Câu 1

Xác định mục đích viết và mục đích lồng ghép các yếu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm (và nghị luận nếu có) vào văn bản thông tin theo mẫu dưới đây (làm vào vở):

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ hai văn bản trên.

- Chú ý các chi tiết có yếu tố miêu tả, biểu cảm, nghị luận

Lời giải chi tiết:

Văn bản

Mục đích viết

Yếu tố được lồng ghép

Mục đích lồng ghép

Tranh Đông Hồ - nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam

Giới thiệu về tranh dân gian Đông Hồ.

Miêu tả, tự sự, biểu cảm.

Làm cho những thông tin của văn bản hiện lên rõ ràng, cụ thể. Từ đó, văn bản trở nên hấp dẫn và thuyết phục hơn.

Chợ nổi – nét văn hóa sông nước miền Tây

Giới thiệu về những phiên chợ nổi.

Miêu tả, biểu cảm.

Giúp văn bản trở nên hấp dẫn, thuyết phục và bộc lộ được tình cảm của người viết.

Câu 2

Xác định phương thức, thể loại, tác dụng của việc sử dụng phương tiện ngôn ngữ, phi ngôn ngữ trong các văn bản thuộc bài học này theo mẫu dưới đây (làm vào vở):

Phương pháp giải:

     Đọc kĩ các văn bản.

Lời giải chi tiết:

Văn bản

Thể loại, kiểu văn bản

Phương tiện

Tác dụng

Tranh Đông Hồ - nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam

Văn bản thông tin tổng hợp.

Hình ảnh, các thuật ngữ của nghệ thuật sản xuất tranh Đông Hồ (tay co).

Giúp văn bản thêm sinh động, rõ ràng, hấp dẫn.

Nhà hát Trần Hữu Trang khánh thành phòng truyền thống

Bản tin – tin tổng hợp

Hình ảnh, ngôn ngữ.

Giúp văn bản thêm sinh động, rõ ràng, hấp dẫn.

Thêm một bản dịch ‘’Truyện Kiều’’ sang tiếng Nhật

Bản tin – tin vắn

Ngôn ngữ

Lí ngựa ô ở hai vùng đất

Thơ

Từ địa phương (phá, truông)

Giúp người đọc dễ tiếp nhận cái hay, cái thú vị.

Chợ nổi- nét văn hoá của sông nước miền Tây

Văn bản thông tin tổng hợp.

Hình ảnh, từ ngữ địa phương (hôn, bẹo)

Giúp văn bản thêm sinh động, rõ ràng, hấp dẫn.

Câu 3

Nêu một số nét tương đồng và khác biệt về cách đưa tin và sự bộc lộ quan điểm của người viết trong một bản tin theo mẫu dưới đây (làm dưới đây):

Hình ảnh (trang 108, SGK Ngữ Văn 10, tập một)

Phương pháp giải:

- Đọc kĩ hai văn bản.

- Chú ý cách đưa tin và quan điểm của người viết.

Lời giải chi tiết:

Văn bản

Cách đưa tin

Quan điểm của người viết

Nhà hát Trần Hữu Trang khánh thành phòng truyền thống

Đưa tin đầy đủ, cụ thể, nhanh chóng về thời gian, địa điểm, người tham dự, các sự kiện khác diễn ra hôm đó

Tôn trọng các giá trị văn hóa, đưa tin đúng thực tế, đảm bảo tính khách quan

Thêm một bản dịch ‘’Truyện Kiều’’ sang tiếng Nhật

Tóm tắt những thông tin chính, quan trọng nhất một cách ngắn gọn, hàm súc

Đảm bảo tính khách quan, chuẩn xác, lập trường nhân văn

Câu 4

Nêu tóm tắt một số điểm khác biệt mà bạn cho là đáng lưu ý trong quy trình viết văn bản Nghị luận về một vấn đề xã hội và Viết báo cáo kết quả nghiên cứu một vấn đề (có thể sử dụng mẫu bảng dưới đây và làm vào vở):

Hình ảnh (trang 108, SGK Ngữ Văn 10, tập một)

Phương pháp giải:

     Đọc kĩ lý thuyết về hai kiểu bài này.

Lời giải chi tiết:

Các bước

Kiểu bài Báo cáo kết quả nghiên cứu một vấn đề

Kiểu bài Nghị luận về một vấn đề xã hội

Bước 1: Chuẩn bị viết

Xác định đề tài nghiên cứu. Đề tài phải có tính thiết thực, phù hợp.

Chọn đề tài mà bản thân thấy quen thuộc, hứng thú, có những ý kiến khác biệt

Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý

Chia thành các đề mục, bố cục rõ ràng

Cần có luận điểm, dẫn chứng lý lẽ. Bố cục cần được sắp xếp cho phù hợp

Bước 3: Viết bài

- Nhan đề ngắn gọn, xúc tích, có nội dung và từ khóa.

- Có phần tóm tắt.

- Sử dụng ngôn ngữ khách quan, không dùng ngôn ngữ địa phương.

- Triển khai ý thành đoạn, thành bài (mỗi đoạn tương ứng với một luận điểm).

- Có từ ngữ liên kết.

Bước 4: Xem lại chỉnh sửa

Chỉnh sửa phải theo đúng logic, thứ tự.

Luận điểm,dẫn chứng rõ ràng. Sắp xếp phải hợp lý

Câu 5

Theo bạn, có thể gìn giữ, phát huy các di sản văn hóa dân tộc bằng cách nào? Nêu một vài đề xuất cụ thể của bạn đối với di sản văn hóa ở địa phương mình?

Phương pháp giải:

     Liên hệ tại địa phương.

Lời giải chi tiết:

Một số đề xuất cụ thể:

- Phát huy qua hình thức các tour du lịch.

- Có những chương trình quảng bá như các cuộc thi, quay video, hội chợ, lễ hội văn hóa.

- Tổ chức các chuyến tham quan, ngoại khóa.

- Đưa vào giáo dục trong nhà trường.

- Thành lập ban bảo vệ các di sản văn hóa địa phương.

- Xử lí nghiêm minh những trường hợp có hành vi phá hoại di sản văn hóa địa phương.

Câu 1. Xác định mục đích viết và mục đích lồng ghép các yếu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm (và nghị luận nếu có) vào văn bản thông tin theo mẫu dưới đây:

Văn bản

Mục đích viết

Yếu tố được lồng ghép

Mục đích lồng ghép

Tranh Đông Hồ - nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam

Giới thiệu về tranh Đông Hồ.

Miêu tả, biểu cảm

Giúp văn bản trở nên sinh động, hấp dẫn hơn.

Chợ nổi - nét văn hoá của sông nước miền Tây

Giới thiệu về chợ nổi.

Tự sự, biểu cảm

Giúp văn bản trở nên sinh động, hấp dẫn hơn.

Câu 2. Xác định dạng thức thể loại, tác dụng của việc sử dụng phương tiện ngôn ngữ, phi ngôn ngữ trong các văn bản thuộc bài học này theo mẫu dưới đây:

Văn bản

Thể loại, kiểu văn bản

Phương tiện

Tác dụng

Tranh Đông Hồ - nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam

Văn bản tổng hợp thông tin

Ngôn ngữ, phi ngôn ngữ

Giúp văn bản rõ ràng, sinh động hơn.

Nhà hát Trần Hữu Trang khánh thành phòng truyền thống

Tin tổng hợp

Ngôn ngữ, phi ngôn ngữ

Giúp văn bản rõ ràng, sinh động hơn.

Thêm một bản dịch ‘’Truyện Kiều’’ sang tiếng Nhật

Tin vắn

Ngôn ngữ

Giúp văn bản trở nên cụ thể hơn.

Lí ngựa ô ở hai vùng đất

Thơ

Ngôn ngữ

Giúp văn bản trở nên cụ thể hơn.

Chợ nổi - nét văn hoá của sông nước miền Tây

Văn bản tổng hợp thông tin

Ngôn ngữ, phi ngôn ngữ

Giúp văn bản rõ ràng, sinh động hơn.

Câu 3. Nêu một số nét tương đồng và khác biệt về cách đưa tin và sự bộc lộ quan điểm của người viết trong một bản tin theo mẫu dưới đây:

Văn bản

Cách đưa tin

Quan điểm của người viết

Nhà hát Trần Hữu Trang khánh thành phòng truyền thống

Cụ thể, đầy đủ thông tin.

Tôn trọng các giá trị văn hóa, truyền tải chính xác sự kiện diễn ra.

Thêm một bản dịch ‘’Truyện Kiều’’ sang tiếng Nhật

Ngắn gọn, rõ ràng.

Đảm bảo tính khách quan.

Câu 4. Nêu tóm tắt một số điểm khác biệt mà bạn cho là đáng lưu ý trong quy trình viết văn bản Nghị luận về một vấn đề xã hội và Viết báo cáo kết quả nghiên cứu về một vấn đề:

Các bước

Kiểu bài Viết báo cáo kết quả nghiên cứu một vấn đề

Kiểu bài nghị luận về một vấn đề xã hội

Bước 1: Chuẩn bị viết

Đề tài được nghiên cứu

Đề tài người viết yêu thích

Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý

Nhan đề, đề mục rõ ràng.

Luận điểm, lí lẽ và dẫn chứng rõ ràng.

Bước 3: Viết bài

Triển khai thành từng phần cụ thể.

Bài viết có bố cục ba phần: mở, thân và kết.

Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa

Chỉnh sửa theo quy chuẩn.

Tiếp nhận ý kiến đóng góp của thầy cô, bạn bè.

Câu 5. Theo bạn, có thể gìn giữ, phát huy các di sản văn hóa dân tộc bằng cách nào? Nêu một vài đề xuất cụ thể của bạn đối với di sản văn hóa ở địa phương mình?

• Giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống: phong tục, tập quán tốt đẹp…
• Bảo vệ, tu dưỡng các di tích văn hóa…

Câu 1 trang 107 SGK Ngữ văn 10 Tập 1

Xác định mục đích viết và mục đích lồng ghép các yếu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm (và nghị luận nếu có) vào văn bản thông tin theo mẫu dưới đây (làm vào vở):

Lời giải 

Văn bản

Mục đích viết

Yếu tố được lồng ghép

Mục đích lồng ghép

Tranh Đông Hồ - nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam

Giới thiệu về tranh Đông Hồ

Miêu tả, tự sự

Làm cho văn bản sinh động hơn

Chợ nổi – nét văn hóa sông nước miền Tây

Giới thiệu về Chợ nổi

Miêu tả, tự sự, biểu cảm

Làm cho văn bản sinh động hơn và bày tỏ được cảm xúc của người viết

 Câu 2 trang 107 SGK Ngữ văn 10 Tập 1

Xác định phương thức, thể loại, tác dụng của việc sử dụng phương tiện ngôn ngữ, phi ngôn ngữ trong các văn bản thuộc bài học này theo mẫu dưới đây (làm vào vở):

Lời giải 

Văn bản

Thể loại, kiểu văn bản

Phương tiện

Tác dụng

Tranh Đông Hồ - nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam

Văn bản thông tin tổng hợp.Hình ảnh, các thuật ngữ của nghệ thuật sản xuất tranh Đông Hồ (tay co).

Giúp văn bản thêm sinh động, rõ ràng, hấp dẫn.Nhà hát Trần Hữu Trang khánh thành phòng truyền thống

Bản tin – tin tổng hợp

Hình ảnh, ngôn ngữ.Giúp văn bản thêm sinh động, rõ ràng, hấp dẫn.

Thêm một bản dịch ‘’Truyện Kiều’’ sang tiếng Nhật

Bản tin – tin vắn

Ngôn ngữ Lí ngựa ô ở hai vùng đất

ThơTừ địa phương (phá, truông)

Giúp người đọc dễ tiếp nhận cái hay, cái thú vị.

Chợ nổi- nét văn hoá của sông nước miền Tây

Văn bản thông tin tổng hợp.Hình ảnh, từ ngữ địa phương (hôn, bẹo)

Giúp văn bản thêm sinh động, rõ ràng, hấp dẫn.

Câu 3 trang 108 SGK Ngữ văn 10 Tập 1

Nêu một số nét tương đồng và khác biệt về cách đưa tin và sự bộc lộ quan điểm của người viết trong một bản tin theo mẫu dưới đây (làm dưới đây):

Lời giải 

Văn bản

Cách đưa tin

Quan điểm của người viết

Nhà hát Trần Hữu Trang khánh thành phòng truyền thống

Cụ thể, đầy đủ thông tin.

Tôn trọng các giá trị văn hóa, truyền tải chính xác sự kiện diễn ra.

Thêm một bản dịch ‘’Truyện Kiều’’ sang tiếng Nhật

Ngắn gọn, rõ ràng.

Đảm bảo tính khách quan.

Câu 4 trang 108 SGK Ngữ văn 10 Tập 1

Nêu tóm tắt một số điểm khác biệt mà bạn cho là đáng lưu ý trong quy trình viết văn bản Nghị luận về một vấn đề xã hội và Viết báo cáo kết quả nghiên cứu về một vấn đề (có thể sử dụng mẫu bảng dưới đây và làm vào vở):

Lời giải 

Các bước

Kiểu bài Báo cáo kết quả nghiên cứu một vấn đề

Kiểu bài Nghị luận về một vấn đề xã hội

Bước 1: Chuẩn bị viếtXác định đề tài nghiên cứu. Đề tài phải có tín thiết thực, phù hợp.

Chọn đề tài mà bản thân thấy quen thuộc, hứng thú, có những ý kiến khác biệt

Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý

Chia thành các đề mục, bố cục rõ ràng

Cần có luận điểm, dẫn chứng lý lẽ. Bố cục cần được sắp xếp cho phù hợp

Bước 3: Viết bài

- Nhan đề ngắn gọn, xúc tích, có nội dung và từ khóa.

- Có phần tóm tắt.

- Sử dụng ngôn ngữ khách quan, không dùng ngôn ngữ địa phương.

- Triển khai ý thành đoạn, thành bài (mỗi đoạn tương ứng với một luận điểm).

- Có từ ngữ liên kết.

Bước 4: Xem lại chỉnh sửa

Chỉnh sử phải theo đúng logic, thứ tự.

Luận điểm,dẫn chúng rõ ràng. Sắp xếp phải hơp lý

 Câu 5 trang 108 SGK Ngữ văn 10 Tập 1

Theo bạn, có thể gìn giữ, phát huy các di sản văn hóa dân tộc bằng cách nào? Nêu một vài đề xuất cụ thể của bạn đối với di sản văn hóa ở địa phương mình?

Lời giải 

- Phát huy qua hình thức các tour du lịch

- Có những chương trình quảng bá như các cuộc thi, quay video, hội chợ, lễ hội văn hóa

- Tổ chức các chuyến tham quan, ngoại khóa

- Đưa vào giáo dục trong nhà trường

Ví dụ như về nghệ thuật múa rối nước. Có thể tổ chức một buổi triển lãm về nghệ thuật múa rối nước. Kèm đó là các màn biểu diễn kết hợp với các video quảng bá, tuyên truyền

Tại hội nghị UNESCO “Bảo vệ di sản văn hoá của dân tộc”, trong bài phát biểu, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã từng nhấn mạnh rằng: “Đánh mất di sản, dù chỉ là một phần thì cũng chính là đánh mất bản sắc của dân tộc ta”. Di sản là một phần của quá khứ, là kết tinh sức lao động và tinh thần của cha ông còn lưu lại cho đến ngày nay. Bởi thế, giữ gìn và bảo vệ các di sản văn hóa dân tộc là trách nhiệm của mỗi con người. Giữ gìn và bảo vệ các di sản văn hóa dân tộc thể hiện lòng tôn kính và trân trọng sức lao động của các lớp người đi trước, thể hiện niềm tự hào dân tộc và ý thức bảo vệ văn hóa, bảo vệ đất nước của mỗi con người. Giữ gìn và bảo vệ các di sản văn hóa dân tộc góp phần gìn giữ vẻ đẹp của nền văn hóa nhân loại. Trước hết, phải có thái độ biết trân trọng các di sản văn hóa của dân tộc. Từ đó, kiên trì học tập, nâng cao hiểu biết, hoàn thiện bản thân, có đủ năng lực để thành công trong cuộc sống. Từ đó, góp sức mình gìn giữ và bảo vệ các di sản của đất nước. Giữ gìn và bảo vệ các di sản là không đập phá hay hủy hoại các di sản văn hóa. Hành vi đập phá, hủy hoại các di sản là đi ngược lại với đạo đức, đi ngược lại tiến trình phát triển của lịch sử loài người. Đó cũng là sự xúc phạm lớn nhất đối với sự tồn tại của con người và các nền văn hóa trên mặt đất này. Giữ gìn vẻ đẹp cổ kính và tôn nghiêm các di tích văn hóa, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh là thể hiện lòng thành kính đối với cha ông, lòng tôn giữ các giá trị vĩnh hằng. Nhắc nhở mọi người giữ gìn, bảo vệ di sản văn hóa. Tổ chức tuyên truyền về giá trị và sự cần thiết phải giữ gìn và bảo vệ các di sản văn hóa. Chỉ khi ai cũng có được ý thức trân trọng, tự hòa về các di sản, khi đó, con người mới tự giác thực hiện các nghĩa cử cao đẹp. Các di sản văn hóa góp phần làm đẹp cuộc sống của chúng ta. Mỗi di sản văn hóa khẳng định truyền thống của dân tộc, thể hiện công đức của các thế hệ tổ tiên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Giữ gìn và bảo vệ các di sản văn hóa dân tộc là góp phần phát huy sự nghiệp xây dựng, phát triển nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc.

Câu 1: Xác định mục đích viết và mục đích lồng ghép các yếu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm ( và nghị luận nếu có) vào văn bản thông tin theo mẫu dưới đây

Trả lời:

Văn bản

Mục đích viết

Yếu tố được lồng ghép

Mục đích lồng ghép

Tranh Đông Hồ- nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam

Giới thiệu về tranh Đông Hồ

Miêu tả, tự sự

Làm cho văn bản sinh động hơn

Chợ nổi- nét văn hoá của sông nước miền Tây

Giới thiệu về Chợ nổi

Miêu tả, tự sự, biểu cảm

Làm cho văn bản sinh động hơn và bày tỏ được cảm xúc của người viết

Câu 2: Xác định phương thức, thể loại, tác dụng của việc sử dụng phương tiện ngôn ngữ, phi ngôn ngữ trong các văn bản thuộc bài học này theo mẫu dưới đây

Trả lời:

Văn bản

Thể loại, kiểu văn bản

Phương tiện

Tác dụng

Tranh Đông Hồ- nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam

Văn bản thông tin tổng hợp

Hình ảnh, thuật ngữ : ‘’tay co’’, ‘’bìa’’, ‘’ván’’

Giúp văn bản thêm sinh động, rõ ràng, phong phú.

Nhà hát Trần Hữu Trang khánh thành phòng truyền thống

Bản tin-tin tổng hợp

Hình ảnh

Giúp người đọc hình dung được điều mà người viết muốn nói đến

Thêm một bản dịch ‘’Truyện Kiều’’ sang tiếng Nhật

Bản tin-tin vắn

Lí ngựa ô ở hai vùng đất

Thơ

Từ địa phương: ‘’phá’’, ‘’truông’’

Giúp văn bản thêm phần thú vị

Chợ nổi- nét văn hoá của sông nước miền Tây

Văn bản thông tin tổng hợp

Hình ảnh, từ địa phương: ‘hôn’’, ‘’bẹo’’

Giúp minh họa rõ ràng đối tượng đang được nói đến

Câu 3: Nêu một số nét tương đồng và khác biệt về cách đưa tin và sự bộc lộ quan điểm của người viết trong một bản tin theo mâu dưới đây

Trả lời:

Văn bản

Cách đưa tin

Quan điểm người viết

Nhà hát Trần Hữu Trang khánh thành phòng truyền thống

Đưa tin đầy đủ, cụ thể về thời gian, địa điểm, người tham dự, các sự kiện khác diễn ra hôm đó

Tôn trọng các giá trị văn hóa, đưa tin đúng thực tế, đảm bảo tính khách quan

Thêm một bản dịch ‘’Truyện Kiều’’ sang tiếng Nhật

Tóm tắt nhưng thông tin chính, quan trọng nhất một cách ngắn gọn, hàm súc

Đảm bảo tính khách quan, chuẩn xác, lập trường nhân văn

Câu 4: Nêu tóm tắt một số điểm khác biệt mà bạn cho là đáng lưu ý trong quy trình viết văn bản Nghị luận về một vấn đề xã hội và Viết báo cáo kết quả nghiên cứu về một vấn đề

Trả lời:

Các bước

Nghị luận về một vấn đề xã hội

Viết báo cáo kết quả nghiên cứu về một vấn đề

Bước 1. Chuẩn bị viết

Chọn đề tài mà bản thân thấy quen thuộc, hứng thú, có những ý kiến khác biệt

Xác định đề tài nghiên cứu. Đề tài phải có tín thiết thực, phù hợp

Bước 2. Tìm ý lập dàn ý

Cần có luận điểm, dẫn chứng lý lẽ. Bố cục phải tự sắp xếp cho phù hợp

Chia thành các đề mục, bố cục rõ ràng

Bước 3. Viết bài

Triển khai ý thành đoạn, thành bài

Có từ ngữ liên kết

Có thể linh hoạt 2 cách sắp xếp

Nhan đề ngắn gọn, xúc tích, có nội dung và từ khóa

Sử dụng ngôn ngữ khách quan, không dùng ngôn ngữ địa phương

Bước 4. Xem lại chỉnh sửa

Luận điểm, dẫn chúng rõ ràng. Sắp xếp phải hơp lý

Chỉnh sử phải theo đúng logic, thứ tự

Câu 5: Theo bạn, có thể gìn giữ, phát huy các di sản văn hóa dân tộc bằng cách nào ? Nêu một vài đề xuất cụ thể của bạn đối với di sản văn hóa ở địa phương mình ?

Trả lời:

• Phát huy qua hình thức các tour du lịch
• Có những chương trình quảng bá như các cuộc thi, quay video, hội chợ, lễ hội văn hóa
• Tổ chức các chuyến tham quan, ngoại khóa
• Đưa vào giáo dục trong nhà trường

Ví dụ như về nghệ thuật múa rối nước. Có thể tổ chức một buổi triển lãm về nghệ thuật múa rối nước. KÈm đó là các màn biểu diễn kết hợp với các video quảng bá, tuyên truyền

Ngày nay, khi giới trẻ được làm quen và tiếp cận với những nền văn minh mới hiện đại và tiên tiến hơn thì vấn đề giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trở nên cần thiết và cấp bách hơn bất cứ khi nào hết. Xã hội hiện nay đang phát triển theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, con người hòa nhập. Nhiều bản sắc bị mai một, giới trẻ ngày càng ít quan tâm, tìm hiểu về những truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta. Thay vào đó, giới trẻ có xu hướng theo đuổi những và ưa chuộng những văn hóa của các nước khác. Để khắc phục tình trạng trên, trước hết mỗi cá nhân đặc biệt là học sinh chúng ta phải tìm hiểu những bản sắc văn hóa vốn có của dân tộc, giữ gìn và phát huy những giá trị đó với bạn bè năm châu. Bên cạnh đó, nhà trường cần tổ chức nhiều hơn những hoạt động để tuyên truyền, mang đến cho học sinh nguồn tri thức về bản sắc văn hóa dân tộc. Học sinh cần phải đặt trách nhiệm giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc lên hàng đầu và tích cực trau dồi hiểu biết của mình về những giá trị văn hóa tốt đẹp của nước nhà. Mỗi con người một hành động nhỏ sẽ đem lại những giá trị to lớn cho đất nước. Chính vì thế chúng ta cần có ý thức đúng đắn và bắt tay vào hành động để giữ gìn những truyền thống văn hóa đẹp đẽ của đất nước Việt Nam này, khiến đất nước ngày càng tươi đẹp hơn.

Câu 1 (trang 107 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1 – Chân trời sáng tạo):

Xác định mục đích viết và mục đích lồng ghép các yếu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm (và nghị luận nếu có) vào văn bản thông tin theo mẫu dưới đây (làm vào vở):

Trả lời:

Văn bản

Mục đích viết

Yếu tố được lồng ghép

Mục đích lồng ghép

Tranh Đông Hồ- nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam

Giới thiệu về tranh Đông Hồ

Miêu tả, tự sự

Làm cho văn bản sinh động, thu hút người đọc hơn

Chợ nổi- nét văn hoá của sông nước miền Tây

Giới thiệu về Chợ nổi

Miêu tả, tự sự, biểu cảm

Thể hiện được cảm xúc của người viết.

Câu 2 (trang 107 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1 – Chân trời sáng tạo):

Xác định dạng thức, thể loại, tác dụng của việc sử dụng phương tiện ngôn ngữ, phi ngôn ngữ trong các văn bản thuộc bài học này theo mẫu dưới đây (làm vào vở):

Trả lời:

Văn bản

Thể loại, kiểu văn bản

Phương tiện

Tác dụng

Tranh Đông Hồ- nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam

Văn bản thông tin tổng hợp

Hình ảnh, thuật ngữ : ‘’tay co’’, ‘’bìa’’, ‘’ván’’

Giúp văn bản thêm sinh động, rõ ràng, phong phú.

Nhà hát Trần Hữu Trang khánh thành phòng truyền thống

Bản tin-tin tổng hợp

Hình ảnh

Giúp người đọc hình dung được điều mà người viết muốn nói đến

Thêm một bản dịch ‘’Truyện Kiều’’ sang tiếng Nhật

Bản tin-tin vắn

Lí ngựa ô ở hai vùng đất

Thơ

Từ địa phương: ‘’phá’’, ‘’truông’’

Giúp văn bản thêm phần thú vị

Chợ nổi- nét văn hoá của sông nước miền Tây

Văn bản thông tin tổng hợp

Hình ảnh, từ địa phương: ‘hôn’’, ‘’bẹo’’

Giúp minh họa rõ ràng đối tượng đang được nói đến

Câu 3 (trang 108 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1 – Chân trời sáng tạo):

Nêu một số nét tương đồng và khác biệt về cách đưa tin và sự bộc lộ quan điểm của người viết trong một bản tin theo mẫu dưới đây (làm dưới đây):

Trả lời:

Văn bản

Cách đưa tin

Quan điểm của người viết

Nhà hát Trần Hữu Trang khánh thành phòng truyền thống

Đưa tin đầy đủ, cụ thể, nhanh chóng về thời gian, địa điểm, người tham dự, các sự kiện khác diễn ra hôm đó

Tôn trọng các giá trị văn hóa, đưa tin đúng thực tế, đảm bảo tính khách quan

Thêm một bản dịch ‘’Truyện Kiều’’ sang tiếng Nhật

Tóm tắt những thông tin chính, quan trọng nhất một cách ngắn gọn, hàm súc

Đảm bảo tính khách quan, chuẩn xác, lập trường nhân văn

Câu 4 (trang 108 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1 – Chân trời sáng tạo):

Nêu tóm tắt một số điểm khác biệt mà bạn cho là đáng lưu ý trong quy trình viết văn bản Nghị luận về một vấn đề xã hội và Viết báo cáo kết quả nghiên cứu một vấn đề (có thể sử dụng mẫu bảng dưới đây và làm vào vở):

Trả lời:

Các bước

Kiểu bài Báo cáo kết quả nghiên cứu một vấn đề

Kiểu bài Nghị luận về một vấn đề xã hội

Bước 1: Chuẩn bị viết

Xác định đề tài nghiên cứu. Đề tài phải có tín thiết thực, phù hợp.

Chọn đề tài mà bản thân thấy quen thuộc, hứng thú, có những ý kiến khác biệt

Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý

Chia thành các đề mục, bố cục rõ ràng

Cần có luận điểm, dẫn chứng lý lẽ. Bố cục cần được sắp xếp cho phù hợp

Bước 3: Viết bài

- Nhan đề ngắn gọn, xúc tích, có nội dung và từ khóa.

- Có phần tóm tắt.

- Sử dụng ngôn ngữ khách quan, không dùng ngôn ngữ địa phương.

- Triển khai ý thành đoạn, thành bài (mỗi đoạn tương ứng với một luận điểm).

- Có từ ngữ liên kết.

Bước 4: Xem lại chỉnh sửa

Chỉnh sử phải theo đúng logic, thứ tự.

Luận điểm,dẫn chúng rõ ràng. Sắp xếp phải hơp lý

Câu 5 (trang 108 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1 – Chân trời sáng tạo):

Theo bạn, có thể gìn giữ, phát huy các di sản văn hóa dân tộc bằng cách nào? Nêu một vài đề xuất cụ thể của bạn đối với di sản văn hóa ở địa phương mình?

Trả lời:

- Phát huy qua hình thức các tour du lịch

- Có những chương trình quảng bá như các cuộc thi, quay video, hội chợ, lễ hội văn hóa

- Tổ chức các chuyến tham quan, ngoại khóa

- Đưa vào giáo dục trong nhà trường

Việt Nam là đất nước xinh đẹp giàu lịch sử truyền thống văn hóa dân tộc mà chúng ta cần tự hào bởi đó là công sức xây dựng, hi sinh của bao thế hệ đi trước. Ngày nay, nước ta có nhiều di sản được công nhận là di sản văn hóa cấp quốc gia hoặc di sản văn hóa thế giới, chính vì thế, chúng ta cần có ý thức giữ gìn và bảo vệ những di sản văn hóa này. Một quốc gia muốn xây dựng và phát triển mọi mặt, nhất là về kinh tế, chính trị - xã hội, không thể bỏ qua được việc bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống. Nó là cội nguồn tạo ra những giá trị bền vững, là nền tảng đạo đức để người dân soi chiếu hình thành những phẩm chất tốt đẹp và bản lĩnh trong yêu cầu mới của thời đại. Giữ gìn văn hóa truyền thống cũng giúp đất nước có sự lựa chọn những cái mới để hội nhập. Chúng ta không thể để ồ ạt các yếu tố văn hóa của thế giới tràn vào Việt Nam và hình thành được, bắt buộc phải đi qua hệ quy chiếu của truyền thống, có thực sự phù hợp, thích nghi để phát triển. Đầu tư kinh tế cũng vậy. Việt Nam khao khát làm giàu, nhưng cách làm giàu từ nước ngoài mà không tôn trọng văn hóa người Việt cũng không thể tồn tại lâu bền được. Tuy nhiên, văn hóa truyền thống cũng có nhiều hạn chế nhất định, chẳng hạn như sự rườm rà trong cung cách, sự chồng chèo trong các mối quan hệ, chưa đủ tầm vóc đối với những vấn đề được coi là lớn. Vì vậy, muốn giữ gìn thì cũng phải thay đổi sao cho phù hợp. Điều đáng lo ngại nhất trong bối cảnh hiện nay là sự phóng khoáng thái quá của giới trẻ - tầng lớp sẽ trực tiếp giữ gìn điều này, cơ chế quản lý văn hóa truyền thống đôi khi còn lỏng lẻo,… khiến cho việc giữ gìn truyền thống văn hóa còn gặp nhiều khó khăn, nguy cơ trong vấn đề bảo vệ đất nước cũng nảy sinh. Nhưng chúng ta tin những gì là thuộc về bản chất con người Việt Nam, nét đẹp trong văn hóa Việt Nam thì trong tiềm thức mỗi người dân đều có ý thức giữ gìn. Các bạn trẻ ngoài việc được giáo dục, cũng phải tự ý thức về điều đó, để đất nước chúng ta sau này có phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc thì cũng giống họ vẫn giữ được nét đẹp truyền thống văn hóa dân tộc.

Câu 1 trang 107 Ngữ văn 10 tập 1 CTST

Xác định mục đích viết và mục đích lồng ghép các yếu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm (và nghị luận nếu có) vào văn bản thông tin theo mẫu dưới đây (làm vào vở).

Văn bản

Mục đích viết

Yếu tố được lồng ghép

Mục đích lồng ghép

Tranh Đông Hồ - nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam

Chợ nổi - nét văn hóa sông nước miền Tây

Trả lời

Văn bản

Mục đích viết

Yếu tố được lồng ghép

Mục đích lồng ghép

Tranh Đông Hồ - nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam

Giới thiệu về tranh dân gian Đông Hồ.

Miêu tả, tự sự, biểu cảm.

Làm cho những thông tin của văn bản hiện lên rõ ràng, cụ thể. Từ đó, văn bản trở nên hấp dẫn và thuyết phục hơn.

Chợ nổi - nét văn hóa sông nước miền Tây

Giới thiệu về những phiên chợ nổi.

Miêu tả, biểu cảm.

Giúp văn bản trở nên hấp dẫn, thuyết phục và bộc lộ được tình cảm của người viết.

Câu 2 trang 107 Ngữ văn 10 tập 1 CTST

Xác định dạng thức thể loại, tác dụng của việc sử dụng phương tiện ngôn ngữ, phi ngôn ngữ trong các văn bản thuộc bài học này theo mẫu dưới đây (làm vào vở).

Văn bản

Thể loại, kiểu văn bản

Phương tiện

Tác dụng

Tranh Đông Hồ - nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam

Nhà hát Trần Hữu Trang khánh thành phòng truyền thống

Thêm một bản dịch ''Truyện Kiều'' sang tiếng Nhật

Lí ngựa ô ở hai vùng đất

Chợ nổi - nét văn hoá của sông nước miền Tây

Trả lời

Văn bản

Thể loại, kiểu văn bản

Phương tiện

Tác dụng

Tranh Đông Hồ - nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam

Văn bản thông tin tổng hợp.

Hình ảnh, các thuật ngữ của nghệ thuật sản xuất tranh Đông Hồ (tay co).

Giúp văn bản thêm sinh động, rõ ràng, hấp dẫn.

Nhà hát Trần Hữu Trang khánh thành phòng truyền thống

Bản tin - tin tổng hợp

Hình ảnh, ngôn ngữ.

Giúp văn bản thêm sinh động, rõ ràng, hấp dẫn.

Thêm một bản dịch ''Truyện Kiều'' sang tiếng Nhật

Bản tin - tin vắn

Ngôn ngữ

Lí ngựa ô ở hai vùng đất

Thơ

Từ địa phương (phá, truông)

Giúp người đọc dễ tiếp nhận cái hay, cái thú vị.

Chợ nổi - nét văn hoá của sông nước miền Tây

Văn bản thông tin tổng hợp.

Hình ảnh, từ ngữ địa phương (hôn, bẹo)

Giúp văn bản thêm sinh động, rõ ràng, hấp dẫn.

Câu 3 trang 108 Ngữ văn 10 tập 1 CTST

Nêu một số nét tương đồng và khác biệt về cách đưa tin và sự bộc lộ quan điểm của người viết trong một bản tin theo mẫu dưới đây (làm vào vở).

Văn bản

Cách đưa tin

Quan điểm của người viết

Nhà hát Trần Hữu Trang khánh thành phòng truyền thống

Thêm một bản dịch ''Truyện Kiều'' sang tiếng Nhật

Trả lời

Văn bản

Cách đưa tin

Quan điểm của người viết

Nhà hát Trần Hữu Trang khánh thành phòng truyền thống

Đưa tin đầy đủ, cụ thể, nhanh chóng về thời gian, địa điểm, người tham dự, các sự kiện khác diễn ra hôm đó

Tôn trọng các giá trị văn hóa, đưa tin đúng thực tế, đảm bảo tính khách quan

Thêm một bản dịch ''Truyện Kiều'' sang tiếng Nhật

Tóm tắt những thông tin chính, quan trọng nhất một cách ngắn gọn, hàm súc

Đảm bảo tính khách quan, chuẩn xác, lập trường nhân văn

Câu 4 trang 108 Ngữ văn 10 tập 1 CTST 

Nêu tóm tắt một số điểm khác biệt mà bạn cho là đáng lưu ý trong quy trình viết văn bản Nghị luận về một vấn đề xã hội và Viết báo cáo kết quả nghiên cứu một vấn đề (có thể sử dụng mẫu bảng dưới đây và làm vào vở).

Các bước

Kiểu bài Báo cáo kết quả nghiên cứu một vấn đề

Kiểu bài Nghị luận về một vấn đề xã hội

Bước 1: Chuẩn bị viết

Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý

Bước 3: Viết bài

Bước 4: Xem lại chỉnh sửa

Trả lời

Các bước

Kiểu bài Báo cáo kết quả nghiên cứu một vấn đề

Kiểu bài Nghị luận về một vấn đề xã hội

Bước 1: Chuẩn bị viết

Xác định đề tài nghiên cứu. Đề tài phải có tín thiết thực, phù hợp.

Chọn đề tài mà bản thân thấy quen thuộc, hứng thú, có những ý kiến khác biệt

Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý

Chia thành các đề mục, bố cục rõ ràng

Cần có luận điểm, dẫn chứng lý lẽ. Bố cục cần được sắp xếp cho phù hợp

Bước 3: Viết bài

- Nhan đề ngắn gọn, xúc tích, có nội dung và từ khóa. - Có phần tóm tắt. - Sử dụng ngôn ngữ khách quan, không dùng ngôn ngữ địa phương.

- Triển khai ý thành đoạn, thành bài (mỗi đoạn tương ứng với một luận điểm). - Có từ ngữ liên kết.

Bước 4: Xem lại chỉnh sửa

Chỉnh sử phải theo đúng logic, thứ tự.

Luận điểm,dẫn chúng rõ ràng. Sắp xếp phải hơp lý

Câu 5 trang 108 Ngữ văn 10 tập 1 CTST 

Theo em, có thể giữ gìn, phát huy các di sản văn hóa dân tộc bằng cách nào? Nêu một vài đề xuất cụ thể của bạn đối với các di sản văn hóa ở địa phương mình.

Trả lời

Di sản văn hóa là cảnh đẹp của đất nước, là tài sản của dân tộc. Bảo vệ di sản văn hóa để làm cơ sở cho thế hệ sau phát huy và phát triển văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc, góp phần làm phong phú kho tàng di sản văn hóa thế giới. Giữ gìn bản sắc văn hóa là một yêu cầu vừa lâu dài vừa cấp thiết. Cần phải có kế hoạch và giải pháp đổng bộ về bảo tồn về phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam. Trước hết, mỗi người cẩn nhận thức được văn hoá dân tộc là cội rễ bền vững của tâm hồn mỗi con người, không lớn lên và bám chắc vào cội rễ đó, mỗi con người chỉ còn là một cá nhân lạc loài giữa cộng đồng của mình. Đánh mất bản sắc riêng trong nến văn hoá của minh là đánh mất quá khứ, mất lịch sử, mất cội nguồn, sẽ bị hòa tan trong những nền văn hoá khác trong điều kiện giao lưu quốc tế mở rộng như hiện nay. Do vậy, việc tìm hiểu, giữ gìn những giá trị nhân văn trong văn hoá truyền thống chính là quá trình nhận chân những giá trị của dân tộc Việt nhằm giúp chúng ta tự tin hơn về những gì mình đá có, đang có và tiếp tục phát huy nó trong cuộc sống hiện tại.