* Nội dung chính: Thế giới mạng và tôi

Cách nhìn nhận về thế giới mạng thông qua trải nghiệm cá nhân của tác giả. Cuối văn bản, tác giả đưa đến một thông điệp cho người đọc: tỉnh táo trong thế giới mạng để biết nhìn ra chân giá trị của mình, của người.

* Một số điều cần lưu ý khi đọc văn bản:

• Cách nhìn nhận về thế giới mạng thông qua một trải nghiệm cá nhân.

- Thế giới mạng là nơi ta có thể thoải mái bộc lộ cảm xúc hoặc nêu quan điểm cá nhân.

- Thế giới mạng như một tấm gương của cuộc sống, phản chiếu nhiều mặt của con người, của xã hội.

- Là nơi kết nối, giao lưu, tạo dựng những mối quan hệ.

• Việc xác định thái độ chủ động trước thế giới mạng.

- Những gì bạn viết trên mạng phản ánh một phần con người bạn.

- Cũng như trong cuộc sống, những quan điểm của bạn cũng phải chịu sự va đập của thế giới mạng. Bạn “ném” ra cái gì thì thế giới mạng sẽ trả lại bạn cái đó.

- Đối diện với cuộc sống phong phú, đa dạng ấy, ta cần phải tỉnh táo để nhận ra giá trị của mình cũng như của mọi người.

• Sức hấp dẫn riêng của cách nghị luận dưới hình thức tâm sự, thổ lộ.

- Biến bài nghị luận tưởng chừng như khô khan trở nên nhẹ nhàng, sâu lắng, như một cuộc nói chuyện thân mật giữa hai người bạn. Từ đó, thông điệp dễ đi vào lòng người đọc.

Câu 1:

Cách nhìn nhận thế giới mạng thông qua một trải nghiệm cá nhân.

Nhận ra muôn mặt của cuộc sống, hoặc khả năng “biến hóa” của chính mình:

• Trên thế giới mạng, bạn sẽ được thể hiện mọi tính cách, cung bậc cảm xúc…
• Bạn có thể nhảy từ “nhà” này sang “nhà” khác, ngó nghiêng ngắm nhìn chủ nhà và các mối quan hệ của họ.
• Nói/viết bằng thứ ngôn ngữ do bạn lựa chọn, chỉ cần được là chính mình trong/tại thời điểm đó.
• Khả năng chia sẻ và cộng hưởng nhiều lần, từ những món quan hệ “ảo” có thể tìm thấy những người bạn thực sự…

Câu 2:

Việc xác định thái độ chủ động trước thế giới mạng.

Mạng cho con người một cuộc sống phong phú, đa dạng, đặt con người trước thử thách khi đối diện tấm gương phóng đại ấy: tỉnh táo để biết nhìn ra chân giá trị của chính mình, của người.

Câu 3:

Sức hấp dẫn riêng của cách nghị luận dưới hình thức tâm sự, thổ lộ.

Nghị luận dưới hình thức tâm sự, thổ lộ giúp bài nghị luận trở nên hấp dẫn, không còn khô khan mà trở nên dễ tiếp, đón nhận hơn.

Nội dung chính

Tác giả đưa ra những trải nghiệm, nhận xét của mình về thế giới mạng. Qua đó mong muốn mọi người biết cách sử dụng mạng xã hội hợp lí, đem lại hiệu quả.

Câu 1

Cách nhìn nhận về thế giới mạng thông qua một trải nghiệm cá nhân.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản và tìm kiếm thông tin

Lời giải chi tiết:

Nhận ra muôn mặt của cuộc sống, hoặc khả năng “biến hóa” của chính mình:

+Trên thế giới mạng, bạn sẽ được thể hiện mọi tính cách, cung bậc cảm xúc…

+Bạn có thể nhảy từ “nhà” này sang “nhà” khác, ngó nghiêng ngắm nhìn chủ nhà và các mối quan hệ của họ.

+Nói/viết bằng thứ ngôn ngữ do bạn lựa chọn, chỉ cần được là chính mình trong/tại thời điểm đó.

+Khả năng chia sẻ và cộng hưởng nhiều lần, từ những món quan hệ “ảo” có thể tìm thấy những người bạn thực sự…

Câu 2

Việc xác định thái độ chủ động trước thế giới mạng.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản và tìm kiếm thông tin

Lời giải chi tiết:

- Những gì bạn viết trên mạng phản ánh một phần con người bạn. 

- Cũng như trong cuộc sống, những quan điểm của bạn cũng phải chịu sự va đập của thế giới mạng. Bạn “ném” ra cái gì thì thế giới mạng sẽ trả lại bạn cái đó.

- Đối diện với cuộc sống phong phú, đa dạng ấy, ta cần phải tỉnh táo để nhận ra giá trị của mình cũng như của mọi người.

Câu 3

Sức hấp dẫn riêng của cách nghị luận dưới hình thức tâm tình, thổ lộ.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn và rút ra kết luận

Lời giải chi tiết:

Biến bài nghị luận tưởng chừng như khô khan trở nên nhẹ nhàng, sâu lắng, như một cuộc nói chuyện thân mật giữa hai người bạn. Từ đó, thông điệp dễ đi vào lòng người đọc.

1. Cách Nhìn Nhận Về Thế Giới Mạng Thông Qua Một Trải Nghiệm Cá Nhân.

Học sinh trả lời dựa trên những trải nghiệm của mình.

Gợi ý:
Cách nhìn nhận về thế giới mạng thông qua một trải nghiệm cá nhân của tác giả:
Thế giới mạng:
- Là nơi con người có thể tự do bày tỏ cảm xúc, suy nghĩ của mình.
- Là nơi mọi người có thể làm bất cứ điều gì họ muốn.
- Phản ánh tính cách, bản chất của một người.
- Cho thấy khả năng chia sẻ và cộng hưởng.
- Là tấm gương phóng đại nhiều lần những mặt tốt xấu của mỗi cá nhân, của một xã hội.

2. Việc Xác Định Thái Độ Chủ Động Trước Thế Giới Mạng

Trả lời:
Tác giả nhấn mạnh vào việc con người cần chủ động trước thế giới mạng để tỉnh táo nhận ra được những giá trị chân chính của bản thân và của người khác.

3. Sức Hấp Dẫn Riêng Của Cách Nghị Luận Dưới Hình Thức Tâm Sự, Thổ Lộ.

Trả lời:

Việc tác giả viết bài nghị luận dưới hình thức tâm sự, thổ lộ khiến cho người đọc cảm thấy:
- Gần gũi, dễ dàng tiếp nhận những thông tin được đưa trong bài.
- Thuyết phục trước những lí lẽ mà tác giả đưa ra.

Bài tập 6. Đọc lại văn bản Thế giới mạng & tôi trong SGK Ngữ văn 10, tập một (tr. 95 – 96) và trả lời các câu hỏi:

1. Xác định ý tưởng chính mà tác giả muốn trình bày qua văn bản.
2. Dựa vào nội dung của văn bản, hãy thử trả lời câu hỏi: Thế giới mạng là gì?
3. Bạn có thể nói gì về đối tượng “tôi” được đề cập trong văn bản? Hãy chỉ ra những điểm khiến bạn nhận thấy giữa bạn và đối tượng “tôi” có sự gặp gỡ, tương đồng.
4. Theo bạn, điều gì đã làm nên nét riêng của cách nghị luận ở văn bản này?
5. Bạn nhận ra những đặc điểm quen thuộc gì của loại văn bản ta vẫn thường gặp trên mạng xã hội? (Lưu ý: Khi nêu đặc điểm, cần đưa ra các bằng chứng cụ thể).

Bài giải:

1. Thế giới mạng đưa lại cho người tham gia một cuộc sống phong phú, đa dạng nhưng cũng đặt ra nhiều thử thách để họ nhìn ra giá trị thật của chính mình và của người khác.

2. Thế giới mạng là sự kết nối của tất cả mọi người trên toàn cầu. Đó có thể là giữa những người thân quen hoặc là những kẻ xa lạ với nhau. Thế giới mạng là nơi mọi người giao lưu, khoảng cách được đẩy lùi. Chúng ta được nói, được xem, được bình phẩm những vấn đề được đăng tải. Một môi trường vừa có lợi nhưng cũng rất có hại nếu chúng ta không biết cách sử dụng.

Thế giới mạng có khả năng mê hoặc rất lớn nhưng đồng thời cũng là sức mạnh có thể huỷ diệt một cá nhân trong chốc lát; có khi nó làm vơi bớt những nỗi cô đơn nhưng ngược lại cũng có thể làm nỗi cô đơn thêm nhiều. 

3. Đối tượng “tôi” có thể là tác giả, cũng có thể là người nào đó của thế giới mạng. Những điều có thể nói về “tôi”:

- “Tôi” là người đã nếm trải nhiều cung bậc cuộc sống mà thế giới mạng đưa lại. 

- “Tôi” có sự chủ động, tự tin khi đối diện với mọi điều phức tạp, xô bồ của thế giới mạng.

- “Tôi” tham gia vào thế giới mạng để có cơ hội hiểu thêm chính mình cũng như cuộc đời nói chung.

4. Những nét riêng đó là: 

- Dùng đại từ “ta” (một lần) và “bạn” (thường xuyên) để tạo sự gần gũi trong giao tiếp giữa người viết và người đọc. Với hai đại từ này, tác giả đã hoà lẫn với người đọc với "tôi", trong “tôi” có “bạn” trong “bạn” có “tôi”. Người đọc cảm thấy mỗi lời nói đều hướng về mình, nói “câu chuyện” của chính mình, do vậy, dễ có được sự đồng cảm với chính tác giả trên vấn đề đang được bàn bạc.

-  Giọng văn dí dỏm, hài hước đã được sử dụng rất hợp lí, có tác dụng tạo nên không khí dân chủ cho cuộc đối thoại ngầm ẩn được triển khai trong văn bản.

5. 

- Văn bản sử dụng nhiều kí tự, từ ngữ thường thấy của loại văn bản trên mạng xã hội. Về kí hiệu, gạch chéo (/) được dùng để chỉ tương quan đồng đẳng giữa các đối tượng được liệt kê và mỗi đối tượng này có thể ứng với một trường hợp nào đó tuỳ người đọc lựa chọn khi liên hệ với bản thân mình. Về từ ngữ, có sự xuất hiện của nhiều tiếng lóng: “nhà”, “sến như con hến”,... Bên cạnh đó là những từ trong tiếng Anh (được để nguyên dạng) chỉ các đối tượng hay hoạt động gắn liền với internet: “status” “comment”, “note”, “entry”.

- Trình bày tự nhiên, tạo sự gần gũi, gây cảm giác người viết đang chuyện trò trực tiếp với người đọc. 

I. Tác giả văn bản Thế giới mạng và tôi

- Nguyễn Thị Hậu sinh năm 1958, là nhà nghiên cứu khảo cổ, văn hóa.

II. Tìm hiểu tác phẩm Thế giới mạng và tôi

1. Xuất xứ: trích từ cuốn sách Thế giới mạng và tôi, NXB Văn học, Hà Nội.
2. Phương thức biểu đạt: Nghị luận
3. Tóm tắt:

Văn bản trình bày quan điểm và những trải nhiệm cá nhân của tác giả về thế giới mạng. Từ đó khẳng định chúng ta nên biết cách sử dụng mạng xã hội hợp lí và văn minh để mang lại những kết quả tốt.

Bố cục: Chia văn bản làm 3 phần

- Đoạn 1: Từ đầu đến “nhạt đi và nhẹ đi”: Thế giới mạng là nơi bày tỏ mọi suy nghĩ, quan điểm của con người.

- Đoạn 2: Tiếp theo đến “của một xã hội”: Cần ứng xử văn minh trên mạng xã hội

- Đoạn 3: Còn lại: Những điều tích cực khi sử dụng mạng xã hội.

Giá trị nội dung:

- Văn bản nêu ra những lợi ích tích cực từ mạng xã hội và cách sử dụng mạng xã hội văn minh

Giá trị nghệ thuật:

- Văn bản đưa ra các lí lẽ, dẫn chứng thuyết phục người đọc

- Lập luận chặt chẽ

- Ngôn từ giản dị, dễ hiểu.

III. Tìm hiểu chi tiết tác phẩm Thế giới mạng và tôi

• Cách nhìn nhận về thế giới mạng

- Cách nhìn nhận về thế giới mạng thông qua trải nghiệm cá nhân của tác giả đem đến cho bạn sự đồng cảm hoặc một cách nghĩ mới về mạng xã hội hiện nay.

- Tác giả đã nhấn mạnh việc con người cần chủ động trước thế giới mạng để biết tận dụng nó một cách hợp lý, có ích, làm chủ được bản thân không chỉ trên mạng mà còn ngoài đời thực.

- Với hình thức tâm sự, thổ lộ, bài nghị luận khiến độc giả cảm thấy gần gũi, dễ dàng tương tác và đón nhận những ý kiến, không cảm thấy đây như một bài dùng để phê phán hay khuyên răn, yêu cầu.

• Thông điệp văn bản

- Văn bản trình bày quan điểm và những trải nhiệm cá nhân của tác giả về thế giới mạng. Từ đó khẳng định chúng ta nên biết cách sử dụng mạng xã hội hợp lí và văn minh để mang lại những kết quả tốt.

Yêu cầu (trang 95 SGK Ngữ Văn 10 Tập 1)

– Cách nhìn nhận về thế giới mạng thông qua trải nghiệm cá nhân của tác giả đem đến cho bạn sự đồng cảm hoặc một cách nghĩ mới về mạng xã hội hiện nay.

– Tác giả đã nhấn mạnh việc con người cần chủ động trước thế giới mạng để biết tận dụng nó một cách hợp lý, có ích, làm chủ được bản thân không chỉ trên mạng mà còn ngoài đời thực.

– Với hình thức tâm sự, thổ lộ, bài nghị luận khiến độc giả cảm thấy gần gũi, dễ dàng tương tác và đón nhận những ý kiến, không cảm thấy đây như một bài dùng để phê phán hay khuyên răn, yêu cầu.