bên bờ Thiên Mạc" (Ngữ văn 8 - SGK Cánh diều) - mẫu 2
Chuẩn bị
Yêu cầu (trang 68 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):
Đọc trước đoạn trích truyện Bên bờ Thiên Mạc; tìm hiểu thêm thông tin về tác giả Hà Ân.
Trả lời:
* Tác giả:
- Hà Ân tên thật là Hoàng Hiển Mô, sinh ngày 16 tháng 1 năm 1928, mất ngày 25 tháng 1 năm 2011 tại Hà Nội.
- Ông quê ở Hà Nội, là một nhà văn Việt Nam. Ông nổi tiếng với các tác phẩm tiểu thuyết lịch sử, truyện kể lịch sử và dã sử.
- Năm 1947, ông gia nhập Trung đoàn thủ đô liên khu I trong kháng chiến chống Pháp, rồi làm trưởng ty Hoa kiều vụ tỉnh Lào Cai năm 1948.
- Năm 1955, ông về làm giáo viên văn hóa ở trường quân y và hậu cần. Năm 1964, Hà Ân bắt đầu làm công việc nghiên cứu ở Viện bảo tàng quân đội. Từ năm 1964, ông làm biên tập viên cho Nhà xuất bản Hà Nội đến khi nghỉ hưu năm 1990.
Đọc hiểu:
* Nội dung chính:
Văn bản kể về tình tiết khi Trần Quốc Tuấn giao nhiệm vụ quan trọng và hết sức bí mật cho Hoàng Đỗ, con ông già Màn Trò, một nô tì ở vùng đất Thiên Mạc.
* Trả lời câu hỏi giữa bài:
Câu 1 (trang 69 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):
Trần Quốc Tuấn đã giao nhiệm vụ gì cho Hoàng Đỗ?
Trả lời:
- Trần Quốc Tuấn đã giao nhiệm vụ đưa tin đến tướng quân Trần Quang Khải cho Hoàng Đỗ.
Câu 2 (trang 69 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):
Khi nhận được nhiệm vụ, thái độ của Hoàng Đỗ như thế nào?
Trả lời:
- Hoàng Đỗ cảm thấy băn khoăn, sợ không đảm đương được nhiệm vụ này.
Câu 3 (trang 71 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):
Phần thưởng xứng đáng mà Trần Bình Trọng đã trao cho cậu bé Hoàng Đỗ là gì?
Trả lời:
- Phần thưởng xứng đáng mà Trần Bình Trọng đã trai cho cậu bé Hoàng Đỗ là việc xóa bỏ thân phận nô tì của cậu, cho cậu làm một người dân tự do.
Câu 4 (trang 71 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):
Hãy hình dung, tưởng tượng về nỗi xúc động của ông già Màn Trò.
Trả lời:
- Ông già Màn Trò bất ngờ, xúc động, không dám tin Hoàng Đỗ đã thoát khỏi thân phận nô tì thấp kém.
* Trả lời câu hỏi cuối bài:
Câu 1 (trang 72 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):
Tác phẩm Bên bờ Thiên Mạc gắn liền với sự kiện lịch sử nào của dân tộc? Xác định nội dung chính của mỗi phần trong đoạn trích.
Trả lời:
- Tác phẩm gắn với sự kiện: cuộc kháng chiến chống quân Mông-Nguyên lần thứ hai (năm 1285).
- Có thể chia văn bản thành 2 phần:
+ Phần 1: Trần Quốc Tuấn giao nhiệm vụ đưa tin cho Hoàng Đỗ.
+ Phần 2: Trần Bình Trọng xóa bỏ thân phân phận nô tì cho Hoàng Đỗ.
Câu 2 (trang 72 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):
Hãy liệt kê tên các nhân vật trong đoạn trích. Những nhân vật nào là nhân vật có thật trong lịch sử?
Trả lời:
- Các nhân vật trong đoạn trích: Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng, Hoàng Đỗ, ông già Màn Trò.
- Những nhân vật lịch sử là: Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng.
Câu 3 (trang 72 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):
Nêu một số chi tiết cụ thể (lời nói, suy nghĩ, hành động…) mà tác giả đã sử dụng để khắc họa về Trần Bình Trọng, Trần Quốc Tuấn và Hoàng Đỗ. Từ đó, nhận xét về tính cách, phẩm chất của ba nhân vật ấy.
Trả lời:
- Trần Bình Trọng:
+ "Cậu bé chăn ngự đã biết đem tất cả hạnh phúc đối với những người làm tướng"
=> Ông rất có mắt nhìn người, không coi thường năng lực của Hoàng Đỗ dù biết cậu chỉ là một cậu bé chăn cừu.
+ "Nhưng đột nhiên, ông nhớ lại và thấy trước đây, ông chưa đối xử rộng tình với quân sĩ và gia nô của ông." => Một người chủ tướng, chủ nhân tốt, biết nghĩ đến người cấp dưới của mình.
+ "Trần Bình Trọng dùng mũi kiếm... dùng thuốc đấu trán cho Hoàng Đỗ"
=> Là một người chủ tướng nhưng Trần Bình Trọng thấu hiểu tâm tư nguyện vọng của người dưới trướng mình.
=> Trần Bình Trọng là vị tướng tài năng, rất giỏi nhìn người, có sự thấu hiểu cho những người dưới trướng mình.
- Trần Quốc Tuấn:
+ “Đây là một đạo...Việc lớn của nước nằm trong viên sáp này đó"
=> Trần Quốc Tuấn rất có mắt nhìn người. Hoàng Đỗ chỉ là một đứa trẻ nhưng khi được ông giao nhiệm vụ cậu cũng sẵn sàng nhận và làm.
+ "Binh pháp gọi như... như vậy đâu!" => Ông là người học rộng hiểu sâu.
+ "Ta cũng đã nghĩ trước.... vận nước đâu" => Luôn suy nghĩ, dự liệu, cẩn thận trước mọi thứ.
=> Trần Quốc Tuấn là người có mắt nhìn người rất tinh tế và nhìn đúng người. Luôn suy nghĩ, dự liệu, cẩn thận trước mọi thứ.
- Hoàng Đỗ:
+ “Phải trung với nước. Dù có chết cho nước cháu cũng không sợ”-> mặc dù cậu bé này vẫn còn nhỏ tuổi nhưng trong thâm tâm cậu đã cháy lên ngọn lửa yêu nước vô cùng lớn, sẵn sàng hi sinh vì nước, dù có chết thì cũng chẳng sợ gì.
+ "cháu sợ không đảm đương được việc này"-> đứng trước với việc lớn như này mà bản thân mình phải tự làm cậu cũng tỏ ra lo lắng và sợ hãi.
+ "Nuốt xong, cháu không chịu chết... mạng giặc."-> Hoàng Đỗ là một cậu bé gan dạ, có lòng căm hận giặc.
=> Hoàng Đỗ là một cậu bé ngoan ngoãn, nhanh nhẹn và có lòng yêu nước nồng nàn từ khi còn rất nhỏ.
Câu 4 (trang 72 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):
Đặc điểm của truyện lịch sử được thể hiện qua những yếu tố nào ở văn bản này?
Trả lời:
- Có nội dung liên quan đến các nhân vật lịch sử: Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng.
- Có nội dung liên quan đến sự kiện lịch sử: Cuộc chiến đánh quân Mông-Nguyên lần thứ hai của quân đội nhà Trần.
- Văn bản không đơn thuần là kể lại sự kiện lịch sử, con người có thật mà có sự đan xen với yếu tố hư cấu, tưởng tượng, có sự bổ sung, sáng tạo của tác giả.
- …
Câu 5 (trang 72 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):
Trong đoạn trích trên, điều gì gây ấn tượng sâu sắc nhất đối với em? Vì sao?
Trả lời:
- Em ấn tượng với cậu bé Hoàng Đỗ, tuy nhỏ tuổi nhưng có tinh thần dũng cảm, làm được nhiều điều có ích cho đất nước.
Câu 6 (trang 72 sgk Ngữ Văn lớp 8 Tập 2):
Đoạn trích Bên bờ Thiên Mạc giúp em hiểu thêm được gì về tấm lòng của những người con nước Việt khi đất nước có giặc ngoại xâm?
Trả lời:
- Đoạn trích Bên bờ Thiên Mạc giúp ta thấy được tấm lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm chống lại giặc ngoại xâm, thể hiện lòng tự tôn dân tộc bằng nhiều cách khác nhau.
![Ảnh minh họa (Nguồn internet) ảnh 1](https://alltop.vn/backend/media/images/posts/1385/Bai_soan_Ben_bo_Thien_Mac_Ngu_van_8_-_SGK_Canh_dieu_hay_nhat-239573.png)
Bài soạn "Bên bờ Thiên Mạc" (Ngữ văn 8 - SGK Cánh diều) - mẫu 3
Câu 1. Tác phẩm Bên bờ Thiên Mạc gắn liền với sự kiện lịch sử nào của dân tộc? Xác định nội dung chính của mỗi phần (đánh số) trong đoạn trích.
- Tác phẩm Bên bờ Thiên Mạc gắn với sự kiện: cuộc kháng chiến năm 1285 chống quân Mông-Nguyên lần thứ hai.
- Văn bản chia thành 2 phần:
Phần 1: Trần Quốc Tuấn giao nhiệm vụ đưa tin cho Hoàng Đỗ.
Phần 2: Trần Bình Trọng xóa bỏ thân phân phận nô tì cho Hoàng Đỗ.
Câu 2. Hãy liệt kê tên các nhân vật trong đoạn trích. Những nhân vật nào là nhân vật có thật trong lịch sử?
- Các nhân vật trong đoạn trích: Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng, Hoàng Đỗ, ông già Màn Trò.
- Những nhân vật lịch sử là: Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng
Câu 3. Nêu một số chi tiết cụ thể (lời nói, suy nghĩ, hành động,...) mà tác giả đã sử dụng để khắc hoạ về Trần Bình Trọng, Trần Quốc Tuấn và Hoàng Đỗ. Từ đó, nhận xét về phẩm chất của ba nhân vật ấy.
- Nhân vật Trần Bình Trọng được miêu tả qua một số chi tiết như sau:
+ "Cậu bé chăn ngựa đã biết đem tất cả....hạnh phúc đối với những người làm tướng". Chi tiết này cho thấy đây là người rất có mắt nhìn người, không coi thường năng lực của người khác dù biết thân phận cực khổ của họ.
+ "Nhưng đột nhiên, ông nhớ lại và thấy trước đây, ông chưa đối xử rộng tình với quân sĩ và gia nô của ông." Đây là một người chủ tướng, chủ nhân tốt, biết nghĩ đến những người cấp dưới của mình.
+ "Trần Bình Trọng dùng mũi kiếm... dùng thuốc đấu trán cho Hoàng Đỗ". Bản thân là một người chủ tướng nhưng Trần Bình Trọng đã thấu hiểu tâm tư nguyện vọng của người dưới trướng mình.
Qua những chi tiết miêu tả đã đưa ra cho thấy Trần Bình Trọng là một vị tướng tài năng, rất giỏi nhìn người, có sự thấu hiểu cho những người dưới trướng mình.
- Nhân vật Trần Quốc Tuấn được miêu tả qua một số chi tiết như sau:
+ "Đây là một đạo...Việc lớn của nước nằm trong viên sáp này đó". Trần Quốc Tuấn rất có mắt nhìn người.
+ "Binh pháp gọi như....như vậy đâu!". Chi tiết này thể hiện ông là người học rộng có hiểu biết sâu.
+ "Ta cũng đã nghĩ trước....vận nước đâu". Người luôn suy nghĩ, dự liệu, cẩn thận trước mọi thứ.
Từ những chi tiết trên cho thấy Trần Quốc Tuấn là người có mắt nhìn người rất tinh tế và nhìn đúng người. Luôn suy nghĩ, tính toán cẩn thận trước mọi thứ.
- Nhân vật Hoàng Đỗ được miêu tả qua một số chi tiết như sau:
+ “ Phải trung với nước. Dù có chết cho nước cháu cũng không sợ”. Còn nhỏ nhưng đã có lòng yêu nước vô cùng lớn, sẵn sàng hi sinh vì nước, dù có chết thì cũng chẳng sợ gì.
+ “cháu sợ không đảm đương được việc này”. Khi đứng trước việc lớn thì bản thân có phần lo lắng và sợ hãi vì sợ không hoàn thành nhiệm vụ được giao.
+ "Nuốt xong, cháu không chịu chết....mạng giặc." Chi tiết này cho thấy Hoàng Đỗ là một cậu bé gan dạ, có lòng căm hận giặc.
Từ những chi tiết miêu tả này cho thấy Hoàng Đỗ là một cậu bé ngoan ngoãn, nhanh nhẹn và có lòng yêu nước nồng nàn từ khi còn rất nhỏ.
Câu 4. Đặc điểm của truyện lịch sử được thể hiện qua những yếu tố nào ở văn bản này?
Đặc điểm của truyện lịch sử được thể hiện qua một số yếu tố sau:
- Văn bản có nội dung liên quan đến các nhân vật lịch sử như Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng.
- Văn bản còn có nội dung liên quan đến sự kiện lịch sử: Cuộc chiến đánh quân Mông-Nguyên lần thứ hai của nhà Trần.
- Văn bản có sự đan xen với yếu tố hư cấu, tưởng tượng, có sự bộ sung, sáng tạo của tác giả chứ không đơn thuần là kể lại sự kiện lịch sử, con người có thật.
- Bối cảnh của văn bản là một hoàn cảnh xã hội cụ thể đặt trong một sự kiện lịch sử cuộc chiến đánh quân Mông-Nguyên lần thứ hai của quân đội nhà Trần.
- Ngoài những nhân vật chính có thật trong lịch sử như Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng còn có các nhân vật hư cấu như cha con ông già Màn Trò - Hoàng Đỗ.
- Văn bản có các từ ngữ chỉ tước hiệu hay danh xưng thời phong kiến như: nô tì, tướng quân...
Câu 5. Trong đoạn trích trên, điều gì gây ấn tượng sâu sắc nhất đối với em? Vì sao?
Trong đoạn trích trên, điều gây ấn tượng sâu sắc nhất đối với em là lòng yêu nước của nhân vật Hoàng Đỗ. Hoàng Đỗ chỉ là một cậu bé còn nhỏ tuổi nhưng lại rất ngoan ngoãn, nhanh nhẹn và có lòng yêu nước nồng nàn từ khi còn rất nhỏ, đây quả là một đức tính tốt và đáng để học hỏi cậu bé. “Phải trung với nước. Dù có chết cho nước cháu cũng không sợ” mặc dù cậu bé này vẫn còn nhỏ tuổi nhưng trong thâm tâm đã cháy lên ngọn lửa yêu nước, sẵn sàng hi sinh vì nước dù có chết thì cũng chẳng sợ gì.
Câu 6. Đoạn trích Bên bờ Thiên Mạc giúp em hiểu thêm được gì về tấm lòng của những người con nước Việt khi đất nước có giặc ngoại xâm?
Đoạn trích Bên bờ Thiên Mạc đã giúp em hiểu thêm về tinh thần yêu nước của nhân dân ta từ xưa đến nay. Lòng yêu nước chính là động lực, sức mạnh to lớn để nhân dân ta ra sức chiến đấu bảo vệ nền độc lập, tự do của dân tộc. Đứng trước kẻ thù lớn mạnh với lòng yêu nước nồng nàn, nhân dân ta quyết tâm chiến đấu đến cùng. Điều đó được thể hiện rõ nhất qua nhân vật cậu bé Hoàng Đỗ trong đoạn trích, Hoàng Đỗ là một cậu bé ngoan, nhanh nhẹn và có lòng yêu nước sâu sắc từ khi còn rất nhỏ, đây quả là một đức tính tốt và đáng để học hỏi cậu bé. “Phải trung với nước. Dù có chết cho nước cháu cũng không sợ”, dù tuổi còn rất nhỏ nhưng cậu đã có lòng trung hiếu với đất nước, căm thù giặc ngoại xâm, sẵn sàng hi sinh thân mình để làm nhiệm vụ. Có thể nói, khi đất nước có giặc xâm lược, những người con đất Việt luôn sẵn sàng đứng lên để bảo vệ độc lập dân tộc chù cho có là ai, lớn hay bé, nam hay nữ nếu đã có lòng yêu nước thì đều sẽ sẵn sàng đứng ra chiến đấu bảo vệ dân tộc.
![Ảnh minh họa (Nguồn internet) ảnh 1](https://alltop.vn/backend/media/images/posts/1385/Bai_van_phan_tich_bai_Ban_ve_doc_sach_Ngu_van_7-_SGK_Chan_troi_sang_ta_uUZkNLh.jpg)
Bài soạn "Bên bờ Thiên Mạc" (Ngữ văn 8 - SGK Cánh diều) - mẫu 4
Chuẩn bị
Tác giả Hà Ân (1928 - 2011), tên khai sinh là Hoàng Hiển Mô, quê ở Hà Nội. Năm 1947, ông gia nhập Trung đoàn thủ đô liên khu I trong kháng chiến chống Pháp, rồi làm trưởng ty Hoa kiều vụ tỉnh Lào Cai năm 1948. Năm 1955, ông về làm giáo viên văn hóa ở trường quân y và hậu cần. Năm 1964, Hà Ân bắt đầu làm công việc nghiên cứu ở Viện bảo tàng quân đội. Từ năm 1964, ông làm biên tập viên cho Nhà xuất bản Hà Nội đến khi nghỉ hưu năm 1990.
Đọc hiểu
Câu 1. Trần Quốc Tuấn đã giao nhiệm vụ gì cho Hoàng Đỗ?
Trần Quốc Tuấn giao nhiệm vụ đưa tin đến Trần Quang Khải cho Hoàng Đỗ.
Câu 2. Khi nhận được nhiệm vụ, thái độ của Hoàng Đỗ như thế nào?
Khi nhận được nhiệm vụ, thái độ của Hoàng Đỗ: băn khoăn, lo lắng và sợ không đảm đương được nhiệm vụ.
Câu 3. Phần thưởng xứng đáng mà Trần Bình Trọng đã trao cho cậu bé Hoàng Đỗ là gì?
Phần thưởng xứng đáng mà Trần Bình Trọng đã trao cho cậu bé Hoàng Đỗ: xóa bỏ thân phận nô tì, nhận làm em nuôi.
Trả lời văn bản
Câu 1. Tác phẩm Bên bờ Thiên Mạc gắn liền với sự kiện lịch sử nào của dân tộc? Xác định nội dung chính của mỗi phần trong đoạn trích.
- Sự kiện: Cuộc kháng chiến chống quân Mông - Nguyên lần 2 (1285)
- Có thể chia văn bản thành 2 phần:
- Phần 1. Từ đầu đến “quay sang lạy từ Trần Bình Trọng”: Trần Quốc Tuấn giao nhiệm vụ đưa tin cho Hoàng Đỗ.
- Phần 2. Còn lại: Trần Bình Trọng xóa bỏ thân phân phận nô tì cho Hoàng Đỗ.
Câu 2. Hãy liệt kê tên các nhân vật trong đoạn trích. Những nhân vật nào là nhân vật có thật trong lịch sử?
- Các nhân vật chính: Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng, Hoàng Đỗ, ông già Màn Trò.
- Những nhân vật có thật trong lịch sử: Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng.
Câu 3. Nêu một số chi tiết cụ thể (lời nói, suy nghĩ, hành động,...) mà tác giả đã sử dụng để khắc hoạ về Trần Bình Trọng, Trần Quốc Tuấn và Hoàng Đỗ. Từ đó, nhận xét về tính cách, phẩm chất của ba nhân vật ấy.
Câu 4. Đặc điểm của truyện lịch sử được thể hiện qua những yếu tố nào ở văn bản này?
Đặc điểm của truyện lịch sử được thể hiện qua những yếu tố:
- Văn bản Bên bờ Thiên Mạc có nội dung liên quan đến các nhân vật lịch sử như Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng.
- Văn bản cũng có nội dung liên quan đến sự kiện lịch sử: Cuộc chiến đánh quân Mông-Nguyên lần thứ hai của quân đội nhà Trần.
- Văn bản không đơn thuần là kể lại sự kiện lịch sử, con người có thật mà có sự đan xen với yếu tố hư cấu, tưởng tượng, có sự bộ sung, sáng tạo của tác giả.
- Bối cảnh của văn bản là một hoàn cảnh xã hội cụ thể đặt trong một sự kiện lịch sử cuộc chiến đánh quân Mông-Nguyên lần thứ hai của quân đội nhà Trần.
- Nhân vật chính trong Bên bờ Thiên Mạc (Hà Ân), ngoài những nhan vật chính có thật trong lịch sử như Trần Quốc Tuấn, Trần Bình Trọng còn có các nhân vật hư cấu như cha con ông già Màn Trò - Hoàng Đỗ.
- Văn bản có các từ ngữ chỉ tước hiệu hay danh xưng thời phong kiến như: nô tì, tướng quân...
Câu 5. Trong đoạn trích trên, điều gì gây ấn tượng sâu sắc nhất đối với em? Vì sao?
Trong đoạn trích trên, điều gây ấn tượng sâu sắc nhất đối với em là lòng yêu nước của nhân vật Hoàng Đỗ. Bởi Hoàng Đỗ là một cậu bé ngoan ngoãn, nhanh nhẹn và có lòng yêu nước nồng nàn từ khi còn rất nhỏ, đây quả là một đức tính tốt và đáng để học hỏi cậu bé. “ Phải trung với nước. Dù có chết cho nước cháu cũng không sợ” mặc dù cậu bé này vẫn còn nhỏ tuổi nhưng trong thâm tâm cậu đã cháy lên ngọn lửa yêu nước vô cùng lớn, sẵn sàng hi sinh vì nước, dù có chết thì cũng chẳng sợ gì.
Câu 6. Đoạn trích Bên bờ Thiên Mạc giúp em hiểu thêm được gì về tấm lòng của những người con nước Việt khi đất nước có giặc ngoại xâm?
Đoạn trích Bên bờ Thiên Mạc giúp em hiểu thêm về tinh thần yêu nước của nhân dân ta từ xưa đến nay. Lòng yêu nước là động lực, sức mạnh để nhân dân ta ra sức chiến đấu bảo vệ tự do của dân tộc. Trước kẻ thù lớn mạnh, với lòng yêu nước nồng nàn, nhân dân ta vẫn quyết tâm chiến đấu. Điều đó được thể hiện qua cậu bé Hoàng Đỗ trong đoạn trích, dù còn rất nhỏ nhưng cậu đã có lòng trung với với nước, căm thù giặc ngoại xâm, sẵn sàng hi sinh thân mình để làm nhiệm vụ. Có thể nói, khi đất nước có giặc ngoại xâm, những người con đất Việt luôn sẵn sàng đứng lên để bảo vệ độc lập dân tộc.
PHẦN THAM KHẢO MỞ RỘNG TÁC PHẨM
Giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật trong văn bản Bên bờ Thiên Mạc
Bài giải:
- Giá trị nội dung: tinh thần yêu nước của nhân dân ta từ xưa đến nay. Lòng yêu nước là động lực, sức mạnh để nhân dân ta ra sức chiến đấu bảo vệ tự do của dân tộc.
- Giá trị nghệ thuật:
+ Cách diễn tả tâm lý nhân vật độc đáo, phương thức đối thoại hấp dẫn làm cho câu chuyện hay hơn, sinh động hơn.
+ Sự kết hợp nhuần nhị giữa kiến thức lịch sử vững chãi, cảm xúc dồi dào, tưởng tượng phong phú của tác giả.
![Ảnh minh họa (Nguồn internet) ảnh 1](https://alltop.vn/backend/media/images/posts/1385/Bai_van_nghi_luan_ve_loi_ich_cua_viec_doc_sach_lop_12_hay_nhat_mau_10-197136.jpg)
Bài soạn "Bên bờ Thiên Mạc" (Ngữ văn 8 - SGK Cánh diều) - mẫu 5
I. Tác giả Hà Ân
1. Tiểu sử
- Hà Ân, tên thật là Hoàng Hiển Mô, sinh ngày 16 tháng 1 năm 1928 và mất ngày 25 tháng 1 năm 2011 tại Hà Nội, quê gốc của ông cũng là ở Hà Nội.
- Ông được biết đến là một nhà văn Việt Nam nổi tiếng với các tác phẩm tiểu thuyết lịch sử, truyện kể lịch sử và dã sử. Ông nổi tiếng với các tác phẩm tiểu thuyết lịch sử, truyện kể lịch sử, dã sử và đã được tặng nhiều giải thưởng văn học uy tín.
- Ông có bốn người con, ba gái và một trai. Năm 1978, vợ của ông qua đời để lại cho ông nuôi dạy các con còn nhỏ.
- Năm 1947, ông tham gia vào Trung đoàn thủ đô liên khu I trong cuộc kháng chiến chống lại thực dân Pháp. Sau đó, ông làm trưởng ty Hoa kiều vụ tỉnh Lào Cai vào năm 1948. Năm 1955, ông trở về làm giáo viên văn hóa tại trường quân y và hậu cần.
- Từ năm 1964, Hà Ân đã bắt đầu làm công việc nghiên cứu tại Viện bảo tàng quân đội. Sau đó, từ năm 1964, ông trở thành biên tập viên cho Nhà xuất bản Hà Nội cho đến khi nghỉ hưu vào năm 1990.
2. Đặc điểm nghệ thuật
- Hà Ân là một trong những nhà văn hiếm hoi viết tiểu thuyết lịch sử. Các tác phẩm của ông thường có nhân vật làm tình báo. Trong việc viết về lịch sử, Hà Ân luôn cố gắng đạt tới những quan niệm riêng và chính xác: “Người viết cần phải có kiến thức vững chắc của sử gia và tưởng tượng sáng tạo phong phú của tiểu thuyết gia”, và điều quan trọng nhất là phải có tấm lòng thành và trong sáng.
- Những tiểu thuyết lịch sử của Hà Ân cho thấy sự kết hợp tốt giữa kiến thức lịch sử vững chắc và cảm xúc dồi dào, tưởng tượng phong phú của nhà văn. Ông đã thành công trong việc "làm chủ lịch sử bằng ngòi bút tưởng tượng phong phú của mình". Đồng thời, tác phẩm của ông còn thể hiện sự tìm kiếm bản chất vẻ đẹp của con người Việt Nam qua những chiến công của cha ông và những nhân vật lịch sử đẹp của dân tộc, đặc biệt trong cuộc chiến đấu trường kỳ chống ngoại xâm bảo vệ tổ quốc.
- Truyện của Hà Ân có sức cuốn hút, dẫn dắt người đọc vào thế giới hấp dẫn đầy những bất ngờ, lý thú của quá khứ. Đề tài lịch sử của Hà Ân thường khá tập trung, gồm những nhân vật lịch sử như Ông Trạng thả diều, bà Ỷ Lan trong thời Lý, một ông vua anh minh và một bác học lỗi lạc trong thời Lê.
3. Các tác phẩm nổi bật
- Tướng quân Nguyễn Chích (1962)
- Quận He khởi nghĩa (1963)
- Nguyễn Trung Trực (1964)
- Phú Riềng đỏ (1965)
- Bên bờ Thiên Mạc (1967)
- Tổ quốc kêu gọi (1973)
- Người Thăng Long (1980)
- Lưỡi gươm nhân ái (1981)
- Ông Trạng thả diều (1982)
- Mùa chim ngói (truyện ngắn, 1995).
- Ngoài ra ông còn viết một số kịch bản phim hoạt hình, đến nay Hà Ân đã cho xuất bản gần 20 tập truyện và tiểu thuyết.
II. Tác phẩm Bên bờ Thiên Mạc
1. Thể loại
Truyện ngắn
2. Nội dung chính
Truyện "Bên bờ Thiên Mạc" là tập truyện lịch sử kể về vị tướng Trần Bình Trọng tài năng đã hy sinh anh dũng trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông lần thứ 2 khi ông mới 26 tuổi (năm 1285).
3. Tóm tắt
Trần Quốc Tuấn giao nhiệm vụ quan trọng cho Hoàng Đỗ, con ông già Màn Trò, một nô tì ở vùng đất Thiên Mạc. Trước khi giao nhiệm vụ, ông căn dặn cậu về sự quan trọng của nhiệm vụ và cho biết nếu gặp giặc phải cố gắng trốn thoát, nếu không phải nhai nuốt bản lệnh không được để lọt vào tay quân giặc. Thế nhưng, dù gì thì Hoàng Đỗ vẫn là một đứa trẻ, vẫn có những nỗi sợ hãi và lo lắng. Hoàng Đỗ tự mình nghĩ ra cách để chiến thắng lũ giặc và được Trần Quốc Tuấn thưởng cho bộ quần áo chiến và một thanh kiếm. Ông còn lột làn da có thích chàm ba chữ “Quan trung khách” lên trán cậu bé. Đây là ba chữ đại diện cho thân phận của những người tự do, phân biệt với các nô tì thân phận thấp hèn. Với cậu bé, chắc hẳn đây sẽ là món quà mà cậu khát khao và trân quý lắm. Sau đó, Trần Quốc Tuấn còn nhận Hoàng Đỗ là em nuôi.
4. Đặc sắc nghệ thuật
- Cách diễn tả tâm lý nhân vật độc đáo, phương thức đối thoại hấp dẫn làm cho câu chuyện hay hơn, sinh động hơn.
- Sự kết hợp nhuần nhị giữa kiến thức lịch sử vững chãi, cảm xúc dồi dào, tưởng tượng phong phú của tác giả.
![Ảnh minh họa (Nguồn internet) ảnh 1](https://alltop.vn/backend/media/images/posts/1385/Bai_soan_Ben_bo_Thien_Mac_Ngu_van_8_-_SGK_Canh_dieu_-_mau_5-239572.jpg)
Bài soạn "Bên bờ Thiên Mạc" (Ngữ văn 8 - SGK Cánh diều) - mẫu 6
Phân tích tác phẩm
Tác giả Hà Ân tên thật là Hoàng Hiền Mô, quê ở Hà Nội; là một nhà văn Việt Nam. Ông nổi tiếng với các tác phẩm tiểu thuyết lịch sử, truyện kể lịch sử và dã sử. Bên bờ Thiên Mạc là tập truyện lịch sử gồm năm chương, kể về một địa danh lịch sử nổi tiếng gắn với tên tuổi những người anh hùng thời nhà Trần trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên lần thứ 2.
Đoạn trích Bên bờ Thiên Mạc thuộc chương 4, phần 2, kể về việc Trần Quốc Tuấn giao nhiệm vụ hết sức quan trọng và tuyệt mật cho Hoàng Đỗ, côn ông già Màn Trò, một nô tì ở vùng Thiên Mạc. Trần Quốc Tuấn cũng dành một phần thưởng dành cho Hoàng Đỗ. Đoạn trích cũng đã thể hiện tình yêu quê hương đất nước một cách tha thiết và mãnh liệt, khi dân ta đang bị quân giặc xâm lược.
Mở đầu, là chuyện Trần Quốc Tuấn gặp cậu bé chăn ngựa, trông cậu bé cũng sáng sủa và hiểu rất rõ về bãi lầy. Nơi mà chút nữa cậu bé sẽ mang bản lệnh trao cho Thượng tướng quân. Trần Quốc Tuấn đã giao cho Hoàng Đỗ một nhiệm vụ vô cùng quan trọng có liên quan tới vận mệnh của đất nước. Trước khi giao, ông đã có những lời căn dặn cho cậu bé vì đây là việc lớn nên không thể để xảy ra sai sót nào được. Khi gặp giặc là phải cố gắng vượt thoát, còn nếu vượt không được phải nhau nuốt bản lệnh không để cho quân giặc lấy được bản lệnh đó.
Hoàng Đỗ là một cậu bé ngoan ngoãn, nhanh nhẹn và có lòng yêu nước nồng nàn từ khi còn rất nhỏ, đây quả là một đức tính tốt và đáng để học hỏi cậu bé. “ Phải trung với nước. Dù có chết cho nước cháu cũng không sợ” mặc dù cậu bé này vẫn còn nhỏ tuổi nhưng trong thâm tâm cậu đã cháy lên ngọn lửa yêu nước vô cùng lớn, sẵn sàng hi sinh vì nước, dù có chết thì cũng chẳng sợ gì. Thế nhưng vì cậu cũng chỉ một cậu bé nên đứng trước với việc lớn như này mà bản thân mình phải tự làm cậu cũng tỏ ra lo lắng và sợ hãi. Cậu sợ đi nửa đường bị giặc bao vây, miệng thì nói sợ là vậy nhưng chính cậu bé lại tự nghĩ ra cách làm sao để mình chiến thắng lũ giặc và nếu có phải chết cậu cũng phải kéo lấy mấy tên giặc chết theo.
Nhiều thắc mắc là vậy nhưng cậu bé cũng rất thông minh tính toán cả việc lỡ nuốt bản lệnh rồi thì lấy gì đưa cho Thượng tướng quân. Cậu bé tuy nhỏ tuổi mà thông minh vô cùng, dám làm cả việc lớn không sợ nguy hiểm, không sợ chết.
Trần Quốc Tuấn quả thật rất có mắt nhìn người. Hoàng Đỗ chỉ là một đứa trẻ nhưng khi được ông giao nhiệm vụ cậu cũng sẵn sàng nhận và làm. Ông còn suy nghĩ thêm nếu như đất nước có thêm nhiều người lính có tấm lòng gan dạ, sẵn sàng hiến thân vì nước thì thật hạnh phúc và tốt biết bao.
Vì sự can đảm và lòng gan dạ, sẵn sàng vì nước mà hiến thân mình của cậu bé nên ông quyết định tìm một phần thưởng để thưởng cho cậu bé. Đang trong thời gian giặc hoành hành xâm chiếm nước ta nên ông chẳng có gì ngoài mấy bộ quần áo chiến và thanh kiếm dùng làm vật giữ mình ra thì ông không có gì khác. Cậu còn ít tuổi quá nên áo chiến và kiếm cũng không dùng được. Suy nghĩ hồi lâu bỗng nhìn xuống mặt Hoàng Đỗ và sực nhớ ra một điều lớn lao. Ông đã rút thanh kiếm ra, dùng mũi kiếm rạch lên trán cậu bé một ô vuông nhỏ và lột làn da có thích chàm ba chữ “Quan trung khách” ba chữ này là để phân biệt thân phận những người dân tự do với các nô tì thân phận thấp hèn gần như loài vật. Cậu bé hẳn sẽ khao khát điều này lắm vì khi lột bỏ ba chữ đó đi thân phận của cậu không còn là một nô tì nữa, cuộc đời của cậu sẽ bớt cơ cực, khổ sở đi. Trần Quốc Tuấn với tấm lòng rộng lượng, nhân hậu đã nhận Hoàng Đỗ là em nuôi của mình, điều này chắc chẳng bao giờ cậu dám mơ tưởng đến. Việc cậu làm cũng xuất phát từ lòng yêu nước mãnh liệt, một lòng vì đất nước của mình. Thế nhưng, điều mà cậu không ngờ là cậu lại được một phần thưởng lớn như vậy.
Sự xúc động của già Màn Trò khi nhìn lên trán đứa con trai của mình. Ông sửng sốt và cảm thấy vô cùng vui sướng. Thâm chí, ông còn không tin vào mắt mình hỏi con trai có thật không con. Niềm vui sướng của người cha khi thầy con trai mình thoát khỏi thân phận nô tì, cuộc đời của cậu như được bước sang một trang mới sáng sủa hơn, đỡ cực khổ hơn trước. Cũng vì lòng dũng cảm, sẵn sàng làm nhiệm vụ có liên quan tới vận mệnh của đất nước mà cậu bé đã được trao phần thưởng vô cùng quý báu này.
Trần Quốc Tuấn là người có mắt nhìn người rất tinh tế và nhìn đúng người. Hoàng Đỗ là cậu bé tuy còn ít tuổi nhưng đã có lòng yêu nước nồng nàn, sẵn sàng hiến thân mình vì đất nước thân yêu. Truyện Bên bờ Thiên Mạc là một tác phẩm hay và ý nghĩa ngợi ca tấm lòng và tinh thần yêu nước của tầng lớp quần chúng, nhân dân.
![Ảnh minh họa (Nguồn internet) ảnh 1](https://alltop.vn/backend/media/images/posts/1385/Bai_van_nghi_luan_ve_loi_ich_cua_viec_doc_sach_lop_12_hay_nhat_mau_7-197116.jpg)
Hãy đăng nhập để bình luận
Đăng nhập bằng facebook hoặc google để bình luận .